by Seshata on 05/02/2015 | Consumptie

Waarom krijg ik een droge mond van cannabis?

Droge mond Elke cannabisgebruiker over de hele wereld kent zeker dat plakkerige, droge, leerachtige gevoel in de mond na het roken van cannabis. Het is zelfs zo onvermijdelijk dat men zich zelden afvraagt wat er precies gebeurt bij dit vreemde verschijnsel, met uitzondering van een paar onderzoekers die denken dat ze weten hoe het zit.


Elke cannabisgebruiker over de hele wereld kent zeker dat plakkerige, droge, leerachtige gevoel in de mond na het roken van cannabis. Het is zelfs zo onvermijdelijk dat men zich zelden afvraagt wat er precies gebeurt bij dit vreemde verschijnsel, met uitzondering van een paar onderzoekers die denken dat ze weten hoe het zit.

Waarom krijg ik een droge mond van cannabis?

Hoe wordt speeksel gevormd?

Laten we eerst even kort het speekselproductieproces bekijken. Het lijkt erop dat speeksel in twee fasen gevormd wordt. Eerst scheiden gespecialiseerde cellen, die acinuscellen worden genoemd, een vloeistof af die qua samenstelling lijkt op plasma. Deze vloeistof gaat vervolgens door de speekselkanalen naar de mondholte en tijdens deze reis worden natrium en chloride aan de vloeistof onttrokken en kalium en bicarbonaat toegevoegd. Zo ontstaat de uiteindelijke ‘hypotonische oplossing’ die in de mond wordt afgescheiden.

De speekselafscheiding wordt gereguleerd door het parasympathisch zenuwstelsel, die de receptoren in de speekselklieren activeert met impulsen van de chorda timpani. Deze belangrijke zenuw begint in de smaakpapillen, waarna hij door het ganglion submandibulare, de bundel zenuwcellen in de onderkaakspeekselklier, en vervolgens naar de hersenen loopt. De chorda timpani geeft een stof met de naam acetylcholine af, een van de belangrijkste speekselstimulerende stoffen in het lichaam, die direct op de receptoren van de onderkaakspeekselklier inwerkt.

Noradrenaline is een andere belangrijke stof die betrokken is bij de speekselafscheiding. Deze stof wordt afgegeven door de preganglionische zenuwen, die vóór de ganglion submandibulare liggen. Hij werkt rechtstreeks in op de myoepitheliale cellen die de acinuscellen omgeven, door ervoor te zorgen dat ze zich samentrekken, waardoor speeksel wordt afgescheiden.

Cannabis kan de speekselproductie verminderen, wat leidt tot een uitgedroogd, onaangenaam gevoel (© Kate Tegtmeyer)
Cannabis kan de speekselproductie verminderen, wat leidt tot een uitgedroogd, onaangenaam gevoel (© Kate Tegtmeyer)

CB-receptoren in de speekselklieren

In verschillende onderzoeken heeft men gemeld dat cannabisgebruik een droge mond veroorzaakt. In 1986 werd in een onderzoek naar de effecten van cannabidiol (CBD) gemeld dat een van de bijwerkingen van orale toediening van CBD een droge mond was. Sindsdien is ook in verschillende andere onderzoeken de door cannabinoïden opgewekte droge mond waargenomen. Wetenschappers noemen een droge mond ‘xerostomie’.

Onderzoekers van de universiteit van Buenos Aires in Argentinië hebben in 2006 misschien wel het grondigste onderzoek tot nu toe naar door cannabis veroorzaakte xerostomie uitgevoerd. Ze ontdekten dat de onderkaakspeekselklieren, die zich in de bodem van de mond bevinden en 60-67% van het speeksel produceren, cannabinoïdereceptoren type 1 en 2 bevatten.

