by Micha on 17/11/2017 | Legaal & Politiek

Duitsland kan de vraag naar medicinale cannabis nauwelijks aan

medicinale cannabis Zes maanden nadat wetgeving over medicinaal gebruik is aangenomen, kampen Duitse apotheken met een enorm tekort aan cannabis. De vijf Tweed-soorten raakten weken geleden al uitverkocht en de eerstvolgende leverdatum is pas over een week.


Uit talloze berichten in de media blijkt dat zo’n zes maanden na de legalisering van medicinale cannabis de levering aan cannabispatiënten door de tekorten niet kan worden gegarandeerd. Momenteel zijn alleen nog kleine voorraden van de soort Pedianos 22/1 verkrijgbaar. De huidige partij bevat echter zaden en heeft daarom slechts 19,5% THC, in plaats van de normale 22%. De Nederlandse medicinale-cannabisproducent Bedrocan kan ook niet aan de totale vraag voldoen. Enkele van de zes soorten van het bedrijf zijn gewoon niet verkrijgbaar. Op patiëntenfora wordt gezegd dat alleen apotheken die van tevoren cannabis hebben ingeslagen, enige mogelijkheid hebben om aan patiënten te leveren.

Bedrocan zegt dat de tekorten niet komen doordat hun producten niet beschikbaar zijn, maar het gevolg zijn van bureaucratische redenen:

“De Duitse federale overheid heeft de Nederlandse overheid gevraagd om dit jaar 700 kg cannabis te leveren. Het Bureau voor Medicinale Cannabis (BMC), dat verantwoordelijk is voor de export van Nederlandse cannabis, levert de hoeveelheid die in dit contract gevraagd wordt. Het lijkt erop dat de vraag in Duitsland hoger is dan de federale overheid had voorzien. We raden Duitse patiënten aan om het probleem met hun parlementslid te bespreken. Wij kunnen helaas niets doen. We leveren wat het BMC ons heeft gevraagd”, aldus de persvoorlichtingsdienst van de organisatie.

Snelle toename van het aantal cannabispatiënten

“De vraag naar cannabis is op natuurlijke wijze gestegen, omdat artsen het vaker voorschrijven. De wiet groeit echter niet sneller, alleen maar omdat politici dat graag willen”, zei Mathias Arnold, de voorzitter van de Nationale Apothekersorganisatie Saksen-Anhalt, vorige zomer al tegen de Mitteldeutsche Zeitung.

Dit is slechts ten dele waar. De wiet zou niet sneller hoeven groeien als de importquota meteen naar boven zouden worden bijgesteld. De geschatte jaarlijkse vraag van Duitse patiënten is berekend op basis van de vraag van 1000 voormalige houders van een vrijstelling. De BfArM (federaal instituut voor drugs en medische apparatuur) moest snel reageren op de decreten die sinds maart 2017 zijn uitgevaardigd om op zijn minst iets te berekenen dat in de buurt van een realistische vraag kwam.

Patiënten op de fora van DHV en SCM (zelfhulpnetwerken voor cannabis) uiten hun zorgen dat de leveringssituatie op korte termijn waarschijnlijk niet gaat verbeteren. Iedereen die niet lang van tevoren heeft besteld, keert met lege handen huiswaarts. Voorlopig moeten patiënten, voordat ze hun arts bezoeken, de apotheek bellen om te vragen van welke van de weinige soorten voldoende beschikbaar is en vervolgens hun medicijnen laten reserveren. Als de apotheek de vermelde medicinale-cannabissoort niet kan leveren, verloopt het hele recept namelijk na zeven dagen. De patiënt moet dan weer terug naar de arts om een recept voor een van de beschikbare soorten te vragen.

De cruciale vraag: vergoeding van de kosten

Er zijn twee redenen voor het tekort. Aan de ene kant kunnen patiënten van wie de ziektekostenverzekering al heeft ingestemd met betaling van medicinale cannabis, eindelijk hun volledige maandelijkse voorraad bij hun apotheek halen. Voorheen kochten deze patiënten, als ze niet genoeg geld hadden, slechts een klein deel van wat ze nodig hadden legaal en de rest op de zwarte markt, of ze teelden het gewoon zelf. Bovendien kunnen sinds het aannemen van de wet veel mensen voor wie het aanvragen van een vrijstelling teveel werk was, nu een recept voor cannabistoppen krijgen. In het verleden waren artsen zeer terughoudend met het uitschrijven van recepten voor vergoeding, uit angst dat ziektekostenverzekeraars deze kwamen verhalen. Dit betekent dat cannabis over het algemeen particulier wordt voorgeschreven voor EUR 25 per gram, wat door de patiënt zelf wordt betaald. Toch hebben na jaren onwettigheid zelfs de hoge kosten veel mensen er niet van weerhouden om hun medicijn voor het eerst legaal te verkrijgen.

