by Seshata on 18/12/2015 | Medicinaal

Cannabis kan het spijsverteringsstelsel zowel positief als negatief beïnvloeden

Spijsvertering Het endocannabinoïdesysteem is essentieel voor de regulering van spijsverteringsprocessen als eetlust, speekselvorming, honger en verzadiging. Cannabinoïdereceptoren worden verspreid door het hele spijsverteringsstelsel en de hersengebieden die essentieel zijn voor de darm-hersenas.


Bij sommige mensen kan het toedienen van extra cannabinoïden aan het subtiel afgestelde maag-darmkanaal (de wetenschappelijke naam voor het spijsverteringsstelsel) positieve effecten hebben. Dit is met name het geval bij mensen die lijden aan bepaalde aandoeningen van het maag-darmkanaal, zoals de ziekte van Crohn, darmontsteking en prikkelbaredarmsyndroom.

Cannabis verlicht misselijkheid bij de meeste mensen, maar kan dat bij anderen juist veroorzaken (Evil Erin)
Cannabis verlicht misselijkheid bij de meeste mensen, maar kan dat bij anderen juist veroorzaken (Evil Erin)

Het endocannabinoïdesysteem is gecompliceerd en subtiel

Soms is cannabis het enige dat mensen met een gebrek aan eetlust nodig hebben om schreeuwende honger te krijgen. Dit kan voor patiënten met een aandoening die de eetlust beïnvloedt enorme voordelen hebben. Te denken valt aan kanker en specifieke eetstoornissen, maar ook aan mensen die verder gezond zijn maar hun eetlust verliezen door bijvoorbeeld stress.

Daarentegen kan toediening van extra cannabinoïden aan het maag-darmkanaal bij andere mensen verstorend werken, met allerlei ongewone en onverwachte symptomen als gevolg. Sommige wetenschappers geloven zelfs dat in zeldzame gevallen cannabis acuut-braaksyndroom kan veroorzaken – ook bekend als cannabinoïd-hyperemesis-syndroom – en soms ook acute pancreatitis.

Positieve effecten van cannabisgebruik op het maag-darmkanaal

Uit veel onderzoek blijkt dat cannabis nuttig kan zijn bij de behandeling van de ziekte van Crohn, darmontsteking, prikkelbaredarmsyndroom en kanker-gerelateerde anorexie en cachexie (verlies van eetlust en ernstig gewichtsverlies). Er wordt zelfs gespeculeerd dat de eerste drie aandoeningen het resultaat zijn van een klinisch cannabinoïdengebrek. Bij deze aandoeningen produceert de patiënt ten gevolge van ontwikkelingsproblemen in de baarmoeder of de vroege jeugd onvoldoende cannabinoïden of cannabinoïdereceptoren.

In algemene zin worden cannabinoïden in verband gebracht met afname van ontsteking in het maag-darmkanaal en verbetering van de bewegelijkheid van de darm (voornamelijk vermindering van de snelheid waarmee materie door de darm passeert), alsmede met afname van vochtafscheiding ten gevolge van ontsteking, hetgeen bijdraagt aan de vermindering van misselijkheid en braken en diarree voorkomt.

Hoe bevordert cannabis de eetlust?

‘Normale’ mensen krijgen hongersignalen wanneer de maag leeg begint te raken. Er komt ghreline vrij, een hormoon dat de nervus vagus van het maag-darmkanaal stimuleert en langs de darm-hersenas naar de hersenen reist , naar de hypothalamus, waar de hongersignalen hun oorsprong vinden.

THC activeert de ghrelinereceptoren waardoor signalen langs de darm-hersenas naar het gedeelte van de hersenen worden gezonden dat verantwoordelijk is voor het geven van een hongergevoel (met name de hypothalamus) en uiteindelijk hongersignalen veroorzaakt, zelfs wanneer de maag niet leeg is.

Negatieve effecten van cannabis op het maag-darmkanaal

De keerzijde is dat cannabis soms onaangename spijsverteringsproblemen kan geven. In sommige, uiterst zeldzame gevallen zou het zelfs ernstige, slopende aandoeningen kunnen veroorzaken. In het algemeen lijkt dit effect op te treden bij mensen die jarenlang zwaar cannabis hebben gebruikt.

