Cannabis en astma: de top 4 van belangrijkste voordelen & do's en don'ts voor patiënten

Over cannabis en astma wordt soms nogal negatief gedaan door patiënten en de medische gemeenschap. Veel patiënten weten hoe cannabis een positieve impact op hun leven kan hebben en velen vragen zich af of ze ondanks hun astma cannabis kunnen roken. Lees hier over de voordelen van cannabis voor astmapatiënten tot de do’s en don’ts van cannabisgebruik.

Astma is een chronische luchtwegaandoening waaraan momenteel wereldwijd 339 miljoen mensen lijden en die verantwoordelijk is voor ongeveer 1000 sterfgevallen per jaar. Cannabis wordt al miljoenen jaren in verschillende medicinale tradities, waaronder die in het oude India en China, gebruikt om de symptomen van astma te behandelen. Wat wijzen recente onderzoeken uit?

1. Cannabis heeft pijnstillende eigenschappen

Hoewel men pijn niet zozeer als een belangrijk symptoom van een acute astma-aanval beschouwt, is door onderzoek aangetoond dat tot 76% van de patiënten tijdens een aanval pijn op de borst heeft. Over het algemeen wordt pijn door astma gekenmerkt door een diepgaande pijn of een scherp stekend gevoel. In de eerste paar uur van de aanval ontwikkelt deze pijn zich geleidelijk, waarna hij langzaam verdwijnt wanneer de aanval wegebt.

Er bestaan geen onderzoeken waarin specifiek het vermogen van cannabis om pijn door astma te behandelen is onderzocht, maar in verschillende onderzoeken naar het algemene effect van cannabis op astma heeft men wel subjectieve verbetering van de pijn opgemerkt. Het bekende luchtwegverwijdende en pijnstillende effect van bepaalde cannabinoïden suggereert dat deze cannabinoïden nuttig zouden kunnen zijn bij het onder controle houden van pijn door astma. Cannabinoïden doen dit zowel door de druk en benauwdheid in de longen te verminderen als door rechtstreeks op de nociceptoren (zenuwcellen die pijn voelen) zelf in te werken.

2. Cannabis is bronchodilaterend

Het luchtwegverwijdend vermogen van cannabis is misschien wel zijn belangrijkste eigenschap wat de behandeling van astma betreft. Tijdens een astma-aanval worden de bronchioli vernauwd, waardoor de snelheid van de stroom zuurstof aanzienlijk vermindert. De bronchioli vormen een vertakkend systeem van buizen dat zuurstof naar de longblaasjes vervoert.

Men bepaalt de omvang van de bronchoconstrictie tijdens een aanval meestal door een expiratoire piekstroommeting bij de patiënt te doen en deze te vergelijken met metingen die onder normale omstandigheden zijn gedaan. Op deze manier kan het verschil tussen de normale snelheid van de luchtstroom en de beperkte luchtstroom tijdens een aanval bepaald worden.

Uit een preklinisch onderzoek is gebleken dat de toediening van cannabis in verschillende vormen zowel tijdens een astma-aanval als onder normale omstandigheden de bronchoconstrictie aanmerkelijk kan verbeteren. Mensen met zware astma hebben namelijk vaak, zelfs als er geen sprake is van een aanval, een lager dan gemiddelde luchtstroom vergeleken met mensen zonder astma.

Aan het begin van de jaren zeventig werd een stroom aan onderzoeken gepubliceerd waarin het luchtwegverwijdende effect van cannabis op mensen met astma werd onderzocht. In een onderzoek uit 1973 merkte men op dat cannabisrook, in tegenstelling tot tabaksrook, een luchtwegverwijdend effect had. In een onderzoek uit 1974 bleek dat het luchtwegverwijdende effect van cannabis weliswaar minder was dan dat van isoproterenol, maar dat het langer aanhield, en in een onderzoek uit 1976 werd ontdekt dat cannabis net zo effectief was als salbutamol, hoewel deze laatste de luchtweg iets sneller maximaal verwijdde.

