by Miranda on 09/01/2017 | Medicinaal

De mogelijkheden van cannabis voor de behandeling van botletsel of botaandoeningen

Botaandoeningen Wellicht ken je een aantal toepassingen van cannabis en cannabinoïden voor de behandeling van groot aantal aandoeningen. Vandaag richten we ons op de therapeutische mogelijkheden ter voorkoming en behandeling van botletsel of botaandoeningen, een medisch toepassingsgebied waarvan de onderzoeksresultaten van de laatste jaren zeer veelbelovend zijn.


Als je vaak het blog van Sensi Seeds volgt, in het bijzonder het hoofdstuk over medicinale cannabis, dan ben je zeker op de hoogte van de vele therapeutische toepassingen en geneeskrachtige voordelen van cannabis bij de behandeling van talrijke aandoeningen, zoals multiple sclerose, kanker, aids, pijn, glaucoom, epilepsie enzovoort. Deze keer concentreren we ons op een ander medisch toepassingsgebied: de behandeling van botletsel of botaandoeningen, waarvan de onderzoeken die de laatste jaren zijn uitgevoerd veelbelovende resultaten opleveren.

Cannabinoïden en de Gezondheid van de Botten

Het gebruik van cannabinoïden uit de cannabisplant, waaronder cannabidiol of CBD, heeft de potentiële therapeutische werking aangetoond van deze stoffen om voorkoming en behandeling van dit type letsel of aandoeningen te ondersteunen, en te zorgen voor een sneller herstel van botbreuken, waarbij de botten zelfs sterker worden dan voordien.

Het is bij onderzoekers al enige tijd bekend dat er een verband bestaat tussen cannabinoïden en gezonde botten. Wat nog niet volledig duidelijk is, is de exacte wijze waarop onze eigen endocannabinoïden, cannabinoïden die door ons eigen lichaam worden aangemaakt, botontwikkeling ondersteunen.

Het is echter wel duidelijk dat het endocannabinoïdesysteem een belangrijke rol speelt bij het gezond houden van onze botten door, onder andere, de ondersteuning van een proces dat bekend staat als botmetabolisme of botremodellering.

Talrijke studies tonen aan dat cannabis kan helpen bij het voorkomen en behandelen van botletsel en botaandoeningen (CC. Miguel Vicente Martínez Juan)
Talrijke studies tonen aan dat cannabis kan helpen bij het voorkomen en behandelen van botletsel en botaandoeningen (CC. Miguel Vicente Martínez Juan)

Wat onze botten te lijden hebben

Tijdens ons leven hebben onze botten te lijden van dagelijkse slijtage, waarbij botmetabolisme verantwoordelijk is voor de vervanging van oud botmateriaal voor nieuw botmateriaal, dat de botten gezond en sterk houdt. In het lichaam van een volwassene wordt jaarlijks ongeveer 10% van de botstructuur vervangen.

Behalve de dagelijkse slijtage en het door het ouder worden veroorzaakte botverlies kunnen we andere botproblemen krijgen, zoals een botbreuk of -scheur, veroorzaakt door een verwonding of een ongeluk, of botaandoeningen, die vaak voorkomen en pijnlijk zijn, waaronder artrose en osteoporose.

We nemen een aantal van de interessantste en meest relevante wetenschappelijke onderzoeken door die de laatste jaren zijn uitgevoerd en die bijdragen tot een beter begrip van de manier waarop cannabis kan helpen bij het voorkomen en behandelen van botletsel of botaandoeningen.

CBD kan helpen bij het sneller herstellen van botbreuken, waarbij het gebroken bot wordt geregenereerd en versterkt (CC. novocainstain)
CBD kan helpen bij het sneller herstellen van botbreuken, waarbij het gebroken bot wordt geregenereerd en versterkt (CC. novocainstain)

Hoe cannabis kan helpen bij botbreuken

De manier waarop ons lichaam reageert op een botbreuk lijkt veel op de reactie die zich voordoet bij verwondingen aan de weke delen, althans in de beginfase. Als we een bot in ons lichaam breken, hebben we te maken met een onderbreking tussen de twee uiteinden van het gebroken bot.

