by Sylent Jay on 26/05/2014 | Medicinaal

Cannabis en fibromyalgie

Medicinaal cannabis Fibromyalgie is een van die aandoeningen met een onbekende oorzaak, maar met een zeer functiebeperkend syndroom. Juist omdat de etiopathogenie (oorzaken) niet gekend is en er een gebrek is aan doeltreffende, gerichte behandelingen, heeft het lang geduurd alvorens de geneeskunde dit als ziekte heeft erkend. Er werd onlangs een 'naturalistische' studie (observatiestudie) gepubliceerd die in Barcelona werd uitgevoerd.


Cannabis en fibromyalgie 

Wat is fibromyalgie?

Fibromyalgie is een van die aandoeningen met een onbekende oorzaak, maar met een zeer functiebeperkend syndroom. Juist omdat de etiopathogenie (oorzaken) niet gekend is en er een gebrek is aan doeltreffende, gerichte behandelingen, heeft het lang geduurd alvorens de geneeskunde dit als ziekte heeft erkend. Er werd onlangs een ‘naturalistische’ studie (observatiestudie) gepubliceerd die in Barcelona werd uitgevoerd. Daarin werden de voordelen van zelfmedicatie met cannabis geëvalueerd bij een groep vrouwen die aan die ziekte lijden. Het betreft een van die zeldzame wetenschappelijke studies waarvan de bevindingen een rechtstreeks klinisch nut kunnen hebben, voor zowel patiënten als artsen.

Men vermoedt dat fibromyalgie een aandoening van neuropathische oorsprong is. Dit wil zeggen dat ze wordt veroorzaakt door een verandering in het zenuwstelsel.

Behandeling met cannabis

Hoewel er verschillende theorieën bestaan die de oorzaken proberen af te bakenen, wordt op heden enkel het vermoeden uitgesproken dat het om een ziekte van organische oorsprong met fysisch erkende oorzaken zou gaan. Er bestaan momenteel echter geen klinische merktekens waarop een diagnostiek kan worden gestoeld, waardoor die enkel gebaseerd is op de klinische symptomen die door patiënten worden gemeld. Die theorieën gaan van een ontregeling van de neurotransmitterstelsels (voornamelijk dopamine en serotonine) tot een verstoorde werking in de fysiologische mechanismen van de stressregeling (wat in het medisch jargon kan worden geassocieerd met de hypothalamus – hypofyse – adrenaline). In andere theorieën worden de symptomen verklaard door een verandering in het immuunsysteem. Hoe het ook zij, de behandeling met cannabis lijkt bij elk van die theorieën te passen. Men weet bijvoorbeeld dat het endocannabinoïde systeem een rol speelt bij fysiologische functies zoals de regeling van de dopamine- en serotoninesystemen en bij de regeling van de fysiologische reactie op stress. Bovendien is het immuunsysteem rijk aan CB2-receptoren, waardoor het sterk beïnvloedbaar is door cannabinoïden, zowel endogeen als exogeen van aard. Het voornaamste symptoom van fibromyalgie is in feite een zeer lage pijndrempel. Het subjectieve pijngevoel wordt onder meer door de drie bovengenoemde fysiologische processen geregeld. Ongeacht de oorzaken ervan, zouden we er dus logischerwijze van kunnen uitgaan dat de behandeling van fibromyalgie met cannabinoïden een therapeutische optie is die moet worden overwogen. Temeer daar overige aandoeningen die eveneens neuropathische pijn opleveren en door veranderingen in het immuunsysteem worden verklaard, zoals multiple sclerose, eveneens met cannabinoïden worden behandeld (Sativex, het eerste verhandelde medicijn op basis van cannabisextracten, werd onlangs in Spanje goedgekeurd, in het bijzonder voor de behandeling van multiple sclerose). Het is een feit dat voor een waaier van functionele klinische syndromen tot op heden nog geen duidelijke medische verklaring werd gevonden. Voorbeelden hiervan zijn migraine en het prikkelbare darmsyndroom, maar ook fibromyalgie. Hierbij is een behandeling met cannabis doeltreffend gebleken bij bepaalde patiënten. De onderzoeker Ethan Russo heeft hiervoor als verklaring aangevoerd dat de gezamenlijke oorzaak van die aandoeningen verband houdt met een ontregeling van het endocannabinoïdesysteem (http://es.scribd.com/doc/43672268/Clinical-Endocannabinoid-Deficiency-CECD-Russo), wat momenteel echter niet meer is dan een nieuwe mogelijke verklaring voor die klinische symptomen, gebaseerd op het feit dat ze in zekere zin doeltreffend kunnen worden behandeld met cannabis. Op dit punt lijkt dit de meest plausibele veronderstelling. Boven op de pijn, die zoals hierboven werd gezegd het voornaamste symptoom is, zijn andere typische symptomen van fibromyalgie chronische vermoeidheid, ochtendstijfheid, constante vermoeidheid en emotionele problemen.