Zoals bij zoveel zaken in de cannabinoïdewetenschap zijn er complicerende factoren. In een onderzoek uit 2000 ontdekte men bijvoorbeeld dat de endogene cannabinoïde anandamide in feite een bifasisch (tweeledig) effect op longweefsel heeft. Het remt de bronchiale vernauwing namelijk sterk wanneer een allergene of irriterende stof aanwezig is (in dit geval capsaïcine), maar onder normale omstandigheden, d.w.z. wanneer er geen irriterende stof aanwezig is, veroorzaakt het juist bronchiale vernauwing. Sterker nog, sommige patiënten die THC toegediend kregen, meldden dat ze vernauwing van de bronchi voelden. Er is dus nader onderzoek nodig om te bepalen hoe een behandeling met cannabinoïden over het geheel genomen precies toegepast moet worden.

3. Cannabis vermindert spasmen

Men vermoedt dat cannabis vooral een luchtwegverwijdend effect heeft dankzij haar vermogen om ontstekingen te remmen. Er wordt echter ook gedacht dat het vermogen van cannabis om spierspasmen (onwillekeurige samentrekkingen) te verminderen een belangrijke rol speelt bij de regulering van bronchoconstrictie tijdens een astma-aanval. De bronchi en bronchioli bestaan uit gladde spieren en tijdens een aanval trekken ze samen, worden nauwer en raken ontstoken.

In een onderzoek dat in 2014 werd gepubliceerd, namen de onderzoekers bij 88 menselijke patiënten bronchiaal longweefsel weg, dat ze met een elektrisch veld stimuleerden zodat het spierweefsel zich samentrok. Vervolgens dienden ze THC, de endogene cannabinoïde 2-AG en verschillende synthetische agonisten van CB-receptoren van type I en II toe. De onderzoekers ontdekten dat bepaalde agonisten van de CB₁-receptor, waaronder THC, de spiersamentrekkingen op een dosisafhankelijke manier verminderden. Bovendien merkten ze op dat de endogene cannabinoïde 2-AG geen effect had.

4. Cannabis is zowel slijmoplossend als antimucosaal

Het slijmoplossend vermogen van cannabis is enigszins controversieel. Het is duizenden jaren lang op deze manier gebruikt en deze toepassing komt dan ook in de oude Chinese en Indiase medicijnhandboeken voor. Hedendaags onderzoek is echter schaars en heeft tot nu toe slechts onduidelijke resultaten opgeleverd.

Talloze mensen over de hele wereld melden een slijmoplossend effect na het gebruiken of verstuiven van cannabis. Als dit alleen bij cannabisrokers zou worden gezien, zou het makkelijk kunnen worden afgedaan als een gevolg van irritatie door rookdeeltjes. Het feit dat het effect zelfs bij het inademen van de damp wordt ervaren, suggereert echter dat het effect door een actieve stof in cannabis wordt veroorzaakt.

Het meeste bestaande onderzoek wijst echter juist naar de neiging van cannabis om slijmproductie te veroorzaken. In een onderzoek gepubliceerd in 2014 werd bij gewoonterokers van cannabis bijvoorbeeld een verhoogde afscheiding van slijm en schade aan het luchtwegweefsel geconstateerd. Nader onderzoek naar het slijmoplossende en decongestieve effect van cannabis zou daarom nuttig zijn.

Dit was de top vier van voordelen die cannabis astmapatiënten op basis van medisch onderzoek biedt. Wat volgt zijn vijf do’s en don’ts voor astmapatiënten die cannabis willen gebruiken. We spraken met een Mark, een astmapatiënt, over zijn ervaringen met het gebruik van cannabis en zijn medische aandoening.

Ontmoet de patiënt: Mark

Mark is Nederlander en is een van de cannabisexperts bij ons in het Sensi Seeds-team. Hij woont in Nederland, waar het klimaat heel vochtig kan zijn en waar vaak pollen en verschillende plantendeeltjes in de lucht zweven, zelfs in grote steden, en vooral in het voorjaar.

