Cannabis, geestverruiming en cultuur, deel 1

Na een vrijwel wereldwijde drooglegging van meer dan 80 jaar wordt onze kijk op marihuana en op de geestverruimende effecten ervan voornamelijk gekenmerkt door angst, onwetendheid en desinformatie. Er bestaan nog steeds allerlei fabels over de negatieve effecten van marihuana, fabels die al jaren met opzet verspreid worden. Veel activisten proberen deze verhalen te ontkrachten en strijden voor legalisering van het gebruik van marihuana; maar zelfs de meest liberale activisten schrikken ervoor terug de geestverruimende effecten ervan aan te prijzen. Dat is in wezen ook een strategische beslissing. Politici baseren hun argumenten meestal op het nut van cannabis voor medicinale toepassingen, en op de negatieve effecten van het wettelijk verbod op de maatschappij als geheel. Ik begrijp die strategie wel; beide argumenten zijn waar. Toch vind ik dat we niet moeten zwijgen over het nut van de geestverruimende effecten van marihuana. Al duizenden jaren gebruiken allerlei culturen cannabis niet alleen als bron van voedsel, kleding en medicijnen, maar ook om de geestverruimende effecten. In de vroege culturele geschiedenis van India werd er intensief gebruik gemaakt van de geestverruimende werking van cannabis. Al eeuwenlang gebruiken sadhu's in India tijdens hun meditaties cannabis om nader tot hun goden te komen. De vele woorden voor cannabis in het Sanskriet zijn allemaal positief: vijaya en jaya, (“victorie”), virapattra (“heldenblad”), capala (“de luchthartige”), ananda (“de vrolijke”), vakpradatava (“de spraakmaker”), medhakaritva (“inspiratie voor de geest”).[1] Het is hoog tijd om een open discussie aan te gaan over het geestverruimende en levensgelukverhogende potentieel van marihuana: Wat is het positieve potentieel van de bewustzijnsverandering die een marihuana-high tot stand brengt? Hoe kan je een high gebruiken om gedachtegangen en bezigheden te verbeteren? Wat kan het betekenen voor het individu? En welke positieve effecten heeft het gebruik (niet het misbruik) van marihuana als geestverruimend middel gehad op de cultuur en de geschiedenis van de mensheid?


“(…) want de werkelijke rookervaring van het plantje wordt volledig overschaduwd door een mist van vuige taal uit de almaar afnemende groep van zelfbenoemde experts die zich zonder aan de ervaring deel te nemen toch in het hart van de discussie over ervaringen menen te mogen plaatsen”

Allen Ginsberg, Amerikaans dichter, 1926-1997

Een door onjuist informatie vervormde blik op marihuana

Na een vrijwel wereldwijde drooglegging van meer dan 80 jaar wordt onze kijk op marihuana en op de geestverruimende effecten ervan voornamelijk gekenmerkt door angst, onwetendheid en desinformatie. Er bestaan nog steeds allerlei fabels over de negatieve effecten van marihuana, fabels die al jaren met opzet verspreid worden. Veel activisten proberen deze verhalen te ontkrachten en strijden voor legalisering van het gebruik van marihuana; maar zelfs de meest liberale activisten schrikken ervoor terug de geestverruimende effecten ervan aan te prijzen. Dat is in wezen ook een strategische beslissing. Politici baseren hun argumenten meestal op het nut van cannabis voor medicinale toepassingen, en op de negatieve effecten van het wettelijk verbod op de maatschappij als geheel. Ik begrijp die strategie wel; beide argumenten zijn waar. Toch vind ik dat we niet moeten zwijgen over het nut van de geestverruimende effecten van marihuana.

Allen Ginsberg
Allen Ginsberg

Al duizenden jaren gebruiken allerlei culturen cannabis niet alleen als bron van voedsel, kleding en medicijnen, maar ook om de geestverruimende effecten. In de vroege culturele geschiedenis van India werd er intensief gebruik gemaakt van de geestverruimende werking van cannabis. Al eeuwenlang gebruiken sadhu’s in India tijdens hun meditaties cannabis om nader tot hun goden te komen. De vele woorden voor cannabis in het Sanskriet zijn allemaal positief: vijaya en jaya, (“victorie”), virapattra (“heldenblad”), capala (“de luchthartige”), ananda (“de vrolijke”), vakpradatava (“de spraakmaker”), medhakaritva (“inspiratie voor de geest”).[1]

Het is hoog tijd om een open discussie aan te gaan over het geestverruimende en levensgelukverhogende potentieel van marihuana: Wat is het positieve potentieel van de bewustzijnsverandering die een marihuana-high tot stand brengt? Hoe kan je een high gebruiken om gedachtegangen en bezigheden te verbeteren? Wat kan het betekenen voor het individu? En welke positieve effecten heeft het gebruik (niet het misbruik) van marihuana als geestverruimend middel gehad op de cultuur en de geschiedenis van de mensheid?

 

Marihuana als waarnemingsversterker

In mijn twee boeken over de high van marihuana[2] schrijf ik dat het allerlei systematische veranderingen in denken en waarneming kan veroorzaken die ervaren gebruikers positief kunnen gebruiken. Ik heb geprobeerd om de vele vormen van verhoogde cognitieve vermogens die door de eeuwen heen door talloze gebruikers zijn beschreven beter te begrijpen: verscherpte aandacht en een sterk gevoel van leven in het hier en nu; intensere zintuiglijke waarneming met een scherp onderscheidend vermogen van zelfs de kleinste nuances, een beter episodisch geheugen en meer verbeeldingskracht; een verhoogd associatief vermogen, creatiever denken en verbeterde patroonherkenning; beter in staat je eigen lichamelijke toestand te beschouwen, maar ook te oordelen over eigen stemmingen en karaktertrekken; sterkere empathie en in het algemeen een groter vermogen om tot diepere intellectuele inzichten te komen.