De hypothalamus is verantwoordelijk voor het opwekken van het hongergevoel
De hypothalamus is verantwoordelijk voor het opwekken van het hongergevoel

Hoewel cannabis doorgaans in verband wordt gebracht met eetlustopwekking lijkt het erop dat het in sommige gevallen het tegenovergestelde effect heeft en gebruikers er misselijk van worden en niet in staat zijn om te eten. Andere veelvoorkomende klachten bij dit soort mensen zijn buikpijn, misselijkheid en, soms, braken. Dit effect wordt op veel plaatsen op het internet anekdotisch gemeld. Het lijkt er echter op dat dit aspect nooit officieel is onderzocht.

Veel langdurige cannabisgebruikers melden dat ze niet in staat zijn te eten tenzij ze cannabis roken. In de meeste gevallen verdwijnen de symptomen ongeveer een week nadat ze gestopt zijn met gebruiken en keert de normale eetlust terug. Zou het in dergelijke gevallen zo kunnen zijn dat het zware cannabisgebruik de normale ghrelinesignalering beïnvloedt, waardoor die persoon THC nodig heeft om de taak van ghreline uit te kunnen voeren?

Een veel kleinere maar significantere groep verklaart dat zij in het geheel niet in staat zijn om te eten, of slechts veel minder dan gewoonlijk, terwijl ze cannabis roken. Dit lijkt volledig tegen de intuïtie in te druisen aangezien THC de ghrelinereceptoren hoort te stimuleren en een hongergevoel dient op te wekken. Gezien het grote aantal identieke verslagen lijkt het echter de moeite waard om dit fenomeen nader te onderzoeken.

Cannabinoïd-hyperemesis-syndroom

Het hierboven genoemde effect kan te maken hebben met een zeldzame aandoening genaamd cannabinoïd-hyperemesis-syndroom. De weinige patiënten die lijden aan deze aandoening zochten medische hulp voor acuut braken en acute misselijkheid na een periode van zwaar en langdurig cannabisgebruik. Hierdoor trokken de schrijvers van de casestudies de conclusie dat cannabis de oorzaak was van het probleem.

Er bestaan inmiddels zo’n vijfentwintig casestudies van deze controversiële en nauwelijks onderzochte aandoening, die alle opmerkelijk consistent zijn en alle zeer sterk wijzen naar cannabis als de boosdoener. Cannabinoïd-hyperemesis-syndroom veroorzaakt cyclisch braken en een dwangmatige behoefte om te baden om te proberen het gevoel van misselijkheid en drang tot braken te laten afnemen. Nogmaals, dit komt doorgaans voor bij mensen die diverse jaren zwaar cannabis hebben gebruikt.

Hoewel in de meeste caserapporten niet geprobeerd is de achterliggende oorzaak van deze ogenschijnlijk paradoxale bijwerking van langdurig zwaar cannabisgebruik te verklaren, heeft ten minste één onderzoek de suggestie gedaan dat het syndroom wel eens zou kunnen optreden ten gevolge van het effect van THC op de beweeglijkheid van de darm. Daarvan denkt men dat het zou kunnen leiden tot het vertraagd legen van de maag.

Acute pancreatitis ten gevolge van cannabisgebruik

Behalve cannabinoïd-hyperemesis-syndroom wordt cannabis inmiddels ook in verband gebracht met een vijftal gevallen van acute pancreatitis. Wederom echter is het verband niet hard, omdat het om mensen gaat die ook vele jaren zwaar tabak gerookt hebben.

Dwangmatig douchen is een kenmerkend symptoom van cannabinoïd-hyperemesis-syndroom
Dwangmatig douchen is een kenmerkend symptoom van cannabinoïd-hyperemesis-syndroom

De acute pancreatitis (ontsteking van de alvleesklier) van het vijftal wordt geweten aan cannabis omdat de patiënten in de periode voorafgaand aan het moment dat ze behandeling zochten zwaar cannabis gebruikt hadden. Eén patiënt werd diverse weken geobserveerd en men constateerde dat zijn toestand elke keer dat hij cannabis rookte erger werd (de cannabis werd door een vriend stiekem het ziekenhuis in gesmokkeld …).

Het lijkt er derhalve op dat cannabis hierbij op z’n minst een rol speelt. Het kan echter ook zo zijn dat deze mensen een bestaande aandoening hebben die op de een of andere manier door de consumptie van cannabis verergert, of dat de symptomen afhankelijk zijn van de dosis of van de activiteiten van andere signaalmoleculen. Een recent onderzoek naar anandamideniveaus bij mensen met pancreatitis liet inderdaad zien dat anandamide de ernst van de ontsteking zowel kan vergroten als verkleinen, al naargelang het werd toegediend voor of na de toediening van ceruleïne, een maaghormoon waarvan ook bekend is dat het de beweeglijkheid van de darm en vloeistofafscheiding beïnvloedt.