Mark heeft al zijn hele leven last van astma en gebruikt al ruim twintig jaar cannabis als medicatie.

Om onze lezers een concreet voorbeeld te geven, vind je hier wat informatie over hoe Mark omgaat met zijn aandoening en de ernst van zijn symptomen.

  • Farmaceutische behandeling: Ventolin, 1 verstuiving per dag, Flixotide, 1 tot 2 verstuivingen per dag.
  • Cannabisbehandeling: Dagelijkse verdamping van gedroogde cannabistoppen (circa 2 gram per dag).
  • Fysieke activiteit: Vooral zittend met dagelijkse wandelingen in een gemiddeld tempo.
  • Achtergrond: Van heel ernstig (dagelijks ernstige problemen + veelvuldige aanvallen + regelmatig naar de SEH + antibioticabehandelingen) tot beheersbaar (bovengenoemde behandeling + één of twee keer per jaar problemen).

Door al die jaren van zelfmedicatie heeft Mark veel empirische kennis opgedaan over wat het beste werkt als het om cannabis en astma gaat. Lees hieronder wat je volgens hem wel en niet moet doen.

Cannabis en astma: wat kun je doen? 5 dingen die je wel moet doen

1. Verdampen in plaats van roken

Cannabis kan de symptomen van astmapatiënten verlichten ongeacht de methode van consumptie. Maar dat betekent nog niet dat al die methoden even doeltreffend zijn. Het betekent ook niet dat het gebruik van de minst astmavriendelijke methoden geheel onschadelijk is. Waar je vooral op moet letten, is:

  • Optimale veiligheid
  • Potentieel voor onmiddellijke verlichting
  • Controleerbare dosering en werking

Cannabis roken wordt niet aanbevolen, aangezien dit afhankelijk van de ernst van je aandoening en bestaande, aan astma gerelateerde crisis kan verergeren of zelfs opwekken. Het eten van cannabis kan aan de andere kant, vanwege bepaalde variabelen zoals de tijd die nodig is om te gaan werken, worden gebruikt als een langetermijnbehandeling, maar is niet betrouwbaar genoeg bij een aanval. Daarom is voor noodbehandelingen verdampen (vapen) de beste optie voor cannabis en astma. Niet alleen is de afgifte van cannabinoïden in het lichaam nagenoeg optimaal, maar ook zijn de risico’s voor de longen beslist minimaal.

Het roken van cannabis is uiteraard niet schadelijk voor het gemiddelde, gezonde menselijke lichaam. Maar als astmapatiënt moet je uitkijken voor alles wat de je ademhalingsstelsel kan irriteren of er een negatief effect op kan hebben.

2. Kies de best mogelijke verdamper

De kwaliteit van je verdamper is natuurlijk van zeer groot belang, zelfs als je cannabis alleen voor recreatieve doeleinden gebruikt. Simpel gezegd: een slecht vervaardigde of ongeschikte verdamper verdampt niet goed. Deze verbrandt de stof bijvoorbeeld in plaats van hem te verdampen, zodat het hele gebruik ervan tamelijk zinloos is.

En als je zo’n verdamper gebruikt bij een luchtwegaandoening kan deze natuurlijk eerder een last worden dan een bron van verlichting zijn.

Het kan verleidelijk zijn om pen-achtige verdampers te kopen, omdat je die gemakkelijk mee kunt nemen. Maar hoe kleiner de verdamper, hoe groter de kans dat belangrijke onderdelen niet goed functioneren of niet aanwezig zijn.

Thuisverdampers leveren daarentegen doorgaans goede prestaties. Maar ook een aantal draagbare verdampers kan worden gebruikt. Bij Sensi Seeds geven we de voorkeur aan twee modellen van onze vrienden van Storz & Bickel en velen van ons bevelen deze van harte aan, onder wie Mark, onze patiënt hier.

3. Leer hoe je cannabis verdampt

Gebruikers die cannabis voor recreatieve doeleinden gebruiken, hebben vaak maar één doel voor ogen wanneer ze beginnen met verdampen: damp inhaleren. En met dit doel voor ogen vinden de meesten in de loop van de tijd een goede methode van verdampen.