Tijdens de tweede fase van botgenezing wordt “callus fibrosis” gevormd, de eerste regeneratiereactie waarbij de eerste overbrugging wordt gevormd tussen de uiteinden van het gebroken bot om deze opnieuw samen te voegen. In de derde fase vormt zich de harde callus of benige callus, die stabiliteit geeft aan de breuk. En in de vierde fase, ook wel remodelleerfase genoemd, herkrijgt het bot haar natuurlijke vorm.

Een van de meest recente onderzoeken, in 2015 uitgevoerd door de Universiteit van Tel Aviv en de Hebreeuwse Universiteit, heeft aangetoond dat cannabidiol of CBD, een van de niet-psychoactieve fytocannabinoïden van cannabis, kan helpen bij het sneller herstellen van gebroken botten. De studie, die enorme impact had in de media, zowel binnen als buiten de sector, werd in mei 2015 gepubliceerd. Voor het onderzoek werd gebruik gemaakt van ratmodellen, het gebruikelijke protocol voor het testen van de meeste geneesmiddelen voor bijvoorbeeld osteoporose, voordat wordt overgegaan naar klinische tests.

Het onderzoeksteam van de Universiteit van Tel Aviv gebruikte twee groepen ratten waarbij dezelfde dijbeenfractuur werd veroorzaakt. Bij een van de groepen werd een mengsel op basis van CBD geïnjecteerd, terwijl bij de andere groep ratten een combinatie van CBD en THC werd toegediend, de belangrijkste psychoactieve stof in cannabis.

De resultaten verrasten hen. Wat de onderzoekers na acht maanden ontdekten bij de ratten aan wie ze alleen CBD door middel van een injectie hadden toegediend niet alleen sneller waren genezen, maar dat het gebroken bot ook sterker was geworden. Anderzijds werd bij de groep ratten die een combinatie van CBD en THC had gekregen geen enkel effect waargenomen met betrekking tot versnelling van de lichaamseigen genezingsmechanismen.

De wetenschappers constateerden dat ons skelet cannabinoïde receptoren bevat die reageren op cannabinoïden afkomstig uit de cannabisplant en dat ze, in dit concrete geval, naast het versterken van de brug die de gebroken botten samenvoegt, ook de vorming van botweefsel kunnen reguleren en activeren.

Op basis van dit onderzoek wordt geschat dat botten die met CBD zijn behandeld ongeveer 35-50% sterker werden. Volgens Gabet, een van de onderzoekers, is “het klinisch potentieel van mengsels op basis van cannabinoïden simpelweg onweerlegbaar”.

Op deze afbeelding van het NIH zien we de moleculaire structuur van de primaire cannabinoïdereceptor CB1 (CC. NIH Image Gallery)
Op deze afbeelding van het NIH zien we de moleculaire structuur van de primaire cannabinoïdereceptor CB1 (CC. NIH Image Gallery)

Het endocannabinoïdesysteem en botmetabolisme

Zoals we al eerder hebben gezegd speelt het endocannabinoïdesysteem een relevante rol in botmetabolisme, door botten te beschermen en botaandoeningen aan te pakken.

In een ander onderzoek, in 2011 gepubliceerd in het British Journal of Pharmacology, bleek dat vetzuuramiden (AAG, of FAA in het Engels) helpen bij de coördinatie van het botmetabolismeproces door interactie met cannabinoïdereceptoren.

In het skelet activeren de FAA de cannabinoïdereceptor CB1 die aanwezig is in de sympathische zenuwuiteinden, evenals de cannabinoïdereceptor CB2. De vetzuuramiden zijn van groot belang omdat ze bestaan uit een concreet enzym dat vetzuuramide hydrolase (FAAH) heet, dat door CBD wordt geremd, wat betekent dat de werking van CBD voorkomt dat het genoemde enzym de stoffen die de botvorming ondersteunen afbreekt.

Volgens de auteurs van het onderzoek, “kan de remming (dankzij de werking van CBD) van FAAH, het enzym dat FAA afbreekt, een nuttige therapeutische strategie blijken te zijn in de strijd tegen osteoporose en wellicht andere problemen die betrekking hebben op het skelet”. Derhalve wijzen ze op de noodzaak van verdere studies die zich moeten richten op het volledige profiel van deze lipiden en hun receptoren in het botweefsel, om duidelijkheid te kunnen krijgen over de functie en werkingsmechanisme ervan.

