Cannabislegalisering: hebben we het keerpunt bereikt?

keerpunt Heeft cannabislegalisering het keerpunt bereikt? Of je nu een fervent cannabisgebruiker bent, cannabis alleen medicinaal gebruikt of absoluut tegen elke vorm van cannabis bent, het wereldwijde beleid voor cannabis is duidelijk aan het veranderen. Kan het een kettingreactie van nieuwe wetgeving veroorzaken? Lees verder en oordeel zelf.


cannabis-legalisation-are-we-at-a-tipping-point-4k

In 1971 verklaarde de Amerikaanse president Nixon drugs de oorlog. Dit wordt vaak beschouwd als het officiële begin van het onmogelijke gevecht tegen alles wat met drugs te maken heeft, waaronder cannabis.

 De oorlog tegen drugs is mislukt

 De oorlog tegen drugs begon echter al veel eerder. In 1914 werd de eerste Amerikaanse federale wet van kracht die de handel in en het gebruik van bepaalde drugs verbood. 1928 was het jaar waarin de Dangerous Drugs Act uit 1925 in de meeste landen ter wereld werd ingevoerd. In 1930 werd de voorloper van de Drug Enforcement Administration (DEA) opgericht en in 1937 werd de beruchte Marihuana Tax Act aangenomen, de eerste Amerikaanse wet waarin cannabisgebruik werd verboden. In 1961 werd het Enkelvoudig Verdrag over Narcotische Middelen aangenomen. Het doel van dit verdrag was de wereldwijde bestrijding van drugs onder leiding van de Verenigde Staten. De oorlogsverklaring van Nixon in 1971 was een verheviging van de vijandigheden, niet het begin.

Gelukkig beginnen steeds meer landen hun mening te herzien. De oorlog heeft veel gekost en weinig bereikt. In Mexico, het drugsbolwerk van Zuid-Amerika, zijn tussen 2007 en 2014 meer dan 164.000 mensen om het leven gekomen door de oorlog tegen drugs. Dit is ondanks, of dankzij, de USD 51 miljard (EUR 46 miljard) die de Verenigde Staten jaarlijks uitgeven aan de bestrijding ervan. Tegelijkertijd staat in het Werelddrugsrapport over 2015 van het VN-Bureau voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC) dat het drugsgebruik wereldwijd is gestabiliseerd. Ondanks al het geld en de verwoeste levens is de oorlog tegen drugs mislukt.

Wat de bestrijding van cannabis betreft, loopt deze wellicht langzamerhand ten einde? Zijn we misschien dichtbij het keerpunt? Steeds meer mensen onderkennen de genezende eigenschappen van cannabis en twijfelen aan de classificatie van cannabis in veel landen als een drug van klasse A zonder medicinale eigenschappen. Volgens dit rapport van UNDOC uit 2012 wordt er meer cannabis gebruikt dan heroïne, cocaïne, amfetamine en MDMA. Het is opmerkelijk dat de populairste recreatieve drug ook een medicijn met een breed scala aan toepassingen is. In plaats van het gebruik ervan te bestrijden ziet een aanzienlijk en groeiend aantal landen cannabis als grondstof voor gezondheids-, voedings- en lichaamsverzorgingsproducten, medicijnen en zelfs als een goedgekeurd middel om van te genieten.

Kaart van plaatsen waar cannabis is gelegaliseerd
Kaart van plaatsen waar cannabis is gelegaliseerd

De theorie van het keerpunt

Volgens Malcolm Gladwell, een Canadese journalist en schrijver, is het keerpunt een moment van kritische massa, van transformatie. In zijn boek ‘The Tipping Point: how little things can make a big difference’ (Het keerpunt: hoe kleine dingen een groot verschil kunnen maken) uit 2000 schrijft Gladwell dat ideeën, producten, boodschappen en gedrag zich als een virus kunnen verspreiden. Informatie ‘gaat viraal’. De keerpunttheorie komt uit de natuurkunde, waar men er het moment mee bedoelt waarop een voorwerp in evenwicht plotseling volledig (om)valt wanneer een kleine hoeveelheid gewicht wordt toegevoegd. De werking van de theorie is ook waargenomen in kleine en grote ecosystemen en in de economie.

Juiste informatie verdringt verkeerde informatie

In de afgelopen paar jaar is veel gebeurd waarmee de normalisatie en legalisering van cannabis vooruit is geholpen. De waarheid over de vele toepassingen van zowel hennep als cannabis begint in de gevestigde media aan het licht te komen. In de oorlog tegen drugs wordt vaak gebruik gemaakt van het wapen van de verkeerde informatie: men vertelde leugens over de plant om het beeld ervan te beïnvloeden en het verzet tegen het gebruik ervan te ondersteunen. De vloed aan informatie die zowel het publiek als de machthebbers bereikt, begint nu te veranderen. Allerlei soorten denkbeelden, boodschappen, gedragingen en ervaringen die het positieve gebruik van cannabis uitleggen, verspreiden zich snel en veroorzaken veranderingen in de praktijk. Alles bij elkaar opgeteld roept dat de vraag op of de wereld een keerpunt voor cannabislegalisering nadert.