Als je om medische redenen verdampt, moet je genoeg damp inademen zonder dat je luchtwegen geïrriteerd raken. Bijvoorbeeld een heftige hoestaanval kan een aanval in korte tijd veranderen van vervelend in levensbedreigend.

Marks ultieme dampmethode: kalmpjes aan, dan breekt het lijntje niet. Neem rustige, kleine ’trekjes’ van je vaporizer alsof je een dikke milkshake drinkt. Probeer een rustig soort verdampings-/ademhalingsritme te vinden. Eén trekje uit de vaporizer door de mond, gevolgd door drie normale ademhalingen (zo mogelijk door de neus). Een dampinhalatie van drie tot vijf seconden is voldoende, in de buurt van tien wordt het te veel. Houd de damp twee seconden binnen en adem dan rustig uit.

4. Optimaliseer je verdampingsmethode

Als je de juiste verdamper hebt gevonden en je weet welk verdampingsritme het beste bij je past, staat nog maar weinig je in de weg. Maar zelfs de kleinste dingen kunnen hindernissen worden!

Voorkom de meest basale gevolgen die verdampen kan hebben voor je ademhalingsstelsel door altijd de benodigdheden bij de hand te hebben die deze kunnen tegengaan:

  • Jeukerige/droge keel: houd altijd een grote fles water bij de hand en neem regelmatig een slokje (wacht niet totdat je keel jeukt of tot je gaat hoesten).
  • Wees lief voor je longen: begin met vapen bij een lagere temperatuur zoals 180 ºC. Stel deze zo nodig geleidelijk hoger in, maar nooit meer dan 220 ºC. Een luchtstroom die te warm is, is niet goed voor je longen.
  • Inhaleren van plantaardig materiaal: zorg dat je verdamper een gaasfilter heeft om te voorkomen dat er stukjes in je longen komen, vooral als je last hebt van hooikoorts, een veel voorkomende nevenaandoening bij astma.
  • Voor wat betreft hooikoorts: wrijf niet in je ogen wanneer je bezig bent geweest met de cannabistoppen
  • Houd je verdampingsmateriaal zo goed mogelijk schoon met alcohol en niet pluizende doekjes

5. Sluit je verdamper aan op een waterpijp

Veel verdampers, vooral thuisverdampers, hebben de benodigde aansluitingen om ze aan een ander apparaat te kunnen koppelen. Sluit een waterpijp aan op je verdamper en verdamp door het warme water heen. Dit helpt je te inhaleren als je longen al in een slechte conditie zijn.

Maar zorg er wel voor dat het water niet te heet wordt, omdat dit het tegenovergestelde effect kan hebben. Als je het gevoel hebt dat je longen vol slijm zitten, kies dan voor een droge verdampingssessie. Warme, droge lucht is goed voor de longen.

Cannabis en astma: wat moet je niet doen? 5 dingen die je niet moet doen 

1. Rook geen cannabis als je astma hebt, om nog maar te zwijgen van tabak

Tabak roken kan extreem schadelijk zijn voor je longen, vooral op de lange termijn. Voor astmapatiënten kunnen de negatieve effecten ervan vrij directe gevolgen hebben.

Afhankelijk van de ernst van je astma kan het ook schadelijk zijn om cannabis te roken. Door te verdampen kun je de gewenste effecten van cannabis virtueel zonder gevaar verkrijgen.

2. Gebruik geen geconcentreerde cannabisextracten (als medicatie)

Geconcentreerde extracten worden steeds populairder. Ook medicinale cannabisextracten nemen toe, maar bij astma zijn deze niet geschikt. Het gebruik van extracten is niet hetzelfde als verdampen, omdat dit te overweldigend kan zijn voor je longen. Bovendien kan de kracht van de meeste extracten gevaarlijk zijn, vooral als je al in een toestand van grote stress en/of angst verkeert.

