by Seshata on 26/01/2015 | Medicinaal

De 4 belangrijkste voordelen van cannabis voor glaucoom

In verschillende onderzoeken is aangetoond dat cannabis de symptomen van een glaucoom kan verbeteren, maar er bestaan nog steeds twijfels over de werkzaamheid en continuïteit van de plant in patiëntenpopulaties. Desondanks gebruiken veel medicinale-cannabispatiënten cannabis voor een glaucoom en melden ze subjectieve verbeteringen bij uiteenlopende symptomen.


Vermindering van de intraoculaire druk

Bij de meeste gevallen van glaucoom is verhoogde intraoculaire druk (oculaire hypertensie) de risicofactor, hoewel dit in bepaalde populaties bij bijna 50% van de mensen met een openkamerhoekglaucoom (open-angle glaucoma – OAG) niet voorkomt. Een openkamerhoekglaucoom is het meest voorkomende type, waarvan in ongeveer 90% van de gevallen sprake is. De intraoculaire druk wordt bepaald door de aanmaak van kamerwater in het oog en de snelheid waarmee het kamerwater wordt afgevoerd via het trabekelsysteem, een sponsachtig weefsel dat zich onderaan het hoornvlies bevindt. Voortdurend hoge intraoculaire druk kan progressieve schade veroorzaken aan de oogzenuw en de retinale ganglioncellen die lichtgevoelige fotoreceptoren bevatten. Als de schade ernstig genoeg is, kan dit volledige blindheid tot gevolg hebben.

De 4 belangrijkste voordelen van cannabis voor glaucoom

Tijdens zijn jarenlange aanstelling bij de universiteit van West-Indië deed professor Manley West, een gerespecteerd farmacoloog, samen met de bekende oogarts dr. Albert Lockhart baanbrekend onderzoek naar cannabis als mogelijke behandeling voor glaucoom. Ze begonnen met hun werk in 1964 en onderzochten traditioneel cannabisgebruik in Jamaicaanse gemeenschappen. Het resultaat hiervan was de ontwikkeling van oogdruppels op basis van cannabis en in 1987 kregen ze goedkeuring om hun product in Jamaica onder de naam ‘Canasol’ op de markt te brengen. Professor West overleed helaas in 2012 en wordt node gemist door de medicinale-cannabisgemeenschap, zowel op Jamaica als daarbuiten.

Men heeft aangetoond dat Canasol de intraoculaire druk effectief verlaagt en ook dat het middel de werkzaamheid van andere veelgebruikte medicijnen voor glaucoom versterkt, bijvoorbeeld van Timolol. Hetzelfde onderzoeksteam heeft onlangs een nieuw en verbeterd medicijn ontwikkeld. Dit medicijn heet Cantimol en bevat Canasol en Timolol, maar het is nog niet goedgekeurd voor de verkoop. Canasol bevat geen psychoactieve cannabinoïden en is ook veel door artsen in de VS en Canada voorgeschreven. Naar het schijnt is het ook gebruikt door patiënten in het VK en Australië, hoewel het medicijn daar niet is goedgekeurd voor verkoop en het geen juridisch precedent voor gebruik heeft.

Miotisch

Mydriasis, waarbij de pupil zich verwijdt, komt veel voor bij glaucoompatiënten. Sterker nog, men denkt dat bij een aanval van geslotenkamerhoekglaucoom de kenmerkende uitpuilende iris mogelijk zelfs door extreme mydriasis wordt veroorzaakt. Om de pupil te verwijden, moet het spierweefsel in de iris, dat de musculus dilatator pupillae wordt genoemd, zich samentrekken. Wanneer het spierweefsel zich samentrekt, bolt het op. In extreme gevallen kan dit opbollende weefsel uitzetten in de voorste oogkamer, de met vloeistof gevulde ruimte tussen de iris en het hoornvlies, en tegen het hoornvlies drukken. Hierdoor kan de afvoer van het kamerwater via de voorste oogkamer naar het trabekelsysteem volledig geblokkeerd worden.

Het tegengestelde van mydriasis is miosis, niet te verwarren met meiose, een vorm van celdeling. Miotische medicijnen zijn bijzonder nuttig voor de behandeling van een glaucoom en niet alleen van een CAG (closed-angle glaucoma – geslotenkamerhoekglaucoom). Doordat de pupil wordt vernauwd, kan er namelijk meer kamerwater naar het trabekelsysteem worden afgevoerd. Men heeft al vaak aangetoond dat cannabis miotische eigenschappen heeft, waaronder bij een opmerkelijk geval van ogenschijnlijk acute cannabisvergiftiging bij een twintig maanden oude peuter.

