by Seshata on 13/07/2015 | Cannabis Nieuws Medicinaal

Cannabis en eetstoornissen

Cannabis staat al duizenden jaren bekend als een middel dat de eetlust en de consumptie van voedsel stimuleert en wordt al heel lang gebruikt om anorexia en verwante eetstoornissen te behandelen. Uit hedendaags onderzoek blijkt nu dat het verband tussen het endocannabinoïdesysteem en aandoeningen als anorexia veel verder gaat dan men vermoedde.


Cannabis en eetstoornissen - Sensi Seeds blog

Cannabis staat al duizenden jaren bekend als een middel dat de eetlust en de consumptie van voedsel stimuleert en wordt al heel lang gebruikt om anorexia en verwante eetstoornissen te behandelen. Uit hedendaags onderzoek blijkt nu dat het verband tussen het endocannabinoïdesysteem en aandoeningen als anorexia veel verder gaat dan men vermoedde.

Onderzoek naar cannabis voor eetstoornissen

Hoewel men al tientallen jaren onderzoek doet naar cannabis als mogelijke behandeling voor anorexia en verwante eetstoornissen, is de uitkomst van deze onderzoeken niet altijd positief gebleken. In een vroeg dubbelblind cross-overonderzoek uit 1983 werd het effect van THC op de eetlust van mensen met anorexia nervosa vergeleken met dat van een actief placebo, diazepam. Uit het onderzoek bleek dat de toediening van THC niet tot een hogere calorie-inname of algehele gewichtstoename leidde; sterker nog, het veroorzaakte bij meerdere patiënten ‘aanzienlijke psychische verwarring’.

Uit een recenter dubbelblind cross-overonderzoek bleek echter dat de synthetische THC-analoog dronabinol vergeleken met een placebo bij vrouwen met anorexia nervosa een ‘kleine maar belangrijke’ gewichtstoename veroorzaakte en geen ernstige psychotrope bijwerkingen had.

Ook in verschillende onderzoeken naar diermodellen van anorexia heeft men ontdekt dat de toediening van THC of andere cannabinoïdereceptoragonisten tot gewichtstoename en een verbeterde eetlust bij de proefdieren leidde. In één onderzoek ontdekte men dat bij muizen met anorexia met bewegingsdrang de dagelijkse toediening van 0,5 mg THC de ‘overleving verminderde’ in de testgroep, maar de voedselinname van de overlevenden verhoogde. Dagelijkse toediening van een synthetische anandamide-analoog, OMDM-2 (3 mg/kg), verhoogde de voedselinname zonder het algehele overlevingspercentage te beïnvloeden, maar deze toename was niet voldoende om het gewichtsverlies ongedaan te maken.

Cannabis als eetlustopwekkend middel

Cannabis en eetstoornissen 1 - Sensi Seeds blog
Een eetstoornis kan enorm slopend en zelfs fataal zijn (© S)

Hoewel er maar weinig onderzoeken bestaan waarin specifiek naar het effect van cannabis op de eetlust van mensen met anorexia nervosa wordt gekeken, zijn er vele onderzoeken gedaan naar het effect van cannabis en cannabinoïden op de vorm van anorexia die voorkomt bij patiënten met bepaalde slopende ziektes, zoals kanker, aids of hepatitis.

In een fase-II-onderzoek uit 1994 naar het effect van THC op de eetlust van kankerpatiënten meldden dertien van de achttien proefpersonen een verbeterde eetlust na het gebruik van THC, zonder ernstige bijwerkingen. Op basis hiervan werd cannabis een effectief en veilig eetlustopwekkend middel voor kankerpatiënten geacht. In een recenter dubbelblind klinisch onderzoek uit 2006 vond men echter geen groot verschil in de kwaliteit van leven bij gebruik van een cannabisextract of THC, vergeleken met een placebo.