In een ecosysteem dat dichtbij dit doorslaggevende moment komt, wordt het keerpunt vooraf gegaan door een verschijnsel dat ‘kritische vertraging’ wordt genoemd. Hiermee wordt de vertraging in het vermogen van een systeem bedoeld om na een verstoring weer evenwicht te vinden, dus om weer terug te keren naar de oorspronkelijke staat. Hoe dichter bij het keerpunt, des te langer de vertraging, totdat het uiteindelijk onmogelijk wordt om naar het evenwicht terug te keren en het keerpunt is bereikt. Hierna is er een dramatische, onomkeerbare verandering.

Als we naar tekenen van deze kritische vertraging zoeken met betrekking tot het verbod op cannabis, dan zijn deze op verschillende continenten waar te nemen, te beginnen in Europa. (Dit artikel gaat over de algemene status van cannabis. Voor een uitgebreid overzicht van medicinale cannabis in Europa kijk je hier).

Het cannabiskeerpunt in Europa

Aan het begin van deze eeuw was cannabis alleen in Nederland gedecriminaliseerd, een maatregel die Dries van Agt, de initiatiefnemer, als opstapje naar legalisering had bedoeld. Vijf jaar later begonnen Nederlandse apotheken medicinale cannabis op recept te verkopen. Tegen 2005 had Portugal alle drugs gedecriminaliseerd. België had maximaal drie gram cannabis en een plant gedecriminaliseerd en Finland had kleine hoeveelheden voor persoonlijk gebruik gedeeltelijk gedecriminaliseerd, hoewel het land nog steeds boetes oplegde voor bezit. In Spanje lanceerde Catalonië in 2005 een initiatief om zeshonderd patiënten van Sativex te voorzien, hoewel er nog steeds werd gestreden voor de legale status van de cannabisclubs. Het VK paste de indeling van cannabis aan van klasse B naar klasse C, waardoor bezit een misdrijf werd waar geen arrestatie op staat.

Tegen 2010 was er niet veel veranderd en verliep de voortgang nog steeds traag. Finland had in totaal twaalf medicinale gebruikers met een vergunning en Duitsland zeven. In Spanje was er wat succes: leden van cannabisclubs werden vrijgesproken van bezit en verkoop. Oostenrijk versoepelde de wetgeving over de hoeveelheid die wordt beschouwd als voor persoonlijk gebruik, zowel wat producten als planten betreft. Het land verhoogde echter ook de straf voor distributie. De Italiaanse wetgeving werd strenger en stelde cannabis op een lijn met harddrugs en het VK paste de indeling van cannabis weer aan naar klasse B. Deze laatste gebeurtenissen kunnen worden beschouwd als tekenen dat het ‘ecosysteem’ van de onwettigheid van cannabis zichzelf weer in evenwicht probeert te brengen.

Maar het ‘virus’ van cannabistolerantie verspreidde zich. De afgelopen vijf jaar hebben enorme vooruitgang gebracht voor medicinale patiënten: Tsjechië, Duitsland, Macedonië en Roemenië staan gebruik van medicinale cannabis op recept nu toe en in Spanje, Duitsland, Denemarken, Noorwegen, Italië, Oostenrijk, Polen, Zweden en het VK zijn medicijnen op basis van cannabinoïden (over het algemeen Sativex) legaal, hoewel dat niet wil zeggen dat deze medicijnen in al deze landen makkelijk te krijgen zijn. Het aantal Finse medicinale gebruikers ligt nu rond de tweehonderd. Spanje maakt geen onderscheid tussen recreatief en medicinaal cannabisgebruik. Hoewel Nederland nog steeds op het ‘opstapje’ staat en de stap naar volledige legalisering nog niet heeft gezet, heeft de burgemeester van Tilburg onlangs verklaard dat medicinale gebruikers planten mogen telen om aan hun behoeften te voldoen en naar verwachting zal dit een domino-effect hebben wanneer andere gemeenten dit voorbeeld volgen. In het VK is een door alle partijen gesteunde oproep gedaan om medicinale cannabis legaal te maken, waarbij de United Patients Alliance om advies werd gevraagd. Dit is nooit eerder vertoond en zeer bemoedigend.

