by Seshata on 11/07/2014 | Uncategorized

Cannabis en klimaatverandering

De gedachte dat cannabisteelt kan helpen om de gevolgen van klimaatverandering te verzachten, is niet nieuw. Beide kampen in het legalisatiedebat verspreiden echter veel desinformatie, pseudowetenschap en openlijke propaganda, waardoor het voor het publiek heel moeilijk kan zijn om te achterhalen wat er werkelijk aan de hand is. Een gangbaar argument is dat alleen al het planten van cannabis de terpenen kan vervangen die door bomen, verloren gegaan door ontbossing, werden verspreid en die een belangrijke rol spelen bij het reguleren van de omstandigheden in de atmosfeer. Met name monoterpenen, die allemaal dezelfde scheikundige formule C10H16 hebben, zijn belangrijk voor dit proces, hoewel andere soorten wellicht ook belangrijk zijn. Wanneer monoterpenen vrijkomen, worden ze door convectie naar de stratosfeer meegevoerd. In de atmosfeer oxideren ze met ozon, OH en NO3, waarbij een reeks bijproducten ontstaat.


De gedachte dat cannabisteelt kan helpen om de gevolgen van klimaatverandering te verzachten, is niet nieuw. Beide kampen in het legalisatiedebat verspreiden echter veel desinformatie, pseudowetenschap en openlijke propaganda, waardoor het voor het publiek heel moeilijk kan zijn om te achterhalen wat er werkelijk aan de hand is.

Het monoterpeenargument

Een gangbaar argument is dat alleen al het planten van cannabis de terpenen kan

De Blue Mountains in Australië ontlenen hun naam aan de monoterpeendamp die Australische eucalyptusbomen afgeven. Men denkt dat ze uitermate belangrijk zijn bij de klimaatregulering op microniveau
De Blue Mountains in Australië ontlenen hun naam aan de monoterpeendamp die Australische eucalyptusbomen afgeven. Men denkt dat ze uitermate belangrijk zijn bij de klimaatregulering op microniveau

vervangen die door bomen, verloren gegaan door ontbossing, werden verspreid en die een belangrijke rol spelen bij het reguleren van de omstandigheden in de atmosfeer. Met name monoterpenen, die allemaal dezelfde scheikundige formule C10H16 hebben, zijn belangrijk voor dit proces, hoewel andere soorten wellicht ook belangrijk zijn. Wanneer monoterpenen vrijkomen, worden ze door convectie naar de stratosfeer meegevoerd. In de atmosfeer oxideren ze met ozon, OH en NO3, waarbij een reeks bijproducten ontstaat.

We begrijpen niet precies hoe monoterpenen kunnen helpen om de aarde tegen de schadelijke UVB-straling van de zon te beschermen. Men weet echter wel dat het product van de oxidatie van de monoterpenen in de atmosfeer helpt bij de vorming van wolken, die zonnestralen terugkaatsen en meer neerslag geven. Bij warm weer komen meer monoterpenen vrij, wat plaatselijk afkoeling veroorzaakt, doordat boven het bos wolken gevormd worden en de temperatuur zo gereguleerd wordt.

Wat klopt er niet aan deze redenering?

De tamme kastanje kan in relatief korte tijd een enorme hoogte en omtrek bereiken en staat erom bekend veel monoterpenen te produceren
De tamme kastanje kan in relatief korte tijd een enorme hoogte en omtrek bereiken en staat erom bekend veel monoterpenen te produceren

Hoewel het zeker waar is dat cannabis monoterpenen afgeeft, heeft men niet met zekerheid vastgesteld hoeveel en welke soorten vrijkomen, wat van cannabissoort tot cannabissoort verschilt, en heeft men niet onderzocht wat precies hun werking is bij de regulering van de atmosfeer. Naar het schijnt is de suggestie dat cannabis meer monoterpenen afgeeft dan alle andere landbouwgewassen ongefundeerd.

Als cannabis wel de meeste monoterpenen zou afgeven waarvan men denkt dat ze het belangrijkst zijn voor oxidatie en wolkvorming (onder andere a-pineen, ß-pineen, D-limoneen, myrceen en kamfeen), dan zou er zeker een specifieke rol voor cannabis weggelegd zijn, maar dit is absoluut niet zeker. Bovendien kan het heel goed zijn dat er een andere of misschien vele andere plantensoorten bestaan, die net zo goed of beter atmosferische monoterpenen afgeven. Cannabis groeit bijzonder snel, maar het is onbekend hoe snel de plant terpenen afgeeft.

