by Martín Barriuso on 13/01/2017 | Consumptie

Nieuw tijdperk voor cannabisclubs in Spanje

Nieuw tijdperk Na de vonnissen van het hooggerechtshof tegen cannabisclubs in 2015 zijn lagere rechtbanken deze begonnen toe te passen. De grote clubs in Spanje, met name die in Barcelona, lijken hun langste tijd te hebben gehad. Steeds meer rechters echter begrijpen dat kleine clubs wel rechtmatig zijn. Er staat een nieuw tijdperk te beginnen.


Nieuw tijdperk voor cannabisclubs in Spanje - Sensi Seeds Blog

In Spanje hebben twee min of meer identieke vonnissen van het hooggerechtshof jurisprudentie gecreëerd. Dit rechtsbeginsel moet derhalve door alle lagere rechtbanken worden toegepast. Het jaar 2015 eindigde niet met twee maar met drie vonnissen van het hooggerechtshof ten aanzien van cannabisclubs. 2016 is het jaar geweest waarin deze vonnissen zijn geïnterpreteerd en uitgekristalliseerd, en ondanks het feit dat er voor de clubs, met honderden of soms zelfs duizenden leden, geen plek in de nieuwe wettelijke opzet is, wijst alles erop dat dit verenigingsfenomeen voorlopig niet zal verdwijnen.

De eerste grote nederlaag werd de Spaanse cannabisclubs door het hooggerechtshof toegebracht op 7 september 2015. Bestuursleden van de Ebers-club uit Bilbao werden veroordeeld tot acht maanden gevangenisstraf – die zij overigens niet hoeven uit te zitten omdat dit hun eerste vergrijp betreft – plus een boete van € 5000 elk. Twee andere, samenwerkende partners werden veroordeeld tot elk drie maanden gevangenisstraf. Het hof nam de dubbelzinnigheid van de Spaanse cannabiswetgeving in aanmerking en had begrip voor het feit dat de beklaagden zelf ook twijfels hadden ten aanzien van de wettigheid van hun handelingen. Dit zorgde ervoor dat het vonnis niet hoger uitviel en zij niet de gevangenis in hoeven. Het eerste vonnis luidde dat “het cultiveren en de georganiseerde, geïnstitutionaliseerde distributie van cannabis op langetermijnbasis voor een collectief dat bestaat uit 290 personen die een vereniging vormen die openstaat voor nieuwe leden” een drugshandelsmisdrijf is.

De tweede nederlaag, die jurisprudentie creëerde, kwam in december toen het bestuur van de vereniging De Drie Apen in Barcelona een identiek vonnis te horen kreeg, namelijk acht maanden gevangenisstraf, zij het zonder boetes, omdat ze de hoeveelheid cannabis niet duidelijk hadden weten vast te stellen. En voordat het jaar voorbij was, kwam de zwaarste klap: het Pannagh-vonnis. De bestuursleden van deze club, met inbegrip van ondergetekende, werden elk tot een jaar en acht maanden gevangenisstraf veroordeeld – die we ook niet hoeven uit te zitten – en een boete van € 250.000. Op dit moment dient bij het constitutionele hof het hoger beroep tegen de drie vonnissen, waarbij de eerste twee –  ten aanzien van Ebers en De Drie Apen, toelaatbaar zijn verklaard. Derhalve heeft het constitutionele hof besloten een oordeel te geven met betrekking tot de clubs hoewel we waarschijnlijk nog diverse jaren moeten wachten voordat het werkelijke vonnis bekend is.

Het hooggerechtshof heeft met de vonnissen zijn wens duidelijk gemaakt om een eind te maken aan het fenomeen cannabisclub in Spanje. Hoewel in de zaak Ebers vijf van de vijftien leden van de Kamer op persoonlijke titel voor vrijspraak en tegen veroordeling stemden, hebben zij duidelijk gemaakt dat zij desondanks van mening zijn dat clubs zoals Ebers niet legaal horen te zijn. De boodschap was duidelijk, met name na de zaak Pannagh:  na de drie vonnissen kan niet langer worden volgehouden dat er een wettelijk vacuüm bestaat. Dit betekent dat de volgende mensen die een cannabisclub van deze omvang durven te organiseren naar de gevangenis zullen gaan en astronomische boetes zullen moeten betalen.

Nieuw tijdperk voor cannabisclubs in Spanje - Sensi Seeds Blog

Aanpassen aan slechte tijden

Het resultaat van de drie vonnissen was cataclysmisch. Sommige verenigingen werden bang door de nieuwe omstandigheden en sloten hun deuren, in sommige gevallen voorgoed, terwijl andere werden onderzocht door de politie hetgeen resulteerde in arrestaties, waarschuwingen en sluiting van locaties.