Tegelijkertijd met het aannemen van de wet stegen de prijzen voor cannabis enorm. De apotheken verdedigen de huidige prijs van rond de EUR 25 per gram met de ingewikkelde tariefregels van het Duitse zorgsysteem. Volgens de nieuwe wet is cannabis een substantie op recept geworden. Dit betekent dat de grondstof opnieuw moet worden verpakt, voorzien van een etiket volgens de Duitse richtlijnen en in doses verdeeld (d.w.z. vermalen), voordat het aan een patiënt wordt overhandigd. Als de behandelend arts ‘niet vermalen’ op het recept schrijft, hoeft de apotheek het tenminste niet te vermalen, maar de kosten blijven hetzelfde. De verschuldigde vergoeding voor dit proces is iets minder dan EUR 10 per verkochte gram. Hetzelfde medicijn kost een kwart van dit bedrag in Nederland.

Ziektekostenverzekeraars ontduiken het vergoeden van de kosten van medicinale cannabis

Een foto van een kleine cannabisplant die verpot wordt en vast wordt gehouden door twee handen met rubberen handschoenen aan. Op de achtergrond zijn dienbladen zichtbaar met daarop meerdere kleine cannabisplanten.

Voor de wetgeving van kracht werd, hadden slechts iets meer dan 1000 mensen een vrijstelling. Maar tussen maart en begin juli hebben alleen al de Techniker Krankenkasse (TK) en AOK bijna 3200 aanvragen voor de vergoeding van medicinale cannabis ontvangen. Op 7 juli had de TK exact 863 van deze aanvragen verwerkt, waarvan 522 waren goedgekeurd en 341 geweigerd. De AOK, de grootste ziektekostenverzekeraar van Duitsland, had op die datum ongeveer 2300 aanvragen ontvangen en zegt dat ‘ongeveer de helft’ was goedgekeurd. De Barmer Ersatzkasse had 1420 aanvragen ontvangen, waarvan 46% werd geweigerd. En dus wordt momenteel zelfs met een doktersrecept de helft van de patiënten afgewezen. Deze mensen moeten dit enorm dure medicijn dan zelf betalen of het illegaal verkrijgen.

Het is nog onduidelijk hoeveel aanvragen de andere drie grote ziektekostenverzekeraars en vele kleine verzekeraars hebben ontvangen. Er zijn ook nog geen cijfers over patiënten die na het van kracht worden van de wetgeving zelf voor een cannabisrecept hebben betaald zonder vergoeding van de kosten aan te vragen. Aangezien tot nu toe slechts twee ziektekostenverzekeraars hun cijfers hebben bekendgemaakt en het federale ministerie van volksgezondheid niets zegt, is het moeilijk te zeggen hoeveel cannabispatiënten er überhaupt in Duitsland zijn sinds het aannemen van de nieuwe wetgeving.

In de eerste drie maanden na invoering van de wet zijn 12.500 cannabispreparaten voorgeschreven

Deskundigen schatten dat het aantal patiënten nu is vermenigvuldigd, gezien het totaal aantal verzekerde mensen in Duitsland. Maximilian Plenert is een expert in medicinale cannabis in de Duitse federale regering en adviseert haar regelmatig. Uitgaande van de cijfers en feedback die hij voorhanden heeft, schat hij dat alleen al tussen begin maart en eind juli 2017 ongeveer 10.000 patiënten op de een of andere manier cannabistoppen bij een apotheek hebben gehaald. Het tijdschrift Apotheker-Zeitung meldt dat in de eerste drie maanden na invoering van de wetgeving in totaal 12.500 cannabispreparaten zijn voorgeschreven.