Men weet dat de tamme kastanje (Castanea sativa) een van de grootste uitstoters van monoterpenen is. De boom bereikt in ongeveer tachtig jaar zijn totale hoogte van ongeveer 35 meter en zijn omtrek van ongeveer twee meter, waarbij hij in de eerste twaalf jaar twintig meter groeit. Ook van eucalyptusbomen is bekend dat ze enorm veel produceren: het blauwe waas waar de Blue Mountains in Australië hun naam aan ontlenen, wordt veroorzaakt door de wolk monoterpenen die uit de bomen vrijkomt en het licht verstrooit. De boom heeft ook veel toepassingen in de geneeskunde en industrie en hij groeit snel, namelijk tot wel vier meter per jaar. Zwarte bamboe (Phyllostachys nigra) groeit drie meter per jaar en produceert ook veel monoterpenen. Daarnaast heeft de plant verschillende toepassingen op het gebied van hout, vezels, voedsel en geneeskunde.

Als zodanig zijn ongefundeerde beweringen als “de cannabisplant is uitzonderlijk omdat hij in kortere tijd in meer verschillende soorten grond en in meer verschillende klimaten 58 monoterpenen in grote hoeveelheden produceert en omdat hij grotere ecologische en economische voordelen heeft dan elk ander landbouwgewas ter wereld” onwetenschappelijk en leveren ze dan ook geen bijdrage aan de huidige campagne om cannabis te legaliseren.

Het belang van CO2

Het is algemeen bekend dat bossen zeer belangrijke opslagplaatsen van koolstofdioxide zijn.

Vezelgewassen, zoals hennep, zijn goede koolstofdioxideopslagplaatsen, mits ze uiteindelijk niet als brandstof, maar voor duurzame constructies worden gebruikt
Vezelgewassen, zoals hennep, zijn goede koolstofdioxideopslagplaatsen, mits ze uiteindelijk niet als brandstof, maar voor duurzame constructies worden gebruikt

Jaarlijks nemen ze per hectare tonnen koolstofdioxide op, waardoor ze de totale hoeveelheid CO2 in de atmosfeer verminderen, terwijl ze tegelijkertijd zuurstof afscheiden. CO2 is een bekend broeikasgas en de steeds hogere concentratie ervan in de atmosfeer wordt in nauw verband gebracht met door mensen veroorzaakte klimaatverandering.

Omdat ontbossing de bossen op de aarde blijft aantasten, is het totale percentage met bos overdekte gebieden enorm afgenomen. Men denkt dat in de afgelopen decennia de ontbossing alleen al voor een kleine totale stijging van de mondiale temperatuur verantwoordelijk was, omdat dit een toename in CO2 van 12% tot 20% heeft veroorzaakt. Hierbij is de toename als gevolg van de industrie en andere vormen van luchtvervuiling nog niet meegerekend.

Een ander vaak herhaald argument is dat cannabis een betere kandidaat voor het verwijderen van koolstofdioxide is dan welke andere plant dan ook. In een artikel op de altijd sensatiebeluste website NaturalNews wordt beweerd dat “de bodemherstellende voordelen van cannabis in de natuur vrijwel onovertroffen zijn, omdat deze wonderplant van nature veel meer koolstofdioxide opneemt dan bijna elke andere bekende boom, struik of plant”. In het artikel wordt vervolgens Carbon Planet, een onbekend weblog, geciteerd: “Een veld medicinale wiet neemt per hectare ongeveer 22 ton koolstofdioxide op”. Deze bewering wordt in beide artikelen door geen enkele officiële bron ondersteund.

Hennep wordt inderdaad beschouwd als een belangrijk koolstofdioxideopnemend gewas, net als vele andere commerciële gewassen, zoals kenaf, rijst, tarwe en suikerriet. De netto koolstofdioxideopname van industriële hennep wordt elders echter geschat op 0,61 ton per hectare per jaar. Dit is veel minder dan de eerste bewering en vergelijkbaar met andere gangbare gewassen. Eenjarige gewassen hebben zonder twijfel potentieel als koolstofdioxideopslag, vooral wanneer ze uiteindelijk niet worden verbrand of als biobrandstof worden gebruikt, twee processen waarbij koolstofdioxide weer in de lucht vrijkomt. Over het algemeen beschouwt men bomen echter als belangrijker om CO2 in de lucht onder controle te houden.