Locatie en omgeving en de ‘robuustheid’ van cognitieve effecten

Zoals Timothy Leary en anderen hebben opgemerkt, is het high-gevoel (net als de psychedelische ervaringen door stoffen als LSD en psilocybine) altijd sterk afhankelijk van de locatie en de omgeving van de gebruiker, waarbij de “locatie” voor hem ook de voorbereiding van de gebruiker inhield inclusief zijn of haar persoonlijkheidskenmerken en stemming. De “omgeving” is dan de fysieke omgeving waarin het gebruik plaatsvindt maar ook de sociale omgeving die gevormd wordt door de andere aanwezigen tijdens de gebruikservaring en de culturele omgeving.[3]

De meer basale cognitieve veranderingen tijdens een high, zoals  verscherpte aandacht en de intensivering

Sadhu
Sadhu

van de zintuiglijke waarneming, zijn meestal robuuster en minder afhankelijk van de locatie en de omgeving. Andere ervaringen tijdens een high zijn complexer en sterker afhankelijk van de locatie en van de omgeving. Je komt waarschijnlijk niet tot waardevolle inzichten over jezelf als je een schietspelletje op de computer gaat spelen. Daarom hamer ik er steeds op dat niet elke high automatisch tot waarnemingsverandering leidt; marihuana kán zo’n effecten teweegbrengen, maar er is ervaring en kennis nodig om met name de complexere verbeteringen zoals empathische gevoelens, zelfreflectie en diepere inzichten te ervaren. Het is belangrijk dat gebruikers hun omgeving zorgvuldig kiezen en uitvinden welke dosis van welke soort goed voor hen werkt in de stemming waarin ze verkeren en voor bepaalde activiteiten.

De vele positieve toepassingen van de marihuana-high

In de loop van de geschiedenis hebben veel marihuanagebruikers geleerd hoe je het middel in bepaalde omstandigheden kunt gebruiken voor geestverruimende en levensgelukverhogende toepassingen. In de huidige discussies over de  toepassingen van marihuana worden deze veelal gecategoriseerd als “recreatief” en “inspiratieverhogend”. Volgens mij bestrijken deze termen niet het enorme gamma aan toepassingen waar marihuana voor wordt gebruikt. Natuurlijk wordt marihuana veel gebruikt om te ontspannen, om te genieten en voor andere “recreatieve” activiteiten; en dat is voor heel veel mensen erg belangrijk. Ook artiesten, schrijvers, musici en anderen gebruiken marihuana om “inspiratie” op te doen en om kunst te creëren, ervan te genieten en om allerlei ideeën te genereren. Velen hebben zich door marihuana als kunstenaar en als mens verder kunnen ontwikkelen en op allerlei vlakken waardevolle ideeën opgedaan. Maar uit de uiteenlopende manieren waarop ervaren gebruikers de positieve effecten van een marihuana-high in hun leven weten te integreren blijkt duidelijk dat “recreatie” en “inspiratie opdoen” slechts een fractie vormen van de vele positieve toepassingen van de plant.

Timothy Leary, Harvard-psycholoog, (1920-1996)
Timothy Leary, Harvard-psycholoog, (1920-1996)

In de loop van mijn onderzoek over de afgelopen tien jaar heb ik honderden ervaringen van gebruikers gelezen over de verscheidenheid aan cognitieve effecten die marihuana kan veroorzaken. Veel gebruikers melden dat marihuana het “hier en nu”-gevoel versterkt; dat ze zich sterker verbonden voelen met anderen en met hun eigen gevoelens, dat  ze door een high meer begrip kregen voor hun kinderen en voor hun partners, betere gesprekken hadden en hun gezinssituatie verbeterde. Ze nemen meer nuances waar in een schilderij en verbreden ineens hun muzikale en artistieke interesses. Talloze gebruikers genieten ervan dat ze tijdens een high terug in de tijd kunnen gaan en oude herinneringen opnieuw beleven en zich weer kind voelen. Ze krijgen ook ideeën om problemen op te lossen of slagen erin om van de alcohol of van een andere verslaving af te komen. Anderen vertellen in detail hoe ze meer van seks kunnen genieten en zich makkelijker in hun partner kunnen verplaatsen. Ze worden creatievere koks en bedenken nieuwe desserts, ze gebruiken een high om patronen te herkennen in muziek, in hun huwelijk of hun dagelijks leven – om vervolgens te besluiten slechte gewoonten voor altijd af te zweren. Ze gebruiken de vertraagde waarneming van tijd om in een oneindig moment van gelukzaligheid te verkeren. Een laaggeschoolde beschreef hoe hij tijdens een high voor het eerst hele zinnen kon lezen, anderen dat ze een vreemde taal beter begrepen. In deel 2 van dit essay zal ik verschillende beroemde marihuanagebruikers opvoeren om aan te geven hoe belangrijk de geestverruimende effecten van marihuana voor hen zijn geweest – en via hun werk voor vele miljoenen mensen.

Voetnoten

 

  1. Zie Jonathan Green (2002), Cannabis, Thunder’s Mouth Press, New York, p.48
  2. Zie Sebastian Marincolo (2010), High. Insights on Marijuana, Dog Ear Publishing, Indianapolis en Sebastian Marincolo (2013), High. “Das positive Potential von Marijuana.” Tropen, Stuttgart.
  3. Timothy Leary, Ralph Metzner, Richard Alpert (1964/1992), The Psychedelic Experience. Een handleiding op basis van het Tibetaanse Boek der Doden. Citadel Press, Kensington

 

[1]

[2]

[3]

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?