De resultaten van de verschillende bestaande onderzoeken mogen dan enorm uiteenlopen, het is wel duidelijk dat het endocannabinoïdesysteem een belangrijke rol speelt bij de regulering van eetlust en eten. Dankzij deze oude onderzoeken hebben wetenschappers meer inzicht gekregen in de onderliggende mechanismen van het endocannabinoïdesysteem en de grote rol die dit systeem speelt bij de regulering van zeer belangrijke biologische processen, zoals eetlust, voedselinname en verzadiging.

Het EC-systeem en regulering van voedselinname

Cannabis en eetstoornissen 2 - Sensi Seeds blog
Hoewel men denkt dat eetstoornissen een psychologisch element hebben, is er mogelijk ook een genetische oorzaak(© S)

Met het groeien van onze kennis van het endocannabinoïdesysteem begint duidelijk te worden welke rol dit systeem speelt bij de ontwikkeling en regulering van aandoeningen als anorexia.

Uit een onderzoek gepubliceerd in 2005 bleek dat bij mensen met anorexia nervosa en een eetbuistoornis het gehalte van de endogene cannabinoïde anandamide in het bloed aanzienlijk verhoogd was, terwijl dit gehalte normaal bleef bij patiënten met boulimia nervosa. De onderzoekers ontdekten ook dat er een omgekeerd verband bestaat tussen het gehalte anandamide en het gehalte ghreline, een andere molecuul die nauw betrokken is bij de regulering van eetlust en voedselinname.

Het verband tussen ghrelinesignalering en het endocannabinoïdesysteem is uitgebreid onderzocht en men heeft ontdekt dat THC ghreline effectief kan vervangen bij kankerpatiënten die chemotherapie ondergaan. Ghreline stimuleert het perifere zenuwstelsel en uiteindelijk de hersenen, zodat bij een lege maag een hongergevoel wordt opgewekt. Als ghreline om de een of andere reden niet aanwezig is (bij patiënten die chemotherapie ondergaan, remmen bepaalde medicijnen bijvoorbeeld de afgifte van ghreline), krijgt de patiënt zelfs bij een lege maag geen hongergevoel, waardoor hij/zij anorexia kan krijgen.

Aangezien anandamide veel van dezelfde biologische functies als THC vervult, is het te begrijpen dat een toevloed van anandamide bij een patiënt met een eetbuistoornis overmatig eten stimuleert. Het is onduidelijk waarom een patiënt met anorexia nervosa dezelfde toevloed van anandamide heeft, maar toch geen verlangen naar eten krijgt of dit verlangen kan weerstaan.

Kan een slecht functionerend EC-systeem anorexia veroorzaken?

Cannabis en eetstoornissen 3 - Sensi Seeds blog
In China wordt hennep met veel CBD al eeuwenlang als eetlustonderdrukkend middel gebruikt (© twicepix)

Het endocannabinoïdesysteem is niet alleen essentieel voor de regulering van eetlust en voedselinname, men denkt nu ook dat anorexia nervosa en verwante stoornissen mogelijk zelfs door een onderliggende verstoorde balans worden veroorzaakt, die misschien met gerichte cannabinoïdetherapie kan worden rechtgezet.

In een recent onderzoek bestudeerden onderzoekers met behulp van positronemissietomografie (PET) de hersenen van gezonde vrouwen en van vrouwen met anorexia of boulimia. Ze ontdekten dat mensen met anorexia nervosa een aanzienlijke algehele toename van de hoeveelheid CB1-receptoren in de corticale en subcorticale gebieden van de hersenen hebben, terwijl zowel proefpersonen met boulimia als proefpersonen met anorexia een aanzienlijk grotere hoeveelheid CB1-receptoren hebben in een bepaald deel van de hersenen, de zogeheten insula. Daarnaast ontdekte men dat het gehalte van nature voorkomende endocannabinoïden bij zowel mensen met boulimia als mensen met anorexia met name in de insula aanzienlijk lager was.

De onderzoekers suggereerden dat de algehele toename van de hoeveelheid CB1-receptoren bij mensen met anorexia mogelijk een mechanisme ter compensatie van een traag werkend endocannabinoïdesysteem is. Daarnaast merkten ze op dat de toename van de hoeveelheid CB1-receptoren in de insula, die bij zowel mensen met boulimia als mensen met anorexia werd waargenomen, waarschijnlijk verband houdt met de onderliggende slechte werking van het genot-beloningssysteem. Het is namelijk bekend dat de insula bij deze processen een uiterst belangrijke rol speelt.