Het is aangetoond dat cannabinoïden ons kunnen beschermen tegen de ontwikkeling van leeftijdsgerelateerde osteoporose (CC. Eric Parker)
Het is aangetoond dat cannabinoïden ons kunnen beschermen tegen de ontwikkeling van leeftijdsgerelateerde osteoporose (CC. Eric Parker)

Cannabinoïden en botaandoeningen

Onze botten zijn een integraal onderdeel van de anatomie van het beenderstelsel van het menselijk lichaam. Hoewel sommige van deze botten hard en compact zijn, zijn andere licht en poreus. Botten en kraakbeen (d.w.z. vezelig bindweefsel) vormen het harde, interne geraamte van het lichaam. Om onze botten gezond te houden is het essentieel dat ze voldoende mineralen, zoals calcium en fosfor, en het eiwit collageen bevatten. Daarom kan het ontbreken van deze mineralen of collageen botaandoeningen veroorzaken.

Daarnaast kunnen botaandoeningen een genetische herkomst hebben en terwijl sommige mensen geboren zijn met een botaandoening als gevolg van genetische defecten of aangeboren stofwisselingsziekten, kunnen andere degeneratieve botaandoeningen ontwikkelen op latere leeftijd. Bij al deze aandoeningen, die de patiënt ontsteking en veel pijn geven – zoals osteoporose of osteoartritis – ontstaat een verzwakking van de botten waardoor een breuk gemakkelijk optreedt, waarvan het heupfractuur het meest voorkomt.

De onderzoeken die de laatste jaren zijn uitgevoerd bevestigen dat cannabinoïden ook een krachtige therapeutische werking kunnen hebben ter bescherming tegen de genoemde pijnlijke en slopende botaandoeningen.

 

Osteoporose

Osteoporose is een progressieve aandoening waardoor botten dun en poreus worden, hetzij als gevolg van veroudering, hetzij door gebrek aan de juiste voedingsstoffen. Osteoporose kenmerkt zich door “verminderde osteoblastvorming van de gecombineerde matrix met verhoogde osteoclastische botresorptie en de daar uit volgende sterke vermindering van de totale hoeveelheid bot in het skelet (osteopenie, wat “zeer weinig botmassa” betekent)”. Dat wil zeggen dat er sprake is van verlies van botmassa dat sneller optreedt dan wat door het verstrijken van de jaren als normaal wordt beschouwd. Het komt vaker voor bij vrouwen, vooral bij vrouwen boven de 60 jaar.

Behalve onderzoek naar mogelijke behandelingen op basis van CBD, zoals het bestaande onderzoek suggereert, zijn er andere cannabinoïden waarvan zou kunnen blijken dat ze een krachtige therapeutische en preventieve werking hebben. Cannabigerol (CBG) is een andere fytocannabinoïde in cannabis, die geen psychoactieve eigenschappen bevat en momenteel wordt onderzocht op haar potentiële bot genezende eigenschappen. De bekende, in Groot-Brittannië gevestigde onderneming GW Pharmaceuticals heeft een patent op het therapeutisch gebruik van een geneesmiddel op basis van CBG als mogelijke behandelwijze voor osteoporose, naast vele andere aandoeningen.

En laten we THC niet vergeten, de bekendste cannabinoïde en het psychoactieve bestanddeel van cannabis, dat ook kan bijdragen aan het voorkomen van broosheid van botten. THC bindt zich aan cannabinoïdereceptoren die zich op bepaalde plaatsen van ons lichaam bevinden. De CB1-receptoren blijken zich ook in de botten te bevinden. CB1 is een van de twee receptoren in primaire cellen waaraan THC zich in ons lichaam bindt, waardoor de biochemische processen in deze gebieden worden beïnvloed.