Fibromyalgie pijnpunten
Fibromyalgie pijnpunten

De studie in kwestie, uitgevoerd vanuit het Institut Municipal d’Investigació Mèdica de Barcelona, werd in het gratis wetenschappelijk tijdschrift PLoS One gepubliceerd.

Studies en statistieken over dit onderwerp

Er namen in het totaal 56 vrouwen van gemiddeld 50 jaar oud met fibromyalgie deel, waarvan de helft (28) cannabis nam als zelfmedicatie en de andere helft niet. In overeenstemming met de criteria van het Amerikaanse College voor Reumatologie was de ernst van de ziekte bij alle vrouwen matig tot ernstig. De vrouwen werden geworven in vijftien verschillende verenigingen voor fibromyalgiepatiënten en een club van cannabisgebruikers en kwamen allen uit Barcelona. Beide groepen waren evenwichtig verdeeld op het vlak van sociaal-demografische verschillen, klinische patronen van de ziekte (aanwezige symptomen) en toegediende geneesmiddelen, zowel allopathisch als alternatief van aard. 40% van de vrouwen uit de cannabisgroep gebruikte korter dan 1 jaar cannabis; 32% tussen 1 en 3 jaar en de overige 29% langer dan 3 jaar. Slechts 8 vrouwen van de 28 hadden voordat ze aan de ziekte leden cannabis gebruikt voor recreatieve doeleinden. Alle patiënten gebruikten marihuana: 54% rookte de drug, 46% bereidde ze en 43% combineerde beide. 11 vrouwen gebruikten dagelijks cannabis; 5 tussen 2 en 4 dagen per week; 3 minder dan 2 dagen per week en 8 maar af en toe. Elke inname bestond uit 1 tot 2 sigaretten voor vrouwen die de drug rookten en een eetlepel voor zij die ze bereidden. 12 vrouwen rookten 1 sigaret met marihuana per dag; 5 tussen 2 en 3 en 3 meer dan 3 per dag. Wat de bevoorrading betreft, haalden 14 vrouwen de marihuana bij familie of vrienden, 7 op de zwarte markt, 5 van eigen kweek en 2 bij een vereniging van gebruikers. Van alle vrouwen uit de cannabisgroep hielden 19 vrouwen hun artsen op de hoogte van hun gebruik. Tot slot gaven 19 (68%) vrouwen uit de cannabisgroep aan hun behandeling met medicijnen op medisch voorschrift te hebben afgebouwd dankzij de zelfmedicatie met cannabis. De patiënten die cannabis gebruikten als zelfmedicatie deden dit zowel om de pijn te verlichten als om de overige symptomen van fibromyalgie te verzachten.

Cannabis en fibromyalgie

Aan elke groep werd een aantal schaalverdelingen voorgelegd om de ernst van de ziekte te beoordelen: de ‘Vragenlijst rond de impact van fibromyalgie‘, de ‘Index van de slaapkwaliteit van Pittsburg‘ en een vragenlijst rond de levenskwaliteit, ‘SF-36‘ genaamd. Bovendien werd aan de vrouwen uit de cannabisgroep gevraagd op een schaal van 1 tot 5 aan te geven in welke mate het cannabisgebruik een reeks symptomen verlichtte: pijn, slaapproblemen, spierstijfheid, verstoorde gemoedstoestand, angst, hoofdpijn, vermoeidheid, ochtendvermoeidheid en spijsverteringsproblemen. De patiënten gaven voor haast al die symptomen een verlichting aan in gradaties van 14% voor hoofdpijn tot zelfs 81% voor slaapproblemen. Geen enkele vrouw rapporteerde een verslechtering van de symptomen ten gevolge van het gebruik. Er werd hun tevens gevraagd om van 0 tot 100 de mate van verlichting voor een reeks symptomen aan te geven twee uur voor en twee uur na het gebruik: pijn, stijfheid, ontspanning, slaperigheid, welzijn. Voor al die symptomen werd een aanzienlijke verbetering opgetekend qua score twee uur na het gebruik ten opzichte van twee uur voor het gebruik. Wat tot slot de drie bovengenoemde schaalverdelingen betreft die aan alle patiënten werden voorgelegd, werden enkel in de subschaalverdeling ‘mentale gezondheid’ uit SF-36 verschillen tussen beide groepen opgetekend, aangezien de score voor de cannabisgroep beter was. Hieruit vloeit voort dat de aangehaalde subjectieve voordelen niet noodzakelijk een beter klinisch beeld scheppen. Uit toekomstige studies zal dus moeten blijken of het voordeel dat door de fibromyalgiepatiënten met zelfmedicatie met cannabis werd gemeld pertinent is vanuit een klinisch oogpunt.