Niemand had zo’n grote toename voorzien. Pedanios maakte van tevoren een ruime schatting en kocht alle medicinale wiet op die Nederland en Canada te bieden hadden. Duitse patiënten kregen echter ook te horen dat over zes tot acht weken weer genoeg cannabis in de apotheken beschikbaar zou zijn. In augustus zei Pedianos tegen de Tageszeitung dat er in de toekomst geen tekorten meer zouden zijn.

Het Berlijnse bedrijf heeft daarna echter niet altijd genoeg voorraad gehad. Pedianos is ook niet blij met de huidige situatie, maar hoopt binnenkort verbetering te zien. De productie in Canada is van Ontario naar Alberta verplaatst. De autoriteiten daar waren niet bekend met de exportprocedure, wat tot vertraging van de eerdere leveringen leidde. Maar dat is nu allemaal onder controle en de volgende grote levering komt in november aan, volgens Patrick Hoffman, de algemeen directeur van Pedianos, in een telefonisch interview. Bij de vorige levering was het een keuze tussen het importeren van toppen met zaden of patiënten wekenlang helemaal niets kunnen bieden. Gezien de huidige tekorten besloot men dat het voor de patiënten beter was om de producten te importeren, ondanks het duidelijke gebrek. Het is de bedoeling dat dat ook niet nog een keer gebeurt.

Vanwege de vele zaden moest de soort deze keer de naam ‘Pedianos 19.5/1’ krijgen, aangezien de huidige partij volgens het etiket slechts 19,5% THC bevat.

Patiënten worden alweer gedwongen om te procederen

Zes weken na de invoering van de nieuwe wetgeving werd het ook duidelijk dat de ziektekostenverzekeraars veel van de aanvragen voor vergoeding van de kosten zouden gaan afwijzen. Zelfs voormalige houders van de vrijstelling van de overheid werden massaal afgewezen wanneer ze een aanvraag indienden. Door de invoering van de nieuwe wetgeving kunnen veel mensen dus hun behandeling niet meer betalen, die EUR 23-25 per gram kost. Tientallen patiënten voeren momenteel vergelijkbare rechtszaken. Als ze winnen, en de meeste waarnemers verwachten dat dat gaat gebeuren, schiet de vraag naar medicinale cannabistoppen weer omhoog.

De enigen die blij zijn met de nieuwe cannabiswetgeving zijn de apothekers.

Terwijl veel artsen en ziektekostenverzekeraars tegen cannabis zijn, lijken de apothekers te genieten van hun nieuwe rol. Zoals Deutsche Apotheker-Zeitung onlangs meldde, verwelkomt het grootste deel van de Duitse apothekers de nieuwe wet. Drie op de tien apothekers zegt dat de nieuwe wetgeving een positief effect op de vraag heeft gehad. Ze hebben meer cannabis verkocht sinds de invoering. 98% klaagt echter dat de extra tests een aanzienlijke investering zijn. Waarschijnlijk brengen ze daarom bijna EUR 10 per gram in rekening, als compensatie van al hun werk. 30% van de apothekers weet nog niet wat ze van de nieuwe wet vindt, terwijl een op de vijf ertegen is.

Duitse patiënten zijn tot 2019 afhankelijk van Canada en Nederland

Duitse patiënten krijgen momenteel alleen wat de Nederlandse en Canadese programma’s niet nodig hebben. Als de vraag in Canada of Nederland stijgt, krijgen Duitse apotheken opnieuw te maken met tekorten in cannabisleveringen. De nationale eisen in het kader van het cannabisteeltprogramma hebben natuurlijk voorrang en alleen het echte overschot wordt geëxporteerd. In Canada wordt aangenomen dat wanneer cannabis daar in juli 2018 wordt gelegaliseerd, er tekorten zullen ontstaan die alleen door de grote medicinale-cannabisproducenten kunnen worden aangevuld. Hoe dan ook zou het veel makkelijker en minder bureaucratisch voor ze zijn om de binnenlandse recreatieve markt te bedienen, in plaats van te worstelen met ellenlange export- en importvergunningsprocedures. Aan de andere kant is de eerste in Duitsland geteelde cannabis pas in 2019 verkrijgbaar.

Toch is er iets positiefs uit de tekorten en het uitblijven van de vergoedingen te halen. Cannabispatiënten die momenteel gerechtelijke stappen ondernemen om de teelt van hun medicijn in eigen hand te nemen hebben meer kans van slagen als een regelmatige levering niet binnenkort kan worden gegarandeerd.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?