In een in 2009 gepubliceerde studie, uitgevoerd door de Afdeling Reumatische Ziektes van de Universiteit van Edinburgh, werd bevestigd dat de cannabinoïdereceptor CB1 bescherming biedt tegen de ontwikkeling van leeftijdgebonden osteoporose. Volgens de studie, waarbij muizen als proefdier werden gebruikt, ontwikkelden de knaagdieren waarbij de CB1-receptoren ontbraken dikkere botten, terwijl ze nog steeds osteoporose hadden.

Bij de analyse van de botdichtheid bij deze muizen werd ontdekt dat in het binnenste van het bot, dat gevuld zou moeten zijn met beenmerg, vetophopingen voorkwamen. De onderzoekers stellen dat, naast het reguleren van de hoeveelheid rijp botweefsel dat in het lichaam wordt afgebroken en hergebruikt, de CB1-receptor de hoeveelheid vet die zich ophoopt in het bot, samen met de vorming van nieuwe botcellen, reguleert.

Ook werd in 2009 een studie gepubliceerd, uitgevoerd door de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, waarbij de betrokkenheid van cannabinoïden bij het tegengaan van botverlies werd geanalyseerd. De studie bevestigde het bestaan van een samenhang tussen CB2-receptoren en de botdichtheid bij muizen met gemuteerde CB2-receptoren, die een lagere botdichtheid hadden dan niet-gemuteerde muizen.

Volgens de informatie van de onderzoekers lijkt het erop dat het belangrijkste fysiologische gevolg van CB2-receptoren betrekking heeft op het in evenwicht houden van botremodellering, waardoor het skelet tegen leeftijd gerelateerd botverlies wordt beschermd. Uit de studie is ook gebleken dat veranderingen in het CNR2-gen, dat verantwoordelijk is voor het coderen van CB2-receptoren, postmenopauzale osteoporose bij de mens kunnen veroorzaken.

Al deze resultaten en die van vele andere studies, geven aan dat het endocannabinoïdesysteem veelbelovend is voor de behandeling van botaandoeningen, met name van botaandoeningen die gerelateerd zijn aan leeftijd, zoals in het geval van osteoporose.

Artrose

Artrose, ook wel osteoartritis genoemd, is wereldwijd de meest voorkomende vorm van chronische reumatische aandoeningen. Osteoartritis treft een groot deel van de bevolking naarmate men ouder wordt en wordt beïnvloed door factoren als zwaarlijvigheid, erfelijkheid, eerder gewrichtsletsel enzovoort. Het is een chronische, degeneratieve ziekte, die wordt veroorzaakt door slijtage van het kraakbeen, het weefsel dat de uiteinden van botten beschermt en schokken absorbeert en het bewegen van gewrichten eenvoudiger maakt.

Bij het barsten en slijten van het kraakbeenoppervlak – een langzaam en geleidelijk proces – zijn pijn en stijfheid in de getroffen gewrichten van het lichaam de meest voorkomende symptomen. Al hoewel osteoartritis alle gewrichten kan aantasten komt het normaal gesproken vaker voor in de kleine gewrichten van de handen en het gewricht van de grote teen (Hallux valgus of “knobbel”).

In een in 2000 gepubliceerde studie heeft een team van onderzoekers van het Kennedy Instituut voor Reumatologie in Londen de effecten van CBD op artrose in muizen getest. De knaagdieren werden met collageenvormen met geïnduceerde artrose geïnjecteerd, om de symptomen van menselijk osteoartritis in het lichaam van de proefdieren na te bootsen. Zodra de genoemde symptomen zich voordeden kregen de dieren een behandeling op basis van pure CBD oraal toegediend, waardoor de voortgang van de artrose in de muizen letterlijk stopte.

In 2010 werd nog een interessant onderzoek gepubliceerd, uitgevoerd door de Universiteit van Dublin, waarbij een analyse werd gemaakt van de wijze waarop cannabinoïden een bijdrage kunnen leveren aan de weefseltechnologie, in dit geval toegepast op  kraakbeen. Volgens de studie zouden cannabinoïden de levensduur verlengen van mesenchymale stamcellen of MSC’s, die kunnen worden gebruikt om nieuw kraakbeen aan te maken. Hierdoor zijn cannabinoïden een heel belangrijk alternatief voor de toekomstige behandeling van artrose.

In 2016 publiceerde een team van Chinese onderzoekers zijn bevindingen over het menselijke kraakbeen en cannabinoïden. In hun onderzoek behandelden ze – voor het eerst – kraakbeenmonsters in vitro, die eiwitten bevatten die verband houden met artrose, met de synthetische cannabinoïde WIN-55. Door de werking van de synthetische cannabinoïde ontdekten ze een nieuw mechanisme waardoor cannabinoïden kunnen helpen slijtage van kraakbeen bij artrose te voorkomen en de enzymeiwitten die verband houden met osteoartritis uit te schakelen, waardoor de progressie van de ziekte wordt vertraagd.

Zoals we eerder zeiden, is pijn aan de aangetaste gewrichten een van de voornaamste symptomen van artrose. In een in 2014 gepubliceerde wetenschappelijke evaluatie  – uitgevoerd door een team van het Laboratorium voor Neurofarmacologie van de Faculteit voor Gezondheids- en Levenswetenschappen van de Universiteit Pompeu Fabra in Barcelona – wordt een samenvatting gegeven van de veelbelovende resultaten uit tot op heden uitgevoerd wetenschappelijk onderzoek die de therapeutische waarde van cannabinoïden voor de behandeling van met artrose gerelateerde pijn en ontsteking ondersteunen.

In een andere, daarna uitgevoerde studie uit 2015, bestudeerde een groot team van Spaanse onderzoekers – afkomstig van verschillende afdelingen van ziekenhuizen en universiteiten – de rol van het endocannabinoïdesysteem bij emotionele en cognitieve stoornissen die betrekking hebben op door osteoartritis veroorzaakte pijn. De resultaten bevestigden dat het endocannabinoïdesysteem een fundamentele rol speelt bij artrose of osteoartritis en zowel een farmacologisch doel als een biomarker van deze ziekte vertegenwoordigt, wat zeer interessant is.

Er is echter nog veel werk aan de winkel om nauwkeurig te kunnen bepalen hoe doeltreffend en veilig zowel fytocannabinoïde en synthetische cannabinoïden zijn voor de behandeling van reumatische aandoeningen als artrose. Daarom is het zo noodzakelijk dat de onderzoeken doorgaan naar de rol van het endocannabinoïdesysteem in de fysiologische en pathologische processen van ons lichaam.

Artrose, ook wel osteoarthritis genoemd, is een chronische en degeneratieve ziekte, en wereldwijd de meest voorkomende reumatische aandoening (CC. loctran7811)
Artrose, ook wel osteoarthritis genoemd, is een chronische en degeneratieve ziekte, en wereldwijd de meest voorkomende reumatische aandoening (CC. loctran7811)

De klinische mogelijkheden van cannabinoïden zijn onmiskenbaar

Al hoewel er nog veel werk te verrichten is om de juiste therapieën te ontwikkelen – zowel op het gebied van botletsel en botaandoeningen als voor een breed scala van aandoeningen en afwijkingen – kunnen de klinische mogelijkheden van cannabinoïden niet worden ontkend. Het onderzoek moet worden voortgezet om dit soort studies in klinische testen bij proefpersonen te kunnen vervolgen. Volgens velen zou dit de volgende logische stap zijn.

We hebben echter, zoals we in dit artikel willen aantonen, al sterke aanwijzingen waaruit blijkt dat de stoffen in cannabis kunnen helpen bij het voorkomen van broosheid van de botten en het behoud van gezonde botten. In het artikel staan links naar enkele van de meest recente wetenschappelijke studies die dit aantonen.

Uit de bewijzen blijkt duidelijk dat, in diermodellen, is aangetoond dat CBD kan helpen botbreuken sneller te genezen en de progressie van osteoartritis te stoppen. Behalve bij osteoartritis doet de plant ook wonderen bij de behandeling van door scheuren of botbreuken veroorzaakte pijn en ontstekingen. Er lijkt geen twijfel te bestaan over de interactie van cannabinoïdereceptoren met het proces van botmetabolisme, en dat de werking ervan bescherming biedt tegen de ontwikkeling van leeftijdsgebonden osteoporose. De positieve resultaten van deze wetenschappelijke studies spreken voor zich en lijken onmiskenbaar.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More
Read More