by Martín Barriuso on 02/08/2016 | Cultureel

Ontwikkelingen rond cannabis in Mexico

Mexico Hoewel de cannabisbeweging zwak is en de teelt van marihuana verboden, kent Mexico inmiddels geautoriseerde telers, growshops, cannabisclubs en politici die zich inzetten voor regulering van de cannabisteelt. Wat zal de toekomst brengen in een land waar de macht van de illegale drugshandel zo groot is? Je leest het in dit artikel.


Mexico heeft al vele jaren een veelbelovende, maar kleine cannabisbeweging. De Marihuana World March is voor de 16de keer gehouden en de discussie over cannabis onder politici duurt voort. Mexico is niet voor niets het land waar het woord marihuana vandaag komt. Sinds 2011 wordt in het Federal District parlement in Mexico City gediscussieerd over de regulering van marihuana.

Ontwikkelingen rond cannabis in Mexico

De regering heeft in 2016 tot nu toe vijf discussieforums gehouden over regulering van cannabis. Maar door de dramatische ‘Mexicaanse Drugsoorlog‘ die in 2006 werd verklaard onder het presidentschap van Felipe Calderon – die sindsdien aan 150.000 mensen het leven heeft gekost – en de enorme macht van de drugskartels, is de regulering van cannabis problematisch. Mexico is daardoor achterop geraakt bij zijn noordelijke buurland, waar op dit moment belangrijke stappen worden genomen ten gunste van regulering van cannabis.

Desalniettemin heeft de historische beslissing van het Mexicaanse Hoge Gerechtshof om vier leden van SMART toestemming te geven om marihuana te telen voor eigen gebruik gezorgd voor een aardverschuiving in het debat. Bovendien heeft de regulering in de Verenigde Staten (en de mogelijkheid dat recreatief gebruik van cannabis in Californië wordt gelegaliseerd) ervoor gezorgd dat personen die eerder geen aandacht aan dit onderwerp wilden besteden, ertoe gedwongen werden om hun houding te herzien. Zelfs president Peña Nieto heeft, vooruitlopend op wat de toekomst zou kunnen brengen, een eigen voorstel voor regulering gedaan, het ‘Marihuana Mx Initiative‘.

Cannabis Culture Forum

In deze optimistische context werd afgelopen mei het eerste Cannabis Culture Forum georganiseerd in samenwerking met de jonge, dynamische organisatie Cannabis Hub. Twee dagen lang vonden er discussies, demonstraties en screenings over cannabis plaats in het Blackberry Auditorium van de hoofdstad van de Azteken. Een aantal cannabisbedrijven was ook vertegenwoordigd met commerciële stands. Hoewel de publieke belangstelling voor het evenement lager was dan verwacht, waren de verwachtingen in de sociale netwerken en de media zeer belangrijk.

De uitnodiging voor dit forum heeft me in de gelegenheid gesteld om de situatie rond cannabis in Mexico te evalueren en ik moet zeggen dat ik onder de indruk ben van de vooruitgang die de laatste jaren is geboekt. Om te beginnen is de discussie over cannabis nu veel prominenter en het is vooral belangrijk dat er geen taboe meer op het onderwerp rust. Weed is geen onderwerp meer waarmee alleen ‘rare mensen’ en misdadigers zich bezighouden. De sociale perceptie is geleidelijk veranderd en er zijn nu een aantal grote politieke partijen die voorstander zijn van regulering van cannabis.

Het Forum of Cannabis Culture was een uitstekend voorbeeld van deze verandering: vertegenwoordigers van parlementaire groepen en de federale overheid namen aan de discussies deel. De deelname van vertegenwoordigers van het Hoge Gerechtshof om uitleg te geven over de veelbesproken zaak rond SMART stond zelfs op de agenda, maar uiteindelijk verontschuldigden zij zich dat ze niet aanwezig konden zijn. Daardoor waren niet alle drie de machten – wetgevende macht, uitvoerende macht en rechterlijke macht – vertegenwoordigd.  De belangrijkste deelnemer van overheidswege was zonder twijfel de vertegenwoordiger van het ministerie van binnenlandse zaken, die uitleg gaf over het voorstel van president Peña Nieto.

Ontwikkelingen rond cannabis in Mexico

Opening met enige terughoudendheid

De Mexicaanse regering stelt voor om medicinaal gebruik ‘onder strikte controle’ te legaliseren en om het bezit van marihuana tot 28 gram niet meer strafbaar te stellen. Teelt blijft evenwel verboden.  Mexicaanse consumenten blijven dus afhankelijk van illegale netwerken, hoewel de situatie enigszins zou kunnen verbeteren door de verandering van 5 gram naar 28 gram, maar het gebeurt vaak dat de politie marihuana aan de in beslag genomen hoeveelheid toevoegt om tot het strafbare gewicht te komen. Het is daarom waarschijnlijk dat het effect van het voorstel van Peña Nieto beperkt zal zijn.

Opmerkelijk is dat vertegenwoordigers van de regering niet ontkennen dat hun voorstel in feite beperkend en tegenstrijdig is, maar ze doen dit alleen onder druk van de media en, met name, de publieke opinie. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 70% van de Mexicaanse bevolking afwijzend staat tegenover regulering van marihuana, omdat zij dit zien als legalisering van de handel in drugs. En Mexicaanse drugsdealers in het algemeen hebben een zeer slechte reputatie.