Cannabis en CO2 in de atmosfeer

. Hoewel eenjarige gewassen koolstofdioxide korte tijd opslaan, zijn grote, oude bomen mondiaal gezien veel belangrijker
. Hoewel eenjarige gewassen koolstofdioxide korte tijd opslaan, zijn grote, oude bomen mondiaal gezien veel belangrijker

Men is geïnteresseerd in het feit dat cannabis en veel andere plantensoorten in een omgeving rijk aan CO2 hun groeisnelheid en gebruik van voedingsstoffen kunnen vergroten. In een onderzoek uit 2011 is aangetoond dat een gehalte van 700 ppm CO2 in de atmosfeer de netto fotosynthese en het rendement van het watergebruik bij vier cannabissoorten met een hoge opbrengst aanmerkelijk verhoogde vergeleken met een omgevingsgehalte van 390 ppm. Aan de andere kant had een gehalte van 545 ppm een verwaarloosbaar effect.

Het gehalte CO2 in de atmosfeer heeft echter nog niet de magische grens van 700ppm bereikt waarboven cannabis efficiënter gaat groeien. Volgens schattingen wordt dit punt bij de huidige uitstoot rond 2100 bereikt. We hebben dus nog meer dan tachtig jaar om verschillende andere oplossingen uit te proberen die het gehalte mogelijk lager houden.

Een van deze oplossingen is het herplanten van een groot aantal verschillende plantensoorten die momenteel bedreigd worden of last hebben van een versplinterd leefgebied. Als dit nu wordt gedaan, zouden zelfs herbebossingsprogramma’s met relatief langzaam groeiende soorten over tachtig jaar nog een aanzienlijke invloed hebben. Als deze oplossingen succesvol zijn, is het niet nodig om bij wijze van koolstofdioxideopslag veel cannabis te planten.

Met het groeien van onze kennis over de ingewikkelde dynamiek van koolstofdioxideopname door op het land levende biomassa wordt het steeds duidelijker dat grote, oude bomen in de loop der tijd verreweg de beste koolstofdioxideverzamelaars zijn. Uit een recent onderzoek in Nature bleek dat bij het grootste deel van de boomsoorten de grootste, oudste exemplaren in feite wat de massa betreft het snelst groeien en dat door hun groei hun capaciteit voor koolstofdioxideopslag jaarlijks groter wordt. In uitzonderlijke gevallen kan één grote boom in een jaar evenveel koolstofdioxide aan het bos toevoegen als een middelgrote boom in zijn hele leven tot nu toe heeft opgenomen.

Welke rol kan cannabis dan wel spelen?

Wanneer de methodes op de juiste manier worden toegepast, is er geen reden waarom cannabis

In plaats van ons te richten op een enkele 'wonderplant', is de sleutel tot klimaatregulering met op het land levende soorten het behouden en vergroten van de biodiversiteit
In plaats van ons te richten op een enkele ‘wonderplant’, is de sleutel tot klimaatregulering met op het land levende soorten het behouden en vergroten van de biodiversiteit

en hennep niet zouden moeten worden geplant als onderdeel van een duurzame oplossing voor koolstofdioxideopslag. De vraag of een bepaalde plant een betere koolstofdioxideopslagplaats of monoterpeenuitstoter is, is echter niet de juiste vraag om door mensen veroorzaakte klimaatverandering op te lossen. Verlies van biodiversiteit is een van de belangrijkste factoren die op de lange termijn invloed hebben op de overleving van onze eigen soort en van andere soorten waar we afhankelijk van zijn. Een oplossing die zich op een enkel gewas richt, is in de praktijk over het algemeen dus niet praktisch.

Cannabis moet niet worden beschouwd als dé plant die ons tegen verdere door mensen veroorzaakte opwarming van de aarde gaat beschermen. De juiste benadering zou zijn om te pogen alle overgebleven ecosystemen te beschermen, zoveel mogelijk biodiversiteit te behouden en reeds lopende plantprogramma’s te intensiveren, waarin een scala aan soorten wordt geplant die bij de leefomgeving en mogelijke toepassingen passen. Het zou ongetwijfeld meerdere voordelen hebben om waar mogelijk meer cannabis te telen, maar het belang van de plant moet niet overdreven worden om steun voor legalisatie te krijgen. Er zijn al meer dan genoeg goede redenen waarom cannabis gelegaliseerd moet worden zonder het argument te verzwakken met wilde beweringen en ongefundeerde feiten, waarmee tegenstanders argumenten krijgen om de beweging in diskrediet te brengen.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More
Read More