Waar |Finland

Hoofdstad |Helsinki

Inwoners |5.488.543

Legaal |illegal

Medicinale cannabis |yes

De wettelijke status van cannabis in Finland – een overzicht

Finland Finland is een land in het koelere noorden van Europa, en daarom groeien niet alle soorten cannabis er even goed. Desondanks kent Finland een lange geschiedenis van hennepgebruik, hoewel er over het algemeen niet vooruitstrevend wordt gedacht over illegale drugs en er relatief strenge drugswetten zijn in vergelijking met de rest van Europa.


Legaliteit van bezit, verkoop en teelt van cannabis

Consumptie en bezit van cannabis

Het Finse strafrecht bestraft de consumptie van illegale drugs met een geldboete of maximaal zes maanden gevangenisstraf. Als het gaat om een “kleine” overtreding (d.w.z. kleine hoeveelheden, voor persoonlijk gebruik en zonder verzwarende omstandigheden), wordt veelal geen strafvervolging ingesteld. De straf is niet afhankelijk van de aangetroffen substantie; voor cannabis gelden dus dezelfde straffen als voor heroïne en andere illegale drugs.

Legal-status-of-cannabis-in-Finnland-4K

Wat wél enigszins ongebruikelijk is, is dat Finland in juridische zin geen onderscheid maakt tussen bezit, verkoop en teelt van drugs. Alle overtredingen vallen eenvoudigweg onder de noemer drugsdelicten. De laagste straffen voor “eenvoudige” drugsdelicten variëren van geldboetes tot maximaal twee jaar gevangenisstraf, terwijl op zware drugsdelicten één tot tien jaar gevangenisstraf staat.

De Finse wetgeving bepaalt echter ook dat “verzwarende omstandigheden” gelden als er sprake is van grote hoeveelheden drugs, als er aanzienlijk financieel voordeel is behaald, in geval van betrokkenheid bij georganiseerde misdaad en bij substanties die als “zeer gevaarlijk” worden beschouwd. Maar omdat cannabis niet geldt als “zeer gevaarlijk”, worden in de praktijk aan overtreders nooit de hoogste straffen opgelegd, tenzij de aangetroffen hoeveelheden uitzonderlijk groot zijn.

Bovendien maakt het Finse rechtssysteem een juridische uitzondering voor het bezit van kleine hoeveelheden voor persoonlijk gebruik. Voor die gevallen gelden straffen die variëren van geldboetes tot maximaal zes maanden gevangenisstraf. Het bezit van kleine hoeveelheden wordt dus op dezelfde manier afgedaan als de consumptie ervan. En net zoals bij consumptie wordt ook in deze gevallen veelal geen strafvervolging ingesteld als het om een kleine overtreding gaat.

De verkoop van cannabis

Zoals eerder gezegd, behandelt het Finse rechtssysteem de verkoop van cannabis in Finland op dezelfde manier als het bezit ervan, en valt het onder de categorie “drugsdelicten”. Verkoop van cannabis wordt dus bestraft met maximaal twee jaar gevangenisstraf, maar bij verzwarende omstandigheden kan er één tot tien jaar gevangenisstraf worden opgelegd.

Finland heeft een strenge cannabiswetgeving, maar kent ook een lange geschiedenis van teelt en gebruik van hennep (© Free Flower Photos)
Finland heeft een strenge cannabiswetgeving, maar kent ook een lange geschiedenis van teelt en gebruik van hennep (© Free Flower Photos)

Hoewel cannabis in juridische zin is gelijkgesteld aan elke andere drug, wordt het niet als een “zeer gevaarlijke” drug gezien. Dus tenzij uitzonderlijk grote hoeveelheden zijn aangetroffen, zullen voor cannabis geen hoge straffen worden opgelegd. Daarentegen wordt handel in drugs nooit vrijgesteld van rechtsvervolging, zelfs niet wanneer het om kleine hoeveelheden gaat.

De verkrijgbaarheid van cannabis wisselt nogal in Finland. Het belangrijkste importkanaal is hasj uit Denemarken, dat dichter bij de grote internationale drugssmokkelroutes ligt (en hier een veel belangrijker rol in speelt). Thuisteelt zorgt er echter voor dat het land niet volledig afhankelijk is van import; het thuis telen lijkt ook in opkomst te zijn, en heeft in de afgelopen jaren de import wellicht al ingehaald.

De cannabisteelt

We noemen hier nogmaals dat de productie van alle drugs, waaronder cannabis, gezien wordt als een drugsdelict waar maximaal twee jaar gevangenisstraf op staat. In de praktijk zijn de straffen vaak lager (d.w.z. een geldboete of maximaal zes maanden gevangenis) als de aangetroffen hoeveelheden klein zijn en voor persoonlijk gebruik zijn bedoeld.