Feit is dat er in Mexico is een zeer nauw verband bestaat tussen cannabisteelt en -consumptie en de handel in drugs. In bijna alle gevallen zijn mensen die cannabis telen betrokken bij het maffianetwerk. Er zijn maar weinig mensen die zelf marihuana durven te telen en dan nog alleen in kleine hoeveelheden op zeer discrete wijze, zodat het bijna onzichtbaar blijft.

De eerste cannabisclubs

Ondanks de problemen organiseert de Mexicaanse cannabisbeweging zich en groeit zij in omvang. De juridische overwinning in de SMART-zaak heeft nieuwe kansen gecreëerd die eerder ondenkbaar waren. De leden van SMART hebben al laten weten dat ze niet van plan zijn cannabis te gaan telen (of te gebruiken) en dat ze er alleen op uit waren om een gunstig juridisch precedent te scheppen en de economische basis voor drughandel de ontmantelen.  Omdat de eerste uitspraak in het voordeel van SMART alleen geldt voor de leden en omdat in Mexico vijf gelijkluidende uitspraken van het Hoge Gerechtshof vereist zijn om als wettelijk basis te kunnen dienen, zijn tal van individuen en organisaties vergelijkbare juridische procedures gestart, hetgeen tot op heden tot 260 rechtszaken heeft geleid. Het zou al voldoende zijn wanneer vier van deze zaken succesvol zijn om erkenning van de teelt van marihuana als een persoonlijk recht te bewerkstelligen.

Ondertussen hebben steeds meer mensen hun vrees laten varen en zijn begonnen om zelf, alleen of in groepen, cannabis te verbouwen. De growshops, waar verkoop op dit moment verboden is, verspreiden zich onder de naam ‘stedelijke landbouwwinkels’, hoewel dit steeds meer in de openbaarheid gebeurt. Ondanks het verbod na de eerste uitgave viert het tijdschrift Cañamo zijn éénjarig bestaan. Hoewel de teelt strafbaar blijft, zijn er cannabisclubs opgericht.

Door het verbod op het telen van cannabis zijn er slechts twee openbare cannabisclubs: SMART en Xochipilli. Beide clubs zijn erin geslaagd bekendheid te verwerven juist omdat ze geen cannabis telen. Zij zijn van mening dat clubs die cannabis telen illegaal moeten zijn en grote beperkingen dienen te kennen. Ik was in de gelegenheid om een van deze clubs te bezoeken en heb gezien met welke problemen zij kampen. De binnen geteelde oogsten waren gering. Hetzelfde gold voor de distributie. De distributie is per keer beperkt tot de wettelijke limiet van 5 gram of minder, die vaak wordt verzonden om te voorkomen dat men in het bezit van marihuana onderweg is.

Het paard achter de wagen spannen?

Een van de belangrijkste beperkingen van de Mexicaanse cannabisbeweging is dat ze onzichtbaar moet blijven. Het contrast tussen de grote belangstelling voor het Cannabis Hub Forum in de sociale netwerken en het geringe aantal aanwezigen in het auditorium is opmerkelijk.  Waarschijnlijk wilden veel potentiële activisten niet gezien worden bij een evenement met veel ‘drugsgebruikers.’ Het aantal deelnemers aan de Global Marihuana March, die inmiddels al bijna een traditie is, was vrij laag voor een stad van de omvang van Mexico City. Dat wordt meteen duidelijk als je de Aztec-mars vergelijkt met die in Buenos Aires.

Bezien vanuit mijn eigen perspectief als Spaanse activist die al een kwart eeuw actief is, is de huidige situatie in Mexico vrijwel het omgekeerde van onze situatie. De publieke opinie in Mexico is duidelijk tegen regulering van cannabis en het Hoge Gerechtshof toont de grootste inzet als het gaat om de verdediging van het recht om de plant te telen. In Spanje is het juist het Hoge Gerechtshof dat de cannabisbeweging tegenwerkt.  In Mexico zijn er geen verenigingen en is de thuisteelt vrijwel onzichtbaar, terwijl de beweging discussies organiseert en politieke partijen met elkaar wedijveren bij het doen van voorstellen. In die zin zijn er politieke factoren die helpen, maar op dit moment is de maatschappelijke werkelijkheid een hindernis bij het bereiken van een situatie zoals die in Spanje. Het is alsof men in Mexico het paard achter de wagen heeft gespannen.

De vraag is of dit positief of negatief is. Volgens mij kan een voortijdige overwinning in de regulering van cannabis nadelige gevolgen hebben. In een land dat buiten drugsdealers geen telers kent, waar sprake is van een groot gebrek aan informatie over de plant en waar cannabisgebruikers vrijwel niet georganiseerd zijn, kan regulering gemakkelijk in het voordeel van de belangen van de drugsdealers en, vooral, in het voordeel van grote buitenlandse bedrijven uitvallen. Zonder een sterke cannabiscultuur en zonder een organisatorische traditie kan regulering die zomaar uit de lucht komt vallen Mexico veranderen in een soort Las Vegas voor cannabis. Vanuit het oogpunt van risicoverlaging zou dat een ramp zijn. Daarom is het voor de Mexicaanse cannabisbeweging te hopen dat zo snel mogelijk een sociaal kader en politieke voorstellen van de grond komen die aansluiten bij de eisen de door het lopende debat worden gesteld en dat alle discussies, forums, marsen enz. bijdragen aan het veranderen van de publieke opinie, want de publieke opinie is uiteindelijk waar het om gaat. Het winnen van rechtszaken is zinloos als de publieke opinie tegen ons is.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?