Niet alle verenigingen echter kozen ervoor hun deuren te sluiten of werden onderzocht. Veel clubs zijn gaan overleggen om te zien hoe ze zich aan de nieuwe werkelijkheid konden aanpassen. Zij hebben advocaten geraadpleegd en ledenvergaderingen gehouden om de toekomst te bespreken. Uiteindelijk heeft het hooggerechtshof met zijn vonnissen de mogelijkheid van clubs met honderden leden verworpen, hoewel ze tegelijkertijd aanvaardden dat het zogenaamde “samen telen voor elkaar” deelt wellicht geen wederrechtelijke zaak was, iets dat voordien nog niet expliciet erkend was.

Bepaalde verenigingen kozen ervoor zich in kleinere groepen op te splitsen en nog horizontaler te werk te gaan, hetgeen inhoudt dat er binnen de club nu werkelijk samen door en voor elkaar wordt geteeld. Andere hebben hun ledenbestand geüpdatet en alleen de echte leden behouden. Tot dan toe was de trend om zoveel mogelijk leden te accepteren om de teelt te kunnen rechtvaardigen. Nu gaat het erom weinig leden te hebben en ze goed op de hoogte te houden van wat er gebeurt om, voor zover mogelijk, te voorkomen dat men van rechtswege veroordeeld wordt. Een andere maatregel die veel clubs hebben genomen, is om pas een nieuw lid te accepteren wanneer een bestaand lid bedankt of om andere redenen wegvalt. Er zijn ook wijzigingen ten aanzien voor alle leden doorgevoerd om ervoor te zorgen dat het teeltproces is geregeld en te voorkomen dat bepaalde leden worden gezien als drugshandelaars die de andere leden van drugs voorzien.

Niet alle verenigingen hebben echter deze weg gekozen. Er zijn nogal wat mensen, zoals de meeste leden van de CATFAC-federatie – de Catalaanse afdeling van de Cannabis Association Federation – die zich verzetten tegen de trend van aanvaarding en openlijk oproepen om bepaalde vonnissen die zij als onrechtvaardig beschouwen te overtreden. Voor deze verenigingen blijven hun eigen gedragsregels, die in sommige gevallen door officiële instellingen zijn geaccepteerd, een geldig referentiepunt. Er wordt nog volop gediscussieerd en de FAC houdt in januari een algemene ledenvergadering om een keuze te maken ten aanzien van de te volgen strategie.

Het hooggerechtshof wil niet langer veroordelen

Terwijl de verenigingen bezig waren om zich aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid ging het hooggerechtshof door met het vonnissen van cannabisclubs. Het meest opvallende daarbij is dat na het harde vonnis ten aanzien van Pannagh niemand anders is veroordeeld voor het leidinggeven aan een club. Het lijkt erop dat het waarschuwingsschot is afgevuurd en er niet nog meer bloed hoeft te vloeien. Het argument van ‘rechtsdwaling’ – met andere woorden, de mogelijkheid dat de beklaagden vanwege de wettelijke dubbelzinnigheid niet op de hoogte waren van het feit dat zij een misdrijf begingen – werd gebruikt om vrijspraak te krijgen, zoals in het geval van de La María de Gracia-club, of om de zaak terug te verwijzen naar een provinciale rechtbank en om een nieuw vonnis te vragen, zoals is gebeurd met La Línea Verde.

Het vonnis over de La María de Gracia-club werd uitgesproken door een Kamer van het hooggerechtshof die vrijwel uitsluitend bestond uit magistraten die tegen de Ebers-veroordeling hadden gestemd. Dit maakt goed duidelijk hoe verdeeld de rechters zijn. Er is zelfs aandacht gevraagd voor het feit dat er in bepaalde zinsneden van de laatste paar vonnissen verklaringen zijn gedaan die een mogelijk beroep bij het constitutionele hof lijken te ondersteunen. Het lijkt erop dat sommige rechters van het hooggerechtshof onzeker waren over bepaalde zaken en wilden dat iemand hogerop dit voor hen duidelijk zou maken.

Nieuw tijdperk voor cannabisclubs in Spanje - Sensi Seeds Blog

Klein is mooi (en wettelijk)

Terwijl het hooggerechtshof doorging met het uitspreken van nieuwe vonnissen over cannabisclubs werden de drie eerste vonnissen, namelijk ten aanzien van Ebers, De Drie Apen, en Pannagh, door verschillende lagere rechtbanken reeds toegepast. Het resultaat van hun toepassing laat twee duidelijke tendensen te zien: zware straffen voor grote clubs die worden gebruikt als façade en seponering van de beschuldiging in het geval van kleinere verenigingen.

