by Seshata on 12/08/2014 | Medicinaal

Cannabis en chronische huidaandoeningen

Huid Er is herhaaldelijk aangetoond dat cannabispreparaten de symptomen van chronische huidaandoeningen zoals eczeem en psoriasis kunnen verlichten, en het endocannabinoïdesysteem schijnt een belangrijke rol te spelen in de regulering van verschillende sleutelprocessen die betrokken zijn bij ontstekingen. Een EC-systeem dat uit evenwicht is, zou zelfs een belangrijke achterliggende oorzaak kunnen zijn.


Wat veroorzaakt chronische huidaandoeningen?

Chronische huidklachten zoals psoriasis en eczeem (formele naam: atopische dermatitis) kunnen het gevolg zijn van genetische, omgevings- of levensstijlfactoren, of een combinatie daarvan. Psoriasis kan ook mensen treffen die bepaalde medicijnen gebruiken (waaronder bètablokkers, NSAIDS en lithium) of die een ernstig verzwakt immuunsysteem hebben, zoals mensen met HIV. De prevalentie van psoriasis verschilt sterk per land, maar wordt geschat op ca. 2-4% in Westerse landen.

Levensstijlinvloeden op het optreden en de ernst van veel voorkomende huidaandoeningen zijn onder andere obesitas, roken, stress, slechte gezondheid in het algemeen, slecht dieet en alcoholgebruik. Omgevingsoorzaken zijn onder meer seizoens- en klimaatwisselingen, vooral als daarbij sprake is van sterke verandering in vochtigheid. Voor eczeem wordt gepostuleerd dat te steriele menselijke omgevingen kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van allergieën bij kinderen. Daarnaast denkt men dat een sterk verband bestaat met huismijtallergie. Men schat dat eczeem zo’n 10% van de mensheid treft, met wisselende mate van ernst. In bepaalde gebieden zou zelfs één derde van de bevolking op zeker moment in hun leven eraan lijden en dat aantal lijkt in de loop der tijd verder toe te nemen.

Eczeem wordt getypeerd door droge, ruwe huid die kan barsten, nat kan zijn en in ernstige gevallen vocht kan afscheiden
Eczeem wordt getypeerd door droge, ruwe huid die kan barsten, nat kan zijn en in ernstige gevallen vocht kan afscheiden

Symptomen van dermatitis

Er bestaan een aantal vormen van dermatitis, waarvan atopische of chronische dermatitis en contact- of acute dermatitis (wat veroorzaakt wordt door direct contact met een allergeen of irriterende stof en vaak voor eczeem aangezien wordt) het meest voorkomen. De symptomen lopen gewoonlijk uiteen van rode huid en bultige uitslag tot blaarvorming en, in ernstige gevallen, wonden. Blaren en wonden kunnen nat zijn of vocht afscheiden en kunnen uiteindelijk tot lelijke littekens leiden.

Droge, jeukende huid is het meest voorkomende symptoom. De lichaamsdelen die het vaakst getroffen worden zijn de cubitale en popliteale fossa (de binnenkant van de elleboog en de knie), polsen, handen en het gezicht. Eczeem kan bijzonder onaangenaam zijn, maar is niet dodelijk. Wel kunnen infecties door ziekteverwekkers die door de wond de huid binnendringen in een enkel geval tot de dood leiden. Infectie door stafylokokken of streptokokken komt veel voor. In zeldzame gevallen kan dit leiden tot wijdvertakte infectie of bloedvergiftiging. Tevens kan het herpes-simplexvirus huid die door eczeem aangetast is infecteren en een ernstige aandoening veroorzaken die bekend staat als eczema herpeticum, die op haar beurt kan uitmonden in een systemische bacteriële ‘superinfectie’ en zelfs de dood kan veroorzaken.