Waarom krijgen sommige mensen spijsverteringsproblemen van cannabis?

Het is onduidelijk waarom sommige mensen deze schijnbaar tegenstrijdige effecten van cannabisgebruik krijgen. Het is evenmin bewezen dat cannabis de achterliggende oorzaak ervan is. Toch impliceert de enorme hoeveelheid anekdotische verslagen dat cannabisgebruik op de een of andere manier te maken heeft met dit fenomeen.

Een mogelijk onderzoeksonderwerp zouden reeds bestaande aandoeningen kunnen zijn die worden verergerd door cannabisgebruik. Het is bijvoorbeeld bekend dat chronische stress bij veel mensen verlies van eetlust tot gevolg heeft, terwijl de aandoening vaak met cannabis wordt behandeld. Bij veel anekdotische verslagen van zwaar cannabisgebruik in combinatie met verlies van eetlust is ook sprake van stress. Het is bovendien bekend dat zowel cannabisgebruik als chronische stress de productie en overdracht van het “hongerhormoon” ghreline kan veranderen.

Naast voor de hand liggende overwegingen met betrekking tot het cannabisgebruik als dosis, sterkte en duur (en de wat minder voor de hand liggende interacties en relaties tussen de talloze stoffen, zoals ghreline en ceruleïne) zou het wel eens zo kunnen zijn dat het de genetische verschillen tussen mensen zijn die bepalen of iemand negatieve spijsverteringseffecten ervaart ten gevolge van cannabisgebruik. Dikwijls kan een enkele mutatie van een gen ervoor zorgen dat iemand iets ervaart wat het tegenovergestelde is van “normaal”.

Ook worden de mogelijke negatieve effecten van cannabis soms gebagatelliseerd door de mensen die er last van hebben. Wellicht komt dit door de angst om veroordeeld of gestraft te worden, met name in samenlevingen waar cannabis nog steeds illegaal is. Wellicht is het de wijdverbreide gewoonte om blind vertrouwen te hebben in de genezende eigenschappen van cannabis en daarbij de ogen volledig te sluiten voor alles wat hiertegen pleit.

Het is echter belangrijk dat we breken met deze gewoonte, anders is het onmogelijk om een onbevooroordeeld beeld te scheppen van het werkelijke potentieel van cannabis, inclusief haar beperkingen en tegenstrijdigheden.

Cannabis beschikt beslist over opmerkelijke eigenschappen voor en brede toepasbaarheid in de geneeskunde, maar het zou onoprecht zijn te beweren dat het bij sommige mensen totaal geen onaangename of slopende bijwerkingen zou hebben. Doorgaans zijn deze bijwerkingen echter mild en hoewel ze bij gelegenheid ernstig kunnen worden, lijkt dit beperkt te zijn tot een miniem aantal gevallen, zeker gezien de enorme hoeveelheid mensen die regelmatig cannabis gebruiken zonder schade, of het nu om recreatief dan wel medicinaal gebruik gaat.

Reageren

Plaats een reactie

Myriam Ramakers

Hallo,

Ivm jarenlange slaapproblemen ben ik enige tijd geleden gestart met het gebruik van THC druppels. Omdat ik 's morgens misselijk was en telkens eenmalig last had van diarree, ben ik er een paar CBD druppels bij gaan nemen. Het slapen verbeterde enorm!
Echter....ineens kreeg ik ZEER zware klachten mbt mijn maagdarmstelsel! Ik stopte acuut met de druppels, mijn maag en darmen waren zo'n 9 dagen flink ziek. Aanvankelijk dacht ik aan buikgriep, maar ik sloot de druppels niet uit als boosdoener. Een week nadat ik geheel hersteld was, ben ik weer voorzichtig gestart met de beide druppels (2x2), en 's nachts was ik weer hartstikke misselijk! Hieruit trek ik dus de conclusie dat het WEL de druppels zijn.
Ik heb geen drugverleden, streef naar een gezond leven, ben ook zeer matig in mijn alcoholgebruik (kan er niet tegen, een slok geeft al effect).
Jammer.....ik ben weer genoodzaakt Mirtazipine te gaan gebruiken.
Hebben jullie nog info in deze? Want op een natuurlijke manier lekker slapen beviel me zoveel beter...
Hartelijke groet,
Myriam.

02/11/2016

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More
Read More