De meest opvallende zaak tegen de grotere clubs was die tegen La Mesa Barcelona. De politie nam circa 2400 cannabisplanten in beslag en begon een onderzoek naar de vereniging. De oprichters, twee Nederlanders, werden beschuldigd van drugshandel en het leiden van een criminele organisatie. Er getuigden geen leden om de bestuurders van blaam te zuiveren en dat feit, samen met andere omstandigheden, leidde ertoe dat de rechtbank van Barcelona ze tot vijf jaar gevangenisstraf elk veroordeelde vanwege het gebruiken van de vereniging – die “regelmatige verenigingsactiviteiten” ontbeerde – als “pure dekmantel” voor het witwassen van drugshandelsactiviteiten. In dit geval zullen ze de straf moeten uitzitten omdat deze meer dan twee jaar bedraagt. Met andere woorden, een geregistreerde vereniging op zich is niet voldoende, je moet ook kunnen aantonen dat deze als zodanig functioneert.

Volledig aan de andere zijde van het spectrum zijn er verenigingen die na onderzoek door de politie hun activiteiten gewoon kunnen voortzetten. In Baskenland slaagde de vereniging Atxurra erin om de zaak tegen hen niet ontvankelijk te laten verklaren omdat zij konden aantonen dat ze een echte vereniging zijn, waarbij het kleine aantal leden en de verhouding tussen het ledental en het aantal gecultiveerde planten in hun voordeel pleitte. Er was een soortgelijke zaak in Galicië waarbij een zaak tegen een vereniging met 36 leden werd geseponeerd omdat deze binnen de jurisprudentie van het hooggerechtshof zou vallen. In Valencia en de Balearen zijn identieke gevallen bekend.

Een andere interessante zaak is die van La Cannameña in Extremadura, die werd onderzocht nadat zij haar huishoudelijk reglement had aangeboden ter registratie. La Cannameña maakte in haar huishoudelijk reglement openlijk duidelijk dat de teelt van cannabis louter plaatsvond voor de leden. Na het onderzoek door de politie en de openbare aanklager kregen zij toestemming om zich te registreren en aan de slag te gaan in overeenkomst met dat huishoudelijk reglement, met inbegrip van de passage over teelt. Met andere woorden, de openbare aanklager acht het cultiveren van cannabis binnen het kader van een vereniging van enkele tientallen leden legaal en staat hen toe om door te gaan met hun activiteiten, daarbij een historisch precedent scheppend.

Je zou kunnen zeggen dat terwijl het hooggerechtshof een grote deur heeft gesloten, het, bewust of onbewust, een kleinere heeft geopend. Het ziet ernaar uit dat de grote clubs met duizenden leden en een commerciële structuur zullen gaan verdwijnen en hoewel er nog tamelijk veel open zijn, lijkt het slechts een kwestie van tijd voordat zij ten gevolge van de onderzoeken door de politie hun deuren moeten sluiten.

Aan de andere kant hebben we de kleine clubs, die horizontaal opereren en participatief van natuur zijn, dat wil zeggen het dichtst bij het oorspronkelijke idee van de cannabisclub. Deze zullen gewoon door kunnen gaan, hoewel ze op de korte termijn waarschijnlijk zullen worden lastig gevallen en onder druk gezet door de politie. Intussen lijkt het erop dat als de interpretatie die in gang is gezet met Atxurra en La Cannameña gemeengoed wordt, kleinschalige kweekcollectieven een veelbelovende toekomst hebben. Als zij erin slagen om hun recht om te telen erkend te krijgen, dan zijn ze in de toekomst gevrijwaard van mogelijke veroordelingen en blijven er cannabisclubs bestaan in Spanje. Hoewel deze niet zo groot of chic zullen zijn als de commerciële clubs die tussen 2010 en 2015 opkwamen, zullen ze het mogelijk maken dat duizenden mensen zichzelf buiten de zwarte markt om kunnen voorzien van cannabis. Het zou inderdaad wel eens waar kunnen zijn dat wanneer één deur gesloten wordt er een andere opengaat. Andere clubs zullen echter aanzienlijk moeten afvallen om door die nieuw geopende deur te passen, maar al met al is dit  goed nieuws in een land waar het CSC-model een flink waterhoofd heeft.

 

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More
Read More
Read More
Read More