Symptomen van psoriasis

Ook psoriasis kent verschillende vormen. De meest voorkomende vorm wordt psoriasis vulgaris of psoriasis en plaque genoemd. Deze ‘plaques’ zijn opgezwollen, ontstoken (vaak min of meer ronde) stukjes huid bedekt met een zilverachtige, schilferige, plaque-achtige substantie. De plaques doen zich gewoonlijk voor op de ellebogen, knieën, hoofdhuid en rug. Psoriasis vulgaris treft tot wel 90% van de psoriasispatiënten. Andere vormen zijn psoriasis pustulosa, die gezwollen, met pus gevulde bultjes of puistjes veroorzaakt die vreselijk jeuken en pijnlijk zijn. Deze puistjes doen zich gewoonlijk voor op handen en voeten of op andere plaatsen op het lichaam.

Een zeldzame, mogelijk dodelijke vorm van de aandoening, staat bekend als psoriasis-erytrodermie. Deze slopende ziekte kan leiden tot ontsteking en afbladderen van een groot deel van de huid van de patiënt. De ontsteking en het huidverlies kunnen zo ernstig zijn dat normale temperatuurregulering en de barrièrefunctie van de huid onherstelbaar aangetast worden, wat tot de dood kan leiden.

Bij psoriasis is sprake van droge, ontstoken stukken huid die hard en schilferig worden, en uiteindelijk losraken
Bij psoriasis is sprake van droge, ontstoken stukken huid die hard en schilferig worden, en uiteindelijk losraken

Genetische invloed op eczeem en psoriasis

Eczeempatiënten blijken variaties te vertonen in het FLG -gen dat codeert voor de expressie van een eiwit dat filaggrine genoemd wordt en dat essentieel is voor de regulering van het stratum corneum, de buitenste laag van de opperhuid. Filaggrine bindt aan vrije keratinestrengen en vormt zo matrices binnen de keratinocytcellen in de opperhuid. Deze harde, ondoordringbare matrix vormt de basis van de waterdichte ‘barrière’ die de buitenste laag van de menselijke huid vormt. Hij houdt de huid gehydrateerd zowel door verdamping te voorkomen en door water op te nemen. Variaties in het FLG – gen zijn vermoedelijk ook betrokken bij een andere slopende huidaandoening, ichthyosis vulgaris, waarbij de huid gaat schilferen door overproductie van keratinocyten.

Psoriasis, waarbij overproductie van keratinocyten ook betrokken is, heeft een sterke genetische link. Bij ongeveer een derde van de patiënten komt de ziekte in de familie voor. Men denkt dat psoriasis veroorzaakt wordt door een interactie van verschillende genen op een nog onbekende wijze. Er zijn zo’n zesendertig verschillende loci op de chromosomen gevonden die geassocieerd zijn met vatbaarheid voor de aandoening. De binnen deze loci gevonden genen zijn betrokken bij ontstekingsrespons, en verschillende ervan zijn ook geïmpliceerd bij andere auto-immuunziekten.

Chronische huidaandoeningen en immuunrespons

Bij zowel eczeem als psoriasis gaat het om een atypische immuunrespons. Psoriasis geldt als auto-immuunziekte omdat het niet optreedt als gevolg van een extern allergeen, maar door een storing in het immuunsysteem die ertoe leidt dat gezond weefsel aangevallen wordt. Eczeem is een gegeneraliseerde respons op de aanwezigheid van externe allergenen en is geen auto-immuunziekte, hoewel hij vaak voorkomt bij mensen die lijden aan andere auto-immuunziekten en bepaalde vormen van dermatitis een auto-immuuncomponent hebben.

Eczeem en psoriasis zijn specifieke aandoeningen die veroorzaakt worden door een atypische ontstekingsrespons. De ontstekingsrespons is een fundamenteel onderdeel van het immuunsysteem: bij blootstelling aan een ziekteverwekker (of waargenomen ziekteverwekkers, zoals in het geval van auto-immuunziekten als psoriasis), worden extra bloedplasma en witte bloedlichaampjes (i.h.b. granulocyten) via de bloedbaan naar de aangetaste weefsels gevoerd. Deze vloeistoffen accumuleren daar, wat tot de typerende zwelling leidt. De toegenomen bloedtoevoer naar het betrokken gebied veroorzaakt roodheid en een gevoel van warmte, en jeuk en pijn treden op als gevolg van de afgifte van verbindingen die de zenuwuiteinden stimuleren.