Cannabis vs. farmaceutische behandelingen

Gezonde hersenen vergeleken met de hersenen van een patiënt die aan Fibromyalgie lijdt
Gezonde hersenen vergeleken met de hersenen van een patiënt die aan Fibromyalgie lijdt

Kortom, het gaat om een naturalistische studie die intrinsieke beperkingen heeft wanneer er definitieve conclusies moeten worden getrokken, maar tegelijkertijd met een grote milieutechnische waarde aangezien het dagelijks leven van patiënten met dit soort pathologie goed in beeld wordt gebracht. In ieder geval moet worden opgetekend dat de patiënten uit de cannabisgroep tegen gebruikelijke behandelingen gekant waren en cannabis als ultieme optie beschouwden. Het zou interessant zijn te onderzoeken of voor vrouwen wier ziekte minder resistent is tegen de behandeling, cannabis zinvoller zou kunnen zijn dan de gebruikelijke medicijnbehandelingen, hetzij met betere bijwerkingen. In ieder geval is het op zich al een grote vooruitgang voor de behandeling van de ziekte dat er enige verlichting is gevonden tegen een verwaarloosbare fysiologische prijs. Dankzij het gebruik zijn andere medicijnen er immers teruggedrongen, de bijwerkingen ten gevolge van het gebruik zijn beperkt en patiënten ervaren zelf verlichting voor de meeste van hun symptomen. Dit alles, wetende dat de gebruikelijke geneesmiddelen weinig doeltreffend blijken bij de behandeling van de symptomen. Anders gesteld kunnen studies zoals deze in de toekomst opheldering brengen over het feit of ziekten als fibromyalgie te wijten zijn aan een ontregeling van het endocannabinoïde systeem. Op die manier kan meer kennis worden verworven rond de etiopathogenie van deze zeer functiebeperkende ziekte.

Auteur: José Carlos Bouso

Reageren

Plaats een reactie

Carmen

In België is het gebruik van cannabis nog steeds verboden,zelfs medicinaal. Ik ben overtuigd dat het ook voor mij een betere oplossing zou zijn dan al de zware pijnstillers die ik nu neem en daar suf van ben.

19/11/2014

Johan

Ikzelf heb fibromyalgie en neem nu 4 maanden cbd olie met een merkbare verbetering . Deze olie is wel legaal .

31/12/2016

Clara

Carmen, waarom zou cannabis verboden zijn? Weet jij de reden? Kun jij achter die reden staan? Zo niet, wat let jou om ongehoorzaam te zijn aan die wet en goed voor je eigen lichaam te zorgen? Ik lap deze wet al 4 maanden aan mijn laars en heb heel veel baat bij mijn cannabisolietje.

19/07/2015

Luc Hofkens

Cannabis is de groepsnaam voor wiet en hasj.
Welke van de 2 hebben het beste effect op fibromyalgie patiënten?

10/08/2015

Stef

Heb het gisteravond voor de eerste x geprobeerd. Zal het een tijdje gebruiken om het verschil te merken. Moet wel zeggen dat het vandaag wel lichter aanvoeld aan de spieren. Maar kan toeval zijn.
Canabis is trouwens niet verboden in Belgie als het over eigen gebruik gaat.

22/06/2016

Martijn

Beste Stef,

Uit eigen ervaring weet ik dat het even duurt voordat het werkt. Als je het 's avonds neemt zorgt cannabis voor een betere nachtrust en dus voor een beter herstel. Na enige tijd ga je je beter voelen.

Succes!

27/06/2016

Mira

Ik heb fibromyalgie en ben lid geworden van Medcan vzw. Artsen bij deze vzw hebben aan de hand van mijn medisch dossier bepaald welke medicinale cannabis en hoeveel voor mij geschikt zijn. Ik kan Medcan alleen maar aanbevelen.

13/09/2016

Martijn

Dank voor het delen Mira!

Vriendelijke groet,

Martijn

13/09/2016

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?