Marihuana en de kracht van de verbeelding

In zijn beroemde nummer "Imagine" (Verbeeld je) beschrijft John Lennon een utopische staat van vrijheid en harmonie en hij loopt vooruit op de reactie van het publiek: "Je denkt misschien dat ik een dromer ben (...)".


“Logica brengt je van A naar B, maar verbeelding brengt je overal.”

Albert Einstein

De onderschatte waarde van verbeelding

Dromen en verbeelding hebben als bewustzijnsniveaus veel gemeen. Ze verschillen van het normale wakkere bewustzijn, vooral ten aanzien van de ervaring van meer intense beelden. Wanneer we aan ons vermogen tot verbeelding denken, zien we dat meestal als een soort visueel dagdromen, een handig talent dat gebruikt wordt door kunstenaars en andere creatieven. We onderschatten al gauw hoe belangrijk de verbeelding is in ons leven van alledag.

In werkelijkheid hebben we ons verbeeldingsvermogen de hele dag nodig, niet alleen wanneer we creatief nadenken, maar ook als we beslissingen nemen. Je besluit misschien om niet volgende week te gaan skiën omdat je de slechte weersverwachting hebt gehoord en je je verbeeldt dat het erg koud en guur zal zijn in de bergen. Wanneer je vooruit denkt aan de koude wind hoog in de bergen, voel je letterlijk de rillingen langs je rug lopen. Dit voorbeeld geeft aan dat je situaties niet alleen visueel ‘verbeeldt’ wanneer je je verbeelding gebruikt, je verbeeldt ook geluiden, smaken, gevoelens en stemmingen. In zijn baanbrekende boek Human. The Science Behind What Makes Us Unique (Menselijk. De wetenschap achter wat ons uniek maakt) herinnert neuroloog Michael Gazzaniga ons eraan wat een belangrijke rol verbeelding in ons leven vervult:

“Dankzij verbeelding kunnen we ook in de tijd reizen. We kunnen naar de toekomst gaan en terug naar het verleden. Een gebeurtenis kan lang geleden plaats hebben gevonden, maar ik kan hem in mijn verbeelding vanuit mijn geheugen afspelen. (…) Op dezelfde manier kan ik in de toekomst kijken. Ik kan mijn ervaringen uit het verleden van een emotie gebruiken en deze toepassen op toekomstige omstandigheden. Ik kan me voorstellen hoe ik me zou voelen, bijvoorbeeld staand bij een open vliegtuigdeur met een parachute op mijn rug (paniek, wat ik ooit voelde en niet leuk vond) en besluiten om dit avontuur aan me voorbij te laten gaan.”

Marihuana en de kracht van de verbeelding

Natuurlijk zijn er belangrijkere beslissingen in het leven dan of we gaan skiën of uit een vliegtuig gaan springen. Wanneer we een besluit nemen of we al dan niet willen trouwen met onze

geliefde, maken we bijvoorbeeld verschillende verbeeldingsfasen door: “Zie ik ons samen een crisis het hoofd bieden? Vind ik het prettig om haar bij me te zien als de moeder van onze kinderen? Maakt ze me over twintig jaar nog steeds een beter mens?”

Dat verbeeldingsvermogen een evolutionair voordeel oplevert, is eenvoudig in te zien. Neuroloog Vilaynur Ramachandran merkt op:

 

 “Wanneer je jezelf iets verbeeldt, bijvoorbeeld wanneer je in gedachten repeteert dat je binnenkort op bizonjacht gaat of een romantisch afspraakje hebt, worden veelal dezelfde hersencircuits geactiveerd als wanneer je die dingen werkelijk doet. Hierdoor kun je scenario’s repeteren in een inwendige simulatie zonder de kosten qua energie of de risico’s van een echte oefening.”

Verbeelding is, kortom, dus niet alleen een eigenschap die handig is om te hebben als je creatief werk doet: we zijn allemaal elke dag weer sterk afhankelijk van ons verbeeldingsvermogen.

 De versterking van de verbeelding als je high bent

Het is belangrijk om het belang van verbeelding voor de eigen cognitie voor ogen te houden; zo kun je begrijpen hoe belangrijk de versterkte verbeelding is tijdens het high zijn van marihuana. Veel gebruikers van marihuana melden dat ze met meer verbeelding kunnen lezen of kunnen denken aan een situatie. Bovendien kunnen ze zich situaties levendiger voorstellen wanneer ze high zijn. Toen Harvard-professor Charles Tart vragenlijsten verstuurde voor zijn psychologische onderzoek On Being Stoned (Over stoned zijn), beaamden veel marihuanagebruikers de volgende beweringen voor gematigde niveaus van marihuanahigh:

“Wanneer ik iets probeer te visualiseren, zie ik het intenser en

 

scherper voor me dan wanneer ik niet high ben.” (…)

“Als ik een auditief beeld probeer te krijgen, me een geluid wil herinneren, dan is dat intenser dan wanneer ik niet high ben.” (…)

“Als ik me probeer voor te stellen hoe iets smaakt, kan ik dat zeer intens doen.”

