Hoeveel doden kunnen aan cannabis toegeschreven worden? Deel III

De schattingen over het aantal doden dat aan cannabis kan worden toegeschreven, lopen gigantisch uiteen. Het varieert van de belachelijke bewering over 30.000 per jaar, die in 2003 in een grotendeels weerlegde brief in het British Medical Journal (BMJ) werd gedaan, tot helemaal geen. In deze artikelen gaan we de beweringen van de media en het wetenschappelijk bewijs ervoor (of het gebrek eraan) bekijken.


De schattingen over het aantal doden dat aan cannabis kan worden toegeschreven, lopen gigantisch uiteen. Het varieert van de belachelijke bewering over 30.000 per jaar, die in 2003 in een grotendeels weerlegde brief in het British Medical Journal (BMJ) werd gedaan, tot helemaal geen. In deze artikelen gaan we de beweringen van de media en het wetenschappelijk bewijs ervoor (of het gebrek eraan) bekijken.

Herhaalde officiële weigeringen om de veiligheid van cannabis te erkennen

How Many Deaths are Attributable to Cannabis Part III 1
In tegenstelling tot alcohol, dat onbetwist met levercirrose in verband wordt gebracht, denkt men niet dat cannabis op de lange termijn aanzienlijke schade veroorzaakt (Ed Uthman)

Het National Institute on Drug Abuse (Nationaal instituut voor drugsmisbruik – NIDA) beweerde onlangs nog, in augustus 2013, dat cannabis niet minder giftig is als alcohol, wat met hoongelach ontvangen werd. Dit werd beweerd in een e-mail aan Politifact, een bekende organisatie die feiten natrekt en die deze bewering bekendmaakte. Deze organisatie ging op dat moment na of een eerdere stelling van het Marijuana Policy Project (Marihuanabeleidsproject – MPP) klopte, namelijk dat cannabis minder schadelijk is dan alcohol.

In de e-mail stond dat “de bewering dat marihuana minder giftig is dan alcohol, niet kan worden bewezen, aangezien elke stof voor een bepaald persoon hun [sic] eigen unieke reeks risico’s en gevolgen heeft”. Op grond van de enorme hoeveelheid bewijs dat alcohol inderdaad schadelijker is dan cannabis, bepaalde Politifact uiteindelijk dat de bewering van MPP ‘grotendeels waar’ was.

Cannabis is eigenlijk veel veiliger dan andere drugs

Het is aangetoond dat zwaar alcoholgebruik de kans op dood door een directe (alcoholvergiftiging) en indirecte oorzaak (levercirrose, hart- en vaatziekten, beroerte) aanzienlijk verhoogt. Uit onderzoeken blijkt ook dat de algehele levensverwachting van een zware alcoholgebruiker aanzienlijk korter is.

Cocaïne en heroïne kunnen door een overdosis ook direct de dood veroorzaken. Het langdurig gebruik van cocaïne kan ook hart- en vaatziekten, ademhalingsziekten, toevallen, hersenbloeding en beroerte veroorzaken. Daarnaast wordt illegaal en onveilig cocaïne- en heroïnegebruik in verband gebracht met verschillende andere gezondheidsrisico’s, die vaak te maken hebben met het gebruik van spullen die niet steriel zijn.

Alleen dit al maakt de substanties hierboven veel dodelijker dan cannabis. De media hebben geprobeerd om alle gevallen op te sporen waarin cannabis, hoe indirect ook, als oorzaak zou kunnen worden aangemerkt. Als de drie substanties hierboven op dezelfde manier tot in detail zouden worden onderzocht, dan zou het aantal doden dat losjes met deze substanties in verband kan worden gebracht, gigantisch hoog zijn; veel hoger dan het handjevol dat met cannabis in verband wordt gebracht.

Zelfs synthetische cannabis is waarschijnlijk niet dodelijk

How Many Deaths are Attributable to Cannabis Part III 2
Hoewel de risico’s van cocaïne vaak worden overdreven, kan het bij langdurig gebruik ernstige hart- en vaatziekten veroorzaken (JLM Photography)

In veel landen, waaronder het VK, Australië en veel staten in de VS, hebben synthetische cannabinoïden de markt overspoeld. Dit is een direct gevolg van het verbodsbeleid en een vraag naar cannabis die het aanbod overschrijdt.

Omdat zulke producten nieuw zijn op de markt, zijn ze vaak legaal, maar veel landen hebben snel wetgeving ingevoerd waarmee ze worden verboden. Dit heeft er echter toe geleid dat slechts uren of dagen nadat het oude product verboden wordt, nog meer nieuwe, niet geteste synthetische producten op de markt verschijnen.

Verscheidene van deze synthetische cannabinoïden zijn in verband gebracht met sterfgevallen bij mensen. Net als cannabis zelf worden deze producten enigszins gedemoniseerd, want in de meeste gevallen is de oorzaak niet eenduidig en kan het ook aan andere factoren liggen.

Er is genoeg bewijs om te stellen dat bepaalde synthetische cannabinoïden een vergiftigingsreactie kunnen veroorzaken, waaronder een acuut myocardinfarct (hartinfarct), maar het komt maar heel zelden of nooit voor dat een sterfgeval direct en onomstotelijk door synthetische cannabinoïden wordt veroorzaakt.

Hoe dodelijk is cannabis?

How Many Deaths are Attributable to Cannabis Part III 3
Zelfs synthetische cannabis kan niet als enige verantwoordelijk gehouden worden voor menselijke slachtoffers (Wikimedia Commons)

Het is onwaarschijnlijk dat cannabisgebruik zelfs maar indirect het risico op sterfte aanzienlijk vergroot. Bij rijden onder invloed kan de kans op een ongeval groter zijn, afhankelijk van hoe beneveld iemand is, maar dit idee is niet onomstreden. Als iemand vatbaar is voor een onderliggende psychiatrische aandoening, kan cannabisgebruik suïcidale gedachten opwekken, maar het is niet aangetoond dat het percentage geslaagde zelfmoordpogingen hierdoor aanmerkelijk is toegenomen.

Het lijkt er dus op dat de logica in het gelijk wordt gesteld. Cannabis kan niet rechtstreeks voor welk sterfgeval ook verantwoordelijk gehouden worden en hoewel het bij sommige sterfgevallen een rol kan spelen, is het nooit de enige factor die de dood veroorzaakt. In de toekomst kan, wanneer het gebruik van cannabis toeneemt en regelmatige gebruikers in langetermijnonderzoeken ouder worden, nieuw bewijs over de dodelijkheid van cannabis aan het licht komen. Het is echter zeer onwaarschijnlijk dat het risico ook maar in de buurt komt van dat van alcohol, tabak of de verschillende andere populaire drugs.

Als we een soort waren die van nature geen drugs gebruikt, dan zou misschien de stelling kunnen standhouden dat elke drug verboden moet worden die de sterftekans, hoe klein ook, zou kunnen verhogen. Maar dat zijn we niet. Men schat dat 90% van de bevolking wereldwijd regelmatig op de een of andere manier cafeïne consumeert, ongeveer 20% gebruikt tabak en 50% consumeert regelmatig alcohol. In dit geval lijkt de enige juiste aanpak om de bevolking verdovende middelen te geven die zo veilig mogelijk zijn.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More