Het lijkt erop dat de teelt van cannabis door de autoriteiten streng wordt aangepakt, omdat ze inmiddels al verschillende growshops hebben gesloten die cannabisgerelateerde apparatuur verkochten. Verder is het belangrijk om op te merken dat verkoop van cannabiszaden in Finland illegaal is, en dat de meeste thuistelers hun zaadjes uit het buitenland halen of van andere telers krijgen.

In 2011 meldde het tijdschrift European Addiction Research dat Finse telers een voorkeur hebben voor kleinschalige binnenteelt (logisch gezien het Finse klimaat), en dat ze meestal zelf ook cannabisgebruikers zijn. Het verslag merkt tevens op dat Finnen twee keer zo veel cannabis telen voor medicinale doeleinden dan hun buren de Denen, en dat er in Finland veel meer cannabiskwekers zijn dan in Denemarken (dat meer leunt op de import van hasj via allerlei illegale aanvoerroutes).

Medicinale cannabis in Finland

Sommige vormen van medicinale cannabis zijn legaal in Finland, maar volledige legalisering van cannabis is nog ver weg. In 2008 nam de Finse regering een wet aan die in individuele gevallen het voorschrijven van medicinale cannabis reguleert, in de vorm van het herbale cannabispreparaat Bedrocan uit Nederland. Sindsdien hebben de autoriteiten enkele tientallen personen toestemming gegeven om Bedrocan-cannabis te gebruiken. Cannabis wordt alleen voorgeschreven wanneer alle andere behandelingsmogelijkheden zijn uitgeput, en uitsluitend voor een klein aantal toepassingen waaronder pijnbestrijding bij kanker, multiple sclerose, ruggenmergletsel en voor de behandeling van glaucoom.

Op dit moment biedt Bedrocan-importcannabis uit Nederland de meeste waar voor zijn geld op het gebied van medicinale cannabis (© Wikimedia Commons)
Op dit moment biedt Bedrocan-importcannabis uit Nederland de meeste waar voor zijn geld op het gebied van medicinale cannabis (© Wikimedia Commons)

Het farmaceutische cannabispreparaat Sativex, geproduceerd door het Britse bedrijf GW Pharmaceuticals, is legaal verkrijgbaar in Finland sinds mei 2012. Zelfs vóór deze toelating kregen enkele personen al toestemming om Sativex te gebruiken onder de bestaande wetgeving rondom medicinale cannabis uit 2008.

Het Finse agentschap Fimea dat gaat over de toelating van medicijnen, gaf Sativex vrij in december 2012, maar het is niet duidelijk aan hoeveel patiënten het middel sindsdien is voorgeschreven. Na goedkeuring middels een centrale Europese toelatingsprocedure (waardoor het ook in negen andere landen werd toegelaten), konden artsen het middel legaal voorschrijven zonder voor elke individuele patiënt een aparte vergunning aan te vragen. Zes maanden nadat Sativex officieel was toegelaten, werd gemeld dat slechts 25 mensen het middel kregen voorgeschreven, maar er zijn sindsdien geen bijgewerkte cijfers beschikbaar.

Er is veel kritiek op Sativex vanwege de hoge kosten ervan (naar verluidt 650 euro voor drie spuitbusjes van 10 ml, goed voor 100 keer sprayen) in vergelijking met andere vormen van cannabis. Op de weblog van MS-Potilas (waar een MS-patiënt en cannabisactivist het gebruik van medicinale cannabis beschrijft) valt te lezen dat een vergelijkbare hoeveelheid THC kan worden verkregen uit slechts vijf gram Bedrocan-cannabis, dat dan iets meer dan 70 euro zou kosten (14 euro per gram). Als die cijfers kloppen, is Sativex gelet op het THC-gehalte bijna tien keer duurder dan de herbale cannabis Bedrocan.

Bovendien merkt MS-Potilas op, dat voor patiënten die preparaten met een hoog gehalte aan CBD nodig hebben, de Bediol-soort uit Bedrocan evenveel CBD levert als drie spuitbusjes Sativex, maar dan voor slechts 143 euro (voor tien gram à €14,30 per gram). En dat maakt Sativex wat betreft de CBD-opbrengst meer dan vier keer zo duur. En thuisteelt is nog veel goedkoper dan beide legale preparaten, met geschatte productiekosten van slechts één euro per gram.

In 2011 werd gemeld dat in Finland slechts 62 mensen toegang hadden tot medicinale cannabis. In 2012 was dat aantal bijna verdubbeld tot 123, en het lijkt erop dat het aantal patiënten dat medicinale cannabis gebruikt sindsdien gestaag is gestegen.

Geschiedenis van cannabis in Finland

Het is niet duidelijk wanneer cannabis voor het eerst in Finland werd gebruikt. Er zijn voldoende aanwijzingen (door de vondst van stuifmeelkorrels uit 4000 v.Chr) om aan te nemen dat planten van de Cannabaceae-familie al duizenden jaren lang in Finland aanwezig zijn, maar men denkt ook dat de alleroudste Cannabaceae-stuifmeelkorrels eerder afkomstig zijn van wilde hopplanten dan van cannabis.

Vanaf het jaar 800 worden de tekenen van cannabis duidelijker, vooral gezien de hennepzaden die bij archeologische opgravingen in het zuidwesten van het land worden gevonden. Op Ahvenanmaa zijn zaden uit de tijd van de Vikingen (van 800 tot 1050) gevonden. Ahvenanmaa is een groot Fins eiland tussen Finland en Zweden waarvan men denkt dat er als eerste cannabis werd verbouwd. Bij opgravingen zijn zaadresten gevonden die aangeven dat cannabis in de periode tussen 1100 en 1500 er wijdverbreid was en continu werd gebruikt.

Bij archeologisch onderzoek gevonden stuifmeel dat lijkt op dat van cannabis, is waarschijnlijk hopstuifmeel (© milesmilob)
Bij archeologisch onderzoek gevonden stuifmeel dat lijkt op dat van cannabis, is waarschijnlijk hopstuifmeel (© milesmilob)

Pas uit de vijftiende en zestiende eeuw is er onweerlegbaar bewijs van opzettelijke teelt van cannabis in Finland, doordat het opkomend gebruik van hennepvezels zijn sporen heeft achtergelaten in historische overzichten van belastingen en accijnzen.

Sommigen menen dat cannabis rond deze tijd vanuit Rusland naar Finland werd gebracht via de grensregio Karelia; het is echter bekend dat er al in 800-400 v.Chr hennep werd verbouwd in grote delen van Europa, en dat maakt het waarschijnlijk dat ook in Finland al vóór de eerste historische verslagen sprake was van hennepteelt. Het is mogelijk dat de cannabis in het oosten van Finland afkomstig is uit Rusland, maar dat het zuiden van Finland al was gekoloniseerd door variëteiten uit Centraal-Europa.

Wat zeker waar is, is dat in de achttiende en negentiende eeuw hennep het belangrijkste gewas in Finland was, met een productie die de opbrengst van zijn rivaal vlas ruim oversteeg. Vooral in het oosten van Finland ontwikkelden lokale henneptelers veel kennis over het gewas, zodat ze hoogwaardige vezels konden leveren met een hogere fijnheid dan die van linnen. Bij aanvang van de twintigste eeuw raakte de hennepindustrie in Finland echter in verval.

Industriële hennep in Finland

Hoewel de hennepindustrie lange tijd van groot belang is geweest voor Finland, sloeg bij aanvang van de twintigste eeuw het verval snel toe door de opkomst van alternatieve (en minder arbeidsintensieve) gewassen als vlas en katoen. In de loop van de twintigste eeuw werd overal ter wereld de kweek van hennep verboden, en vanaf de jaren vijftig werd er in Finland nog maar weinig hennep geteeld voor industriële toepassingen.

Verschillende soorten scheepswant gemaakt van geslagen en geteerde hennepvezels, zoals hier te zien in Helsinki (© Sirkku :))
Verschillende soorten scheepswant gemaakt van geslagen en geteerde hennepvezels, zoals hier te zien in Helsinki (© Sirkku :))

Finland heeft echter, in tegenstelling tot de rest van de wereld, nooit een wet aangenomen die de teelt van hennep expliciet verbiedt, en daardoor is deze praktijk nooit helemaal verdwenen, zeker niet in enkele afgelegen regio’s van het land. Toen men in de jaren negentig wereldwijd anders ging aankijken tegen hennep, bloeide in Finland de hennepindustrie weer op en is deze sindsdien uitgegroeid tot één van de grootste spelers in de mondiale hennepeconomie.

Finland staat in de hennepwereld vooral bekend om de ontwikkeling van winterharde hennepvariëteiten als de Finola. Dat is de handelsnaam van een robuuste, winterharde soort die goed gedijt in noordelijke streken. Finola werd ontwikkeld in 1995 en is in 2003 toegevoegd aan de lijst van gesubsidieerde gewassen van de Europese Unie. Sindsdien is het uitgegroeid tot één van de belangrijkste hennepsoorten wereldwijd.

Het heeft echter wel veel moeite gekost om Finola tot een succes te maken. In eerste instantie boden EU-vertegenwoordigers veel weerstand tegen het opnemen van Finola op de lijst van toegelaten gewassen, en in 2006 werden in monsters hogere THC-gehaltes gemeten dan de toegestane 0,2%. Daarop werd Finola geschrapt van de subsidielijst voor landbouwgewassen en het duurde tot 2013 voordat de soort na intensieve campagnes van henneptelers en activisten uit Finland en andere landen opnieuw werd toegelaten.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?

Waar |Finland

Hoofdstad |Helsinki

Inwoners |5.488.543

Legaal |illegal

Medicinale cannabis |yes