Pijnstillend

De 4 belangrijkste voordelen van cannabis voor glaucoom

Hoewel een glaucoom in de meeste gevallen pijnloos is, wordt een zeldzamere vorm van de ziekte, die geslotenkamerhoekglaucoom of CAG wordt genoemd, gekenmerkt door scherpe, stekende pijn in het oog en snel verlies van het gezichtsvermogen, dat blijvend kan zijn als er geen medische zorg verleend wordt. Een geslotenkamerhoekglaucoom verschilt van de meer gangbare vorm doordat het acute symptomen geeft in plaats van chronische en over het algemeen pijnloze symptomen. Een aanval van CAG wordt als een medische noodsituatie beschouwd, die optreedt doordat het trabekelsysteem volledig verstopt raakt als gevolg van een plotseling uitpuilende iris. Dit in tegenstelling tot OAG, waarbij het vermogen om het kamerwater af te voeren langzamerhand steeds kleiner wordt.

Hoewel cannabis niet specifiek is getest als pijnstiller voor glaucoom, kan de plant door zijn werkzaamheid op uiteenlopende vlakken als pijnstiller, stemmingsverbeteraar en spierontspanner subjectieve verlichting geven aan mensen die een acute aanval van geslotenkamerhoekglaucoom hebben.

Ontstekingsremmend

Op basis van recent onderzoek beginnen sommige artsen te vermoeden dat een aanhoudende, lichte ontsteking van het trabekelsysteem mogelijk een belangrijke rol speelt bij OAG, de progressieve, chronische vorm van glaucoom. Daarnaast wordt een andere vorm van glaucoom die vaak voorkomt bij patiënten met uveïtis, een ontsteking van de uvea (het deel van het oog dat de iris en het ciliair lichaam bevat), een inflammatoir glaucoom genoemd, omdat het is bewezen dat ontsteking van het trabekelsysteem de oorzaak is. In de meeste opzichten lijkt een inflammatoir glaucoom op OAG, maar kenmerkend voor dit glaucoom is dat het een secundair symptoom van uveïtis is.

Van cannabis is herhaaldelijk aangetoond dat het voor een groot aantal verschillende aandoeningen een bruikbaar en effectief ontstekingsremmend middel is, hoewel er geen formele onderzoeken zijn gedaan naar het vermogen van cannabis om aan glaucoom verwante ontsteking te verminderen. Nu de kennis over de rol van ontsteking bij de progressie van de ziekte groter wordt, kan het zeker zo blijken te zijn dat cannabis vanwege zijn ontstekingsremmende eigenschappen ook glaucoompatiënten verlichting geeft.

Misselijkheidremmend/anti-emetisch

De 4 belangrijkste voordelen van cannabis voor glaucoom
Op deze afbeelding is de normale afvoer van kamerwater uit het oog te zien (© National Eye Institute)

Een aanval van geslotenkamerhoekglaucoom gaat vaak gepaard met secundaire symptomen van misselijkheid en overgeven en men denkt dat deze symptomen zich voordoen als gevolg van een verschijnsel dat bekendstaat als de oculo-emetische reflex. Verscheidene onderzoeken uit het verleden hebben een verband tussen oogheelkundige chirurgie en overgeven na de operatie aangetoond, met name bij een operatie wegens scheelkijken, die bij 41% van de patiënten overgeven veroorzaakt. Dit gaf aanleiding tot het mogelijke bestaan van de oculo-emetische reflex.

Men denkt dat bij pijnlijke of onaangename stimulering van de orbitale zenuwen die het oog omringen, signalen naar de area postrema van de medulla oblongata worden gestuurd, het deel van de hersenen dat vaak kortweg het braakcentrum wordt genoemd. De hersenen sturen vervolgens een signaal naar het maagdarmkanaal via de nervus vagus, een essentieel onderdeel van het parasympathisch zenuwstelsel, dat de hart- en maagdarmfunctie controleert. Dit veroorzaakt op zijn beurt weer een braakreflex door retroperistalsis te stimuleren, de omgekeerde/opwaartse beweging van de inhoud van het maagdarmkanaal.

Welke rol het endocannabinoïde systeem precies speelt bij het reguleren van braken is onbekend, maar het is aangetoond dat cannabinoïdereceptoragonisten als THC braken en misselijkheid door stimulatie van de CB1-receptor direct lijken te onderdrukken, terwijl antagonisten van de CB-receptoren, zoals CBD, neutraal zijn en tegengestelde agonisten juist misselijkheid veroorzaken.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?