De legalisering van cannabis in Duitsland heeft op meerdere vlakken positieve effecten gehad. Zo is de zwarte markt aanzienlijk gekrompen en is de werkdruk voor justitie dankzij een sterke daling van het aantal cannabisgerelateerde strafzaken flink afgenomen. Bovendien blijkt dat het wietgebruik onder jongeren, ondanks de legalisering, juist is gedaald.
Een eerste evaluatie van de effecten van de legalisering laat positieve resultaten zien. Desondanks wil de CDU (Christelijk Democratische Unie van Duitsland) online recepten en postorderverkoop van wietproducten verbieden.
Duitsland twee jaar na de legalisering: wat is er veranderd?
Twee jaar na de legalisering van cannabis in Duitsland kan worden vastgesteld dat de gevreesde doemscenario’s zijn uitgebleven. Legale wiet niet “de helft van het land verslaafd gemaakt”, Duitsland is geen ‘drugstoerismebestemming’ geworden en er is ook geen sprake van een ‘brute bendeoorlog’. Deze sombere voorspellingen waren vóór de verkiezingen van 2024 nog geschetst door de Christelijk Democratische Unie van Duitsland (CDU), die toen aankondigde de legalisering terug te draaien als zij in de regering zou komen.
Eerste evaluatie laat positieve resultaten zien
Nadat de CDU de verkiezingen had gewonnen, slaagde de partij er echter niet in cannabis opnieuw strafbaar te stellen, onder meer door verzet van coalitiepartner SPD (Sociaaldemocratische Partij van Duitsland), die de legalisering eerder samen met De Groenen had doorgevoerd. In plaats daarvan sprak de coalitie af om de maatschappelijke effecten van de legalisering de komende jaren herhaaldelijk te laten onderzoeken door een onafhankelijke commissie van deskundigen. Op basis hiervan zal vervolgens worden besloten of de wet wordt afgeschaft of slechts bijgesteld.
Afgelopen september presenteerde de commissie een eerste tussentijds evaluatierapport. Het goede nieuws is dat de wetenschappers na een eerste evaluatie geen dringende aanleiding zag om de nieuwe Wet inzake cannabis voor consumenten (KCanG) aan te passen. Hoewel ze aangaven dat het nog te vroeg is voor harde conclusies, bleken er wel aanwijzingen te zijn dat de wet op sommige vlakken positieve ontwikkelingen heeft gestimuleerd en op andere gebieden geen verslechtering heeft veroorzaakt.
Geen significante toename in cannabisgebruik
De belangrijkste voorlopige bevinding is dat er geen sprake is van een significante of massale toename van het cannabisgebruik. Integendeel, de dalende trend onder jongeren die sinds 2019 zichtbaar is, heeft zich voortgezet. Uit onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid blijkt dat het aandeel jongeren dat in de afgelopen twaalf maanden cannabis heeft gebruikt is gedaald van 6,7% in 2023 naar 6,1% in 2025.
Er is wel een lichte toename van het cannabisgebruik onder volwassenen zichtbaar, maar dit is een tendens die al sinds 2011 gaande is en niet door de legalisering is versterkt.
Een andere positieve observatie betreft de handhaving: in 2024 werden minstens 100.000 minder wietgerelateerde overtredingen geregistreerd dan in 2023, waardoor de werkdruk voor het rechtssysteem aanzienlijk afnam. Wat de zwarte markt betreft, stelt het rapport dat relatief weinig gebruikers hun cannabis nog bij illegale straatdealers kochten.
De zwarte markt verliest snel terrein
Uit interviews met 11.000 personen die al vóór de legalisering gebruik maakten van wiet, concludeert verslavingsonderzoeker Bernd Werse dat “de zwarte markt snel terrein verliest”, aangezien slechts 20% van de ondervraagden nog via deze weg hun cannabis aanschafte. Daarnaast kweekt 49% van de gebruikers hun eigen wiet, 30% haalt het bij dispensaries en slechts 2% voorziet in hun behoefte via een lidmaatschap van een cannabis social club.
Tot nu toe dekken cannabisclubs slechts zo’n 0,1% van de totale vraag naar legale recreatieve cannabis. Om aan de volledige behoefte in Duitsland te voldoen, zouden er duizenden van dergelijke clubs nodig zijn. Momenteel bestaan er echter slechts ongeveer 300, omdat de goedkeuringsprocedures ingewikkeld en tijdrovend zijn, of zelfs door de autoriteiten actief worden belemmerd. Zo moest de eigenaar van de enige cannabis club in Beieren zijn activiteiten stopzetten omdat hij niet aan de geldende bouwvoorschriften kon voldoen.
Gerelateerd artikel
Geen reden om de limieten voor persoonlijk bezit te verlagen
Ook wat betreft de toegestane hoeveelheden cannabis voor persoonlijk gebruik, die vaak door tegenstanders van de legalisering als te hoog worden bekritiseerd, geeft het commissierapport geen aanleiding tot verandering en is er dus momenteel geen noodzaak om de limieten te verlagen. Het verslag stelt dat overtredingen van de limiet van 50 gram voor bezit binnen de eigen woning zelden zijn geconstateerd of vervolgd door de politie. Hetzelfde geldt voor de limiet van 25 gram buiten de eigen woning.
Daarnaast blijkt dat de vrees dat de legalisering de verkeersveiligheid zou schaden ongegrond was, aangezien er geen noemenswaardige toename van auto-ongelukken is geregistreerd waarbij bestuurders onder invloed van cannabis waren.
Het streven van de CDU om online recepten en postorderverkoop te verbieden
De commissie zal in 2026 een nieuw evaluatieverslag presenteren, en het eindrapport staat gepland voor 2028. Nu het eerste tussentijdse rapport is verschenen en de CDU geen overtuigende argumenten heeft gevonden om de KCanG aan te passen of af te schaffen, probeert de partij met alle macht de verspreiding van psychoactieve wietproducten in Duitsland op andere manieren tegen te gaan.
Afgelopen oktober diende gezondheidsminister Nina Warken bijvoorbeeld een wetsvoorstel in om de Wet inzake Medicinale Cannabis (MedCanG) te wijzigen. Daarin wordt bepaald dat medicinale cannabis alleen aan patiënten mag worden voorgeschreven na een persoonlijk consult met een arts. Ze wil zo een einde te maken aan de praktijk van snelle en eenvoudige particuliere online recepten zonder direct overleg met een arts, wat door de MedCanG mogelijk was, evenals aan de bloeiende postorderhandel in medicinale wiet. Warken stelt dat de wet wordt misbruikt.
De minister beweert dat het merendeel van de online aankopen van medicinale cannabis niet op medische noodzaak is gebaseerd, maar bedoeld is voor recreatief gebruik. Hoewel dit voor een deel van de gebruikers het geval is, en de grens tussen recreatief en medicinaal gebruik vaak vaag is, zou het verkeerd en zelfs gevaarlijk zijn om de wettelijke mogelijkheid om krachtige cannabis te verkrijgen af te schaffen. Deze regeling is namelijk een goede, veilige en eenvoudige manier biedt voor volwassen burgers om zuivere cannabis van medische kwaliteit te verkrijgen.
Gerelateerd artikel
Tekort aan aanbod en heropleving van de zwarte markt
Doordat er tot nu toe veel te weinig cannabisclubs zijn en niet iedereen thuis kan kweken, zou het stopzetten van online recepten leiden tot een aanzienlijk tekort aan aanbod. De zwarte markt zou hiