by Micha on 10/10/2018 | Medicinaal

Waarom cannabispatiënten in Duitsland mogen autorijden, en wat ze moeten weten

Cannabis en autorijden De Duitse wetgeving omtrent rijbewijzen bestraft cannabisconsumptie harder dan in veel buurlanden. Een ding valt op: de drempelwaarde van 1 ng THC / ml bloedserum voor sociale gebruikers is erg laag, terwijl er geen drempelwaarde voor medicinaal gebruik van THC bestaat. Maar dat betekent niet dat patiënten volledig beschermd zijn.


Duitsland hanteert een enorm strikte regelgeving over het besturen van een voertuig onder invloed van cannabis. De lage waarde van 1 ng THC / ml bloedserum en de meting van het non-psychoactieve THC-COOH zorgen ervoor dat zelf de meest nuchtere bestuurder, fietser of voetganger zijn rijbewijs kan verliezen dankzij minuscule sporen van THC. Terwijl in de meeste landen de drempelwaarde gedefinieerd wordt door de aanwezige hoeveelheid in het bloed, meet Duitsland juist het bloedserum, wat de waarde ongeveer verdubbelt. De wetgever weigert de drempelwaarde te verhogen naar twee of drie nanogram, ondanks aanbevelingen van het relevante comité van experts. Het lijkt erop dat dit niets te maken heeft met de veiligheid op de weg, maar puur en alleen met het kunnen straffen van cannabisgebruikers die niet direct door het strafrecht kunnen worden aangepakt voor lage hoeveelheden en gelegenheidsconsumptie.

De limiet is niet van toepassing op cannabispatiënten die een geldige doktersverklaring hebben. Net als andere gebruikers van medicatie op recept (bijv. opioïden, opiaten of amfetamines) moeten zij ervoor zorgen dat ze niet gaan autorijden onder directe invloed van de stof. Na het ontvangen van een nieuw recept moeten ze bovendien een overgangsperiode van zes wekenaanhouden, waarin ze niet mogen autorijden. In principe is het de dokter die zijn patiënten op de risico’s moet wijzen en het nodige advies over voorzorgsmaatregelen moet geven.

Wat wordt er bedoeld met ‘onder directe invloed’?

Waarom cannabispatiënten in Duitsland mogen autorijden, en wat ze moeten weten
In tegenstelling tot in de VS of Oostenrijk wordt er in Duitsland, als onderdeel van een verkeerscontrole na verdenking van cannabisgebruik, geen waarde gehecht aan het vaststellen van de zogenaamde uiterlijke en gedragskenmerken van falen. Normaal gesproken zal de agent met een zaklamp in de ogen van de verdachte schijnen en zijn verdenkingen hebben (of niet) op basis van de beweging van de pupillen. Hierna zal hij de verdachte vragen om een vrijwillige urinetest te doen, die de eerste verdenking zal bevestigen of weerleggen. Als de eerste verdenking door de urinetest wordt bevestigd, of als de persoon compleet weigert mee te werken aan de test, dan wordt de auto aan de kant gezet en gaan ze naar het politiebureau om een bloedmonster als bewijs af te nemen.

In Oostenrijk of de VS moet de politie hun eerste verdenkingen bevestigen met uiterlijke en gedragskenmerken op basis van een duidelijk patroon. Dit gebeurt met verschillende testen, zoals op een been staan, in een rechte lijn lopen, laten schatten hoelang 30 seconden duren, of de welbekende ‘plaats je vinger op je neus’-test.

In Duitsland staan deze uiterlijke en gedragskenmerken in de zogenaamde ‘wankellijst’. Voor de rechtvaardiging van een eerste verdenking is in Duitsland alleen al de verdenking vanuit de kant van de politie genoeg. Ongeacht of de stappen in de ‘wankellijst’ daadwerkelijk zijn gecontroleerd om de eerste verdenking te bevestigen, of dat deze pas ondernomen werden zodra de dokter een bloedmonster kwam afnemen. Dit komt natuurlijk ook door wat de wetgever en de politie al weten: met de huidige geldende drempelwaarde van 1 ng THC / ml bloedserum zal de verdachte helemaal geen uiterlijke of gedragskenmerken vertonen en zou de testen makkelijk doorlopen met meer dan 1 ng THC / ml.

Bij cannabispatiënten is een eerste verdenking echter niet voldoende. Door de tijd die nodig is voor afbraak zullen zij namelijk altijd boven de drempelwaarde uitkomen, of ze nu wel of niet volgens wettelijke terminologie ‘onder directe invloed’ zijn tijdens het autorijden. Bovendien is er ook geen drempelwaarde voor andere medicatie op recept die we eerder noemden. Puur en alleen al vanwege de gelijke behandeling van de vele patiënten die dergelijke drugs krijgen voorgeschreven kan de wetgever geen enkele limiet op het medicinale gebruik van cannabis instellen zonder hetzelfde te doen voor Ritalin, Tilidin en andere narcotica.

Daarom moet de politie aantonen dat de cannabispatiënt direct niet meer bekwaam is om te rijden. Dit kan alleen werken als de betreffende persoon zo stoned is als hij achter het stuur kruipt, dat ze bovengenoemde tests niet kan uitvoeren, waardoor hij de weg helemaal niet op zou mogen.

Iemand die dagelijks cannabis gebruikt voor een chronische ziekte, al door de bovengenoemde overgangsfase heen is en die even wacht na het innemen van de medicatie, zodat het directe effect is weggetrokken, heeft in principe niets te vrezen in Duitsland.

Maar waarom zeggen we ‘in principe’? Dit gaat over het deel waar patiënten helemaal niet zijn beschermd.

Een close-up van twee Duitse rijbewijzen die tussen twee tachografen liggen.
Aangezien cannabis zowel een illegale drug als een medicijn is en omdat de wetgever de term ‘medicinaal’ nog niet volledig heeft gedefinieerd in het licht van verkeerswetgeving, maken niet alle Duitse rijbewijsautoriteiten onderscheid tussen medicinaal gebruik en recreatieve consumptie. Er zijn ook een aantal individuele gevallen waarbij de betroffene hun rijbewijs is afgenomen, geheel tegen de huidige wetgeving in, omdat een afzonderlijke administratief medewerker twijfels had over de mogelijkheid om de gehaltes van de toppen correct te kunnen doseren. Een andere patiënt kreeg zijn rijbewijs niet terug nadat hij in een gesprek had toegegeven dat hij de dure, medicinale cannabis niet altijd kon betalen. De autoriteiten concludeerden daaruit dat hij de voorgeschreven dosis niet met regelmaat kon innemen en daardoor minder binnenkreeg dan hij nodig had, wat hem een gevaar op de weg zou maken. Patiënten die illegaal aan zelfmedicatie doen en die alleen de moeite nemen om een voorschrift te krijgen nadat hun rijbewijs is ingetrokken hebben weinig kans om dreigende sancties te kunnen ontwijken.

Vanuit een puur wettelijk standpunt hebben cannabispatiënten die in bezit zijn van een geldige doktersverklaring weinig te vrezen in Duitsland, mits de autoriteiten en de politie zich bewust zijn van de huidige wetgeving. Dat is helaas niet altijd het geval en dit leidde pas nog in sommige gevallen tot het intrekken van rijbewijzen, zelfs nadat er bewezen was dat de henneptoppen medicinaal werden gebruikt. Het ware probleem hier is dat de bestuursrechtelijke beslissing, zoals het innemen van het rijbewijs, niet kan worden aangevochten door middel van een bezwaar binnen een gestelde deadline, maar alleen door naar de rechter te stappen. Dit betekent dat je de legaliteit van het innemen van je rijbewijs alleen maar kunt aanvechten nadat het rijbewijs al is ingetrokken. De bestuursrechtelijke wetgeving keert hier de bewijslast om, aangezien de werkelijke sanctie al heeft plaatsgevonden voordat de rechter ook maar iets over de legaliteit ervan heeft kunnen zeggen. Dit gebeurt helaas net zo vaak bij patiënten als bij recreatieve gebruikers.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?