Kaart van plaatsen waar cannabis is gedecriminaliseerd
Kaart van plaatsen waar cannabis is gedecriminaliseerd

Het cannabiskeerpunt in Noord- en Zuid-Amerika

Net zoals Nederland in Europa een eilandje van cannabistolerantie was, is Californië jarenlang de enige Amerikaanse staat geweest waar medicinale cannabis legaal was. Zestien jaar later heeft een stortvloed aan staten de federale wetgeving getrotseerd (met de stilzwijgende toestemming van Obama) om medicinaal gebruik mogelijk te maken in 23 staten en het District of Columbia. Colorado, Washington, Alaska en Oregon hebben zowel verkoop als bezit voor medicinaal en recreatief gebruik gelegaliseerd. Tijdens de aankomende presidentsverkiezingen wordt in zeven staten over cannabishervormingen gestemd. In Californië, Nevada, Maine, Massachusetts en Arizona wordt gestemd over volledige legalisering van bezit en teelt van een beperkte hoeveelheid met bijbehorende belasting en regelgeving. In Florida, waar een eerdere stemming over medicinaal gebruik in 2014 met slechts 2% werd verloren, wordt opnieuw een poging gedaan om cannabis op recept toe te staan. Arkansas heeft twee voorstellen, die beiden medicinaal gebruik toestaan, maar met verschillende bepalingen over waar en hoe het geteeld mag worden.

Mexico heeft met name aan de grens met de VS verschrikkelijk geleden onder de illegale status van cannabis. Het land heeft in 2009 kleine hoeveelheden (maximaal vijf gram) gedecriminaliseerd en bepaalde vorig jaar dat vier leden van de Mexicaanse vereniging voor verantwoordelijk en tolerant persoonlijk gebruik mochten telen en consumeren, met als argument dat hun recht op persoonlijke ontwikkeling zou worden geschonden als hen dit werd ontzegd. Jaarlijks worden ten koste van duizenden levens enorme hoeveelheden in Mexico geproduceerde cannabis de VS binnengesmokkeld. Aangezien de VS, die tenslotte de oorlog tegen drugs eiste, nu staat na staat op dat besluit terugkomt, is het alleen maar logisch dat Mexico overgaat tot volledige legalisering.

In Zuid-Amerika is de verandering nog groter. In de afgelopen paar jaar heeft Uruguay cannabis volledig gelegaliseerd en de plant wordt nu in overheidswinkels verkocht. Argentinië, Peru, Ecuador, Paraguay en Bolivia hebben kleine hoeveelheden voor persoonlijk gebruik gedecriminaliseerd, net als Chili, dat ook de teelt volledig legaal heeft gemaakt. Colombia staat al sinds 1994 een hoeveelheid van 22 gram en 20 planten voor persoonlijk gebruik toe en heeft onlangs besloten dat iemand die met meer wordt betrapt, niet vervolgd kan worden als hij kan aantonen dat het voor zijn eigen behoeften is.

Een 20-aprilviering in Canada
Een 20-aprilviering in Canada

Zoals bekend heeft Canada op 20 april van dit jaar bekendgemaakt van plan te zijn om cannabis vanaf begin 2017 te legaliseren en reguleren, waardoor de traditionele ‘wietliefhebbersdag’ extra bijzonder werd. Australië en Nieuw-Zeeland liggen niet ver achter. In Australië is persoonlijk gebruik gedecriminaliseerd in het Noordelijk Territorium, Zuid-Australië en het Australisch Hoofdstedelijk Territorium. Australië heeft ook op federaal niveau de teelt gelegaliseerd, hoewel dat tot nu toe alleen voor medicinale en wetenschappelijke doeleinden is. Victoria en Nieuw-Zuid-Wales hebben echter eerder dit jaar medicinaal gebruik gelegaliseerd. Volgende maand gaat dit ook voor de rest van het land gelden.

Welke conclusies kunnen we trekken uit de wereldwijde status van de cannabiswetgeving?

Om terug te komen op het voorbeeld met het ecosysteem: we kunnen zien dat de aanslagen op het systeem steeds sneller gaan en exponentieel lijken toe te nemen. Wanneer zich steeds meer ‘verstoringen’ van de status quo voordoen, kan het systeem zichzelf niet meer in evenwicht brengen. Anders gezegd, de gebieden die decriminalisering en legalisering hebben ingevoerd, hebben deze beslissing niet teruggedraaid. Sterker nog, het succes van regulering, belasting en misdaadvermindering heeft als voorbeeld en aanmoediging voor andere gebieden gediend, waardoor het waarschijnlijker wordt dat ook zij serieus gaan overwegen om over te gaan op een toleranter beleid.

Als de theorie van het keerpunt ook geldt voor het cannabisverbod, dan kunnen we niet alleen hopen, maar ook verwachten dat we het einde van een onzinnige, onderdrukkende periode in de geschiedenis mogen meemaken voordat deze zijn honderdjarige bestaan viert. Optimisme of wetenschap? Wat denk jij? Laat het ons weten door hieronder een berichtje achter te laten.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More
Read More
Read More