3. Geef je farmaceutische behandeling niet op

Het kan verleidelijk zijn om je farmaceutische geneesmiddelen niet meer te gebruiken, vooral wanneer de resultaten met cannabis de verwachtingen overtreffen. Maar bestaand anekdotisch bewijs, zoals ook in dit artikel, is niet voldoende om veiligheid te garanderen in alle mogelijke aan astma gerelateerde situaties.

Astma is van nature onvoorspelbaar, omdat het afhangt van letterlijk honderden factoren, variërend van omgevingsfactoren tot voedingsgewoonten en zelfs psychische toestand. Gek genoeg kun je zelfs een kleine paniekaanval krijgen als je merkt dat je inhalator niet in je zak zit, wat op zijn beurt weer een aan astma gerelateerd probleem kan opwekken. Onderschat de vele effecten van je voorgeschreven geneesmiddelen niet, inclusief het placebo-effect.

4. Kies de eerste keer dat je cannabis uitprobeert met beleid

Het is niet raadzaam om te wachten tot je astmasymptomen optreden en dan voor de allereerste keer medicinale cannabis te gaan gebruiken.

Zorg in plaats daarvan dat je het uitprobeert in een rustige, veilige omgeving wanneer je geen last hebt van je luchtwegen. Je moet voldoende kennis krijgen van je lichaam en hoe het reageert op verschillende maten van cannabisgebruik. Dat betekent dat je moet weten hoe je met een probleem om moet gaan dat kan optreden vanwege je gebrek aan ervaring: hoesten, verkeerde dosering enz.

Als je eenmaal weet hoe vapen van invloed kan zijn op je ademhaling, keel en mond, kun je het gaan gebruiken om symptomen te verlichten zoals kortademigheid, piepende ademhaling, druk op de borst, voor herstel na een ernstige aanval en zelfs om een volledige astma-aanval tegen te gaan.

5. Geef je verlangen naar medicinaal gebruik van cannabis geen prioriteit

We begrijpen dat het fijn is om een oplossing voor een medisch probleem te vinden dat geheel natuurlijk, niet invasief en mogelijk in het algemeen doeltreffender is. Maar net zoals je niet alleen maar moet vertrouwen op een inhalator om je gezond en veilig te voelen, moet cannabis niet je levensreddende middel worden. Houd je inhalator binnen handbereik. En als je een kritiek probleem hebt in verband met astma, probeer jezelf dan niet gezond te praten. Probeer de situatie objectief te bekijken en bel zo nodig een arts.

Ben je zelf een astmapatiënt? Mark, de geïnterviewde, en Jay, de interviewer, hebben allebei astma. Vertel ons over je eigen ervaringen met cannabis en astma in het gedeelte voor opmerkingen hieronder!

  • Disclaimer:
    Dit artikel kan niet ter vervanging worden gebruikt voor professioneel medisch advies, een diagnose of behandeling. Neem altijd contact op met uw arts of andere bevoegde deskundigen. Stel het vragen van medisch advies niet uit en negeer medisch advies niet naar aanleiding van wat u heeft gelezen op deze website.

Comments

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Auteur en reviewer

  • Profile-image

    Sensi Seeds

    De redactie van Sensi Seeds bestaat uit botanici, medische en juridische experts, plus gerenommeerde activisten zoals Dr. Lester Grinspoon, Micha Knodt, Robert Connell Clarke, Maurice Veldman, Sebastian Marincolo, James Burton en Seshata.
    Meer over deze auteur
  • Sanjai_Sinha

    Sanjai Sinha

    Dr. Sanjai Sinha is lid van de academische faculteit van Weill Cornell Medicine in New York. Hij besteedt zijn tijd aan het zien van patiënten, het onderwijzen van co-assistenten en medische studenten en het doen van onderzoek naar gezondheidszorg. Hij houdt van patiënteducatie en evidence-based geneeskunde. Zijn sterke interesse voor medisch onderzoek komt voort uit deze passies.
    Meer over deze reviewer
Scroll naar top