Hennepzaadolie en huidkwalen

Allerlei oliën en verzachtende middelen, zoals vaseline, bijenwas, amandelolie, olijfolie en verschillende synthetische preparaten, kunnen de symptomen van psoriasis en dermatitis verminderen. Omdat deze aandoeningen getypeerd worden door een te droge huid, vormen producten die de huid bevochtigen zonder die te irriteren een fundamenteel onderdeel van de behandeling ervan. Bij eczeem en psoriasis doet is droge huid het gevolg van excessief waterverlies door de opperhuid, omdat aanhoudende ontsteking het vermogen van de huid aantast om als barrière te functioneren en diffusie en verdamping te reguleren.

Naast bevochtiging vormen verbindingen in sommige van deze producten mogelijk de sleutel tot het beheersen van de onbalans die aan de aandoening ten grondslag ligt. Bij hennepzaadolie en verschillende andere natuurlijke oliën vermoedt men dat de hoge concentratie van meervoudig onverzadigde vetzuren (PUFA’s) de jeuk en ontsteking beter bestrijdt dan vochtinbrengende middelen die weinig PUFA’s bevatten. Vooral linoleenzuur is interessant, maar ook andere PUFA’s worden momenteel onderzocht.

Er is aangetoond dat hennepzaadolie de symptomen van eczeem en psoriasis kan verminderen
Er is aangetoond dat hennepzaadolie de symptomen van eczeem en psoriasis kan verminderen

Dieet-PUFA’s en huidvochtigheid

PUFA’s maken typisch deel uit van het dieet en er zijn aanwijzingen dat oraal toegediende hennepzaadolie het gehalte ervan in de opperhuid kan verhogen en het meer in lijn kan brengen met het vetzuurprofiel van ‘normale’ huid. In een in 2005 gepubliceerde Finse studie vergeleken onderzoekers hennepzaadolie met olijfolie en vonden aanwijzingen dat de eerste significant werkzamer was tegen eczeem. Oraal toegediende hennepzaadolie verhoogde endogene waarden van essentiële vetzuren (EFA’s), linolzuur (omega-6) en a-linoleenzuur (omega-3), evenals het niveau van het niet-essentiële PUFA ?-linoleenzuur (omega-6). Tevens nam het waterverlies door de opperhuid af, was er sprake van een subjectieve verbetering van de droogte en jeuk van de huid en verminderde de behoefte van de patiënten aan medicatie.

Hoewel er nog geen specifieke hennepstudies over psoriasis zijn gedaan, bestaat er veel anekdotisch bewijs en hebben verschillende studies aanwijzingen opgeleverd dat PUFA’s bij deze aandoening effect kunnen hebben. Al enige tijd geleden is er een link vastgesteld tussen lage prevalentie van psoriasis en hoge consumptie van PUFA’s uit visolie in bepaalde populaties (zoals Eskimo’s), hoewel men in dit geval meent dat vooral twee niet-essentiële PUFA’s, eicosapentaeenzuur en dihomo-?-linoleenzuur, in staat zijn de symptomen te verminderen. Hennepzaadolie bestaat grotendeels uit linolzuur en a-linoleenzuur. Omgekeerd denkt men dat de niet-essentiële PUFA arachidonzuur betrokken is bij de ontwikkeling van psoriasis.

Verhoudingen in de samenstelling van hennepzaadolie

Nu ons inzicht in de onderliggende mechanismen van chronische ontsteking toeneemt, ontdekken wij dat ziekten die de huid aantasten (een van de belangrijkste anatomische barrières die betrokken zijn bij de immuunrespons), zoals psoriasis en eczeem, sterk verwant zijn met een andere barrière, het maag-darmkanaal. Daarom is het mogelijk dat onderliggende problemen met opname van PUFA’s uit voedsel of gebruikt van het maag-darmkanaal ook een rol spelen in de ontwikkeling van chronische huidziekten.