“Ik kan sterke tactiele beelden ervaren, bedenken hoe dingen aanvoelen en in mijn geest heel duidelijk ervaren hoe ze aanvoelen.”

 Als concreet voorbeeld volgt hier het relaas van een mandolinespeler in een bluegrassgroep, die meldt dat hij graag high oefent:

 “Ik rook soms voordat ik ga spelen. Ik speel in een groep en neem eerst een paar trekjes zodat ik wat intenser speel. Wanneer ik stoned ben, kan ik muzikale verhoudingen gemakkelijker visualiseren. Een tijdje terug was ik toonladders aan het oefenen op de mandoline, parallelle toonladders in intervallen. Toen ik ze high speelde, snapte ik ze beter en begreep ik eindelijk wanneer en hoe ik ze in mijn spel zou kunnen toepassen.”

(in: High Culture. Marijuana in the Lives of Americans, William Novak, 1969)

 Waarom tellen we 1 + 1 niet op?

Marihuana en de kracht van de verbeelding

 Veel marihuanagebruikers hebben zelf allerlei verbeteringen in hun verbeelding ervaren en beschreven hoe ze deze verbeteringen konden toepassen. Sommigen melden dat ze objecten en gezichten beter kunnen visualiseren en dit kunnen gebruiken bij kunstwerken; musici hebben het gevoel dat ze beter aanvoelen hoe instrumenten kunnen samenspelen en gebruiken dit voor muzikale composities; anderen worden graag high voor ze gaan koken, waarbij ze hun verbeterde verbeelding gebruiken voor nieuwe ideeën voor recepten en zich voorstellen hoe bepaalde specerijen en kruiden zullen smaken bij bepaalde groenten.

Ik geloof dat de meeste marihuanagebruikers op een of andere manier een verbeterde verbeeldingskracht hebben ervaren wanneer ze high zijn. Ze onderschatten echter het ongelooflijke cognitieve potentieel van dit effect. Waarom tellen ze 1 + 1 niet gewoon op?

Ik denk dat er verschillende redenen zijn waarom we het potentieel van deze versterkte verbeeldingskracht zo vaak onderschatten. Ten eerste is er al tientallen jaren — en nog steeds — een desinformatiecampagne aan de gang die maakt dat we ons richten op de risico’s van marihuana in plaats van op het potentieel. Daarbij zijn veel van die risico’s ook nog eens gewoon verzonnen door spindoctors. Ten tweede denken we bij verbeelding meestal alleen aan visuele verbeelding. Maar, zoals eerder aangegeven, verbeelding is veel meer dan dat alleen. Ten derde hebben we de neiging om het proces van verbeelding te zien als een soort bewust dagdromen en vergeten we dat we er in ons dagelijks leven veel vaker onbewust op vertrouwen. Bovendien, en dit is belangrijk, denken we eerder aan andere psychoactieve stoffen zoals LSD en psylocybine wanneer we aan versterkte beelden en verbeelding denken, omdat deze complete visuele trips bieden.

Wanneer we begrijpen dat marihuana het potentieel heeft om onze verbeelding te versterken en hoe belangrijk verbeelding is voor onze cognitie in het algemeen, kunnen we beter begrijpen waarom wetenschappers, kunstenaars, schrijvers en anderen deze verbetering hebben gebruikt voor verschillende doeleinden.

Wetenschappers hebben vaak beschreven hoe hun verbeelding hen hielp om oplossingen voor problemen en nieuwe ideeën te vinden. Een van Einsteins geniaalste inzichten kwam toen hij zich verbeeldde hoe het zou zijn om op een lichtstraal mee te rijden en chemicus Friedrich August Kekulé von Stradonitz zag de benzeenring toen hij dagdroomde over een slang die in zijn staart beet. Ontwerper Phillipe Starck vertelde in een interview hoe hij zijn dromen actief inzette om beter nieuwe ontwerpen in 3D te verbeelden en visualiseren.

High zijn van marihuana maakt nog geen Einstein, Kekulé of Phillipe Starck van je. Maar het kan je wel helpen om je beter situaties, voorwerpen, geuren, geluiden, smaken of tactiele ervaringen voor te stellen. Als je in staat bent om je high te benutten, kan dat je helpen bij het nemen van belangrijke beslissingen, om je levendig belangrijke gebeurtenissen in je leven te herinneren of om levensveranderende ideeën op te doen.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?