Verder ontdekten ze dat de endocannabinoïdeagonist anandamide (AEA) zich met hoge affiniteit aan de cannabinoïdeklierreceptoren bindt en de werking van de speekselopwekkende stoffen noradrenaline en metacoline blokkeert, waardoor er minder speeksel wordt afgescheiden. Zoals hierboven vermeld, maken deze speekselopwekkende stoffen deel uit van de normale werking van het parasympathisch zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor verschillende stofwisselingsprocessen die te maken hebben met voedselinname, eetlust en voorbereiden op eten. THC is ook een agonist van de CB-receptoren en beïnvloedt de receptoren van de onderkaakspeekselklieren waarschijnlijk op een vergelijkbare manier.

De essentiële rol van het endocannabinoïdesysteem

Interessant genoeg werd in het onderzoek uit Buenos Aires ook geconcludeerd dat de rol van het endocannabinoïdesysteem zich niet beperkt tot het blokkeren van signalen in de onderkaakspeekselklieren zelf. De zenuwsignalen die via de chorda timpani worden uitgestuurd, zijn afkomstig uit de hersenen en de onderzoekers suggereerden dat door de intraveneuze toediening van cannabinoïden via de liesader het belangrijkste effect ervan via de onderkaakspeekselklieren werd uitgeoefend, maar dat de cannabinoïden mogelijk ook invloed op de cannabinoïdereceptoren in de hersenen zelf hadden, en dat een mechanisme in het centraal zenuwstelsel de productie van speeksel in de klieren helpt reguleren.

Het feit dat het endocannabinoïdesysteem zo’n belangrijke rol speelt bij de remming van speekselafscheiding, duidt erop dat het ook bij het veroorzaken van de speekselproductie betrokken is. Als een agonist of antagonist van de cannabinoïdereceptoren de speekselafscheiding remt, is het waarschijnlijk dat een inverse agonist, bijvoorbeeld de synthetische cannabinoïde AM-251, het omgekeerde van dit effect kan veroorzaken en de speekselafscheiding kan laten toenemen. Sterker nog, in het onderzoek uit 2006 werd ook aangetoond dat de aanwezigheid van AM-251 het effect van AEA deels ongedaan maakte, hoewel men het er niet over eens lijkt te zijn of AM-251 een antagonist of een inverse agonist is.

Wat je moet doen als je een droge mond hebt

Een orale demulcent zoals een keelpastille kan helpen om een droge mond te verminderen (© Mr. Greenjeans)
Een orale demulcent zoals een keelpastille kan helpen om een droge mond te verminderen (© Mr. Greenjeans)

Het is zeer gebruikelijk om een droge mond en keel te hebben na het gebruiken van cannabis. Er is ook niet zoveel cannabis nodig om dit effect te laten optreden. Als je echter flink gebruikt kan dit gevoel zo sterk worden dat het extreem onaangenaam wordt – zo erg zelfs dat het drinken van water of andere vloeistoffen weinig verschil maakt.

Als je last hebt van een vervelende droge mond, zorg er dan voor dat je voldoende drinkt om het gevoel enigszins te verlichten. Kauwgom kan ook helpen, omdat de kauwbeweging de speekselklieren stimuleert om meer speeksel aan te maken. Ook etenswaren waar flink op gekauwd moet worden, zoals gedroogd fruit of gedroogd rundvlees, kunnen helpen om de speekselproductie te stimuleren. Als je meer verlichting wilt, gebruik dan een demulcent (een stof die een vochtig laagje aanbrengt op een slijmvlies) die is bedoeld voor oraal gebruik. Er zijn vele medicijnen die de gebruikers ervan een droge mond geven, dus er zijn ook diverse orale demulcenten verkrijgbaar om het probleem op te lossen.

In de toekomst levert onderzoek naar de specifieke aard van het endocannabinoïdesysteem en hoe deze het proces van speekselafscheiding controleert, wellicht speciale producten op die het effect van xerostomie ongedaan kunnen maken, niet alleen voor de mensen die iets te veel cannabis hebben gerookt, maar ook voor mensen met een groot aantal verschillende aandoeningen of mensen die een bepaald medicijn gebruiken, waardoor ze voortdurend een droge mond hebben.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More