Men heeft ook verschillende onderzoeken gedaan naar de mogelijkheid dat mutaties in genen die met het endocannabinoïdesysteem te maken hebben, de dragers ervan vatbaarder zouden kunnen maken voor eetstoornissen als anorexia. In een onderzoek uit 2009 werd geconcludeerd dat een enkel-nucleotide polymorfie in het gen CNR1, dat codeert voor de expressie van de cannabinoïdereceptor type 1, en een andere polymorfie in een gen dat de aanmaak van het anandamide-afbrekende molecuul FAAH reguleert, mogelijk bijdraagt aan een biologische gevoeligheid voor anorexia en boulimia nervosa.

Cannabisgebruik door mensen met anorexia

Cannabis en eetstoornissen 4 - Sensi Seeds blog
Vrouwen met anorexia hebben een hogere kans om cannabis, alcohol en tabak te gebruiken dan de gemiddelde burger (© shjauzmn)

Uit verschillende onderzoeken waarin het percentage drugsgebruik en -misbruik bij mensen met een eetstoornis is onderzocht, bleek dat dit percentage voor cannabis boven het gemiddelde lag, hoewel dit ook opging voor alcohol, tabak en vele andere drugs. Van cannabis wordt het vaakst gemeld dat de drug door mensen met een eetstoornis wordt gebruikt. Dit is echter niet zo verrassend, aangezien het in het algemeen de meest gebruikte drug is.

Er is geen onderzoek gedaan naar de mogelijkheid dat cannabisgebruik anorexia kan veroorzaken of iemand met de stoornis kan helpen om zichzelf met toewijding uit te hongeren, maar er zijn aanwijzingen dat cannabis in bepaalde omstandigheden de eetlust kan onderdrukken. In China wordt cannabis zelfs al eeuwen als een eetlustonderdrukkend middel gebruikt.

In onderzoeken is echter aangetoond dat dit effect van de aanwezigheid van een hoog gehalte CBD of THCV afhangt, twee cannabinoïden waarvan men heeft ontdekt dat ze eetlustonderdrukkende eigenschappen hebben. GW Pharmaceuticals, een Brits bedrijf voor cannabinoïdeonderzoek dat de oromucosale cannabinoïdespray Sativex heeft ontwikkeld, heeft aangetoond dat de twee cannabinoïden bij toediening aan muizen een eetlustonderdrukkend effect hebben.

Het effect is het gevolg van het feit dat de stoffen een antagonist en een inverse agonist van de cannabinoïdereceptoren zijn en het eetlustopwekkende effect van agonisten als anandamide of THC tegenhouden. GW Pharmaceuticals heeft in 2008 een patentaanvraag voor een nieuw eetlustonderdrukkend medicijn op basis van de twee moleculen ingediend, maar het is onduidelijk of het medicijn al ontwikkeld is.

In ieder geval is het onwaarschijnlijk dat mensen met anorexia die cannabis gebruiken, cannabis met een hoger gehalte CBD of THCV dan THC gebruiken, want bij zo’n variëteit gaat het waarschijnlijk om hennep. Als de hypothese wordt bevestigd dat een slecht werkend endocannabinoïdesysteem de onderliggende oorzaak van anorexia is, kan het gebruik van cannabis met veel THC echter een subjectieve verbetering zijn voor mensen die geen anandamide, de endogene analoog van THC, hebben of deze niet effectief kunnen gebruiken.

Er moet nog veel onderzoek gedaan worden voordat we genoeg weten van het endocannabinoïdesysteem om het verband ervan met de ontwikkeling en regulering van aandoeningen als anorexia nervosa volledig te kunnen begrijpen. Het is echter wel duidelijk dat het systeem een essentiële rol speelt en dat we gerichte therapieën voor anorexia, boulimia en verschillende verwante stoornissen kunnen ontwikkelen als we meer kennis hebben.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More