Er is waargenomen dat het vetzuurprofiel van hennepzaadolie verschilt per gekweekte variëteit, waarbij linolzuur zo’n 50-70% en linoleenzuur (zowel a- als ?-) zo’n 15-25% uitmaakt van het totale volume. Het gehalte ?-linoleenzuur kan uiteenlopen van 2,46% tot 0,80%. Naarmate wij meer inzicht verwerven in de complexiteit van PUFA-waarden en de gezondheid van de huid, kunnen verschillende gekweekte variëteiten van nut zijn bij verschillende aandoeningen of kunnen er zelfs specifieke variëteiten gekweekt worden voor bepaalde doeleinden.

Cannabinoïden en gezonde huid

Het is vrij overtuigend vastgesteld dat eczeem en psoriasis goed reageren op PUFA-rijke therapieën. Echter, PUFA’s zijn bijzonder wijdverbreid en kunnen uit allerlei bronnen afkomstig zijn (hoewel hennepzaadolie een overvloedige bron is met een over het algemeen gunstige verhouding). Cannabinoïden, aan de andere kant, worden vrijwel uitsluitend in cannabis gevonden en ook daarvan is aangetoond dat ze een significant effect hebben op chronische huidaandoeningen. Het is bekend dat cannabinoïden een rol spelen bij het reguleren van ontsteking en dit lijkt de sleutel te zijn voor hun positieve effect op eczeem en psoriasis.

Er bestaat veel bewijs dat het maag-darmkanaal (dat, net als de huid, een van de voornaamste fysieke barrières is van het immuunsysteem) bijzonder veel cannabinoïdereceptoren bezit. Recent onderzoek wijst erop dat ook de huid een eigen endocannabinoïdesysteem heeft, dat de aanmaak van verschillende hormonen en eiwitten reguleert (waaronder cytokine, dat ook betrokken is bij de immuunrespons) en verschillende cellulaire processen, waaronder proliferatie, differentiatie en apoptosis (celdood). Daarom kan onbalans in dit systeem ook verantwoordelijk zijn voor het optreden van chronische huidaandoeningen zoals psoriasis en eczeem en kan het ontwikkelen van gerichte cannabinoïde therapieën helpen ze onder controle te krijgen.

Een in 2007 gepubliceerde studie heeft aangetoond dat THC, CBD, CBN, CBG en anandamide allemaal een zekere mate van werkzaamheid vertoonden in het tegengaan van de productie van keratinocyten in de opperhuid. Omdat overproductie van keratinocyten betrokken is bij psoriasis, vormen deze resultaten ondersteuning voor verder onderzoek naar cannabinoïde therapieën. Er zijn zelfs in de kleinste zenuwvezels van haarzakjes annabinoïdereceptoren aangetroffen. Ook van keratinocyten is aangetoond dat zij anandamide binden en metaboliseren , de vruchtbaarste endocannabinoïde.

Reageren

Plaats een reactie

Ronny van rooy

Hallo,
Ik ben een man 45 jaar met heftige eczeem en allergie klachten. Heb hierdoor een anafylaxtische reactie gehad en ternauwernood overleefd. Ik ben wiet gaan roken om beter te kunnen slapen vanwege de jeuk. Ik breide ik uit tot elke dag. Inmiddels ben ik 2 weken gestopt met blowen en heb in die tussentijd 3x een hevige reactie gehad. Ook ik denk dat het verminderen van wiet wel degelijk een uitwerking heeft op mijn immuunsysteem en ga dit ook overleggen in het UMC IN Utrecht waar ik onder behandeling sta.
Verder wens ik iedereen met eczeem en psoriasis veel sterkte toe, want dit is een zwaar onderschat probleem.

Mvg Ron van Rooy

08/06/2016

paulie

Je kan via de dermatoloog fumaarzuur krijgen. Misschien dat je dan van je psoriasis af kan komen.

23/06/2016

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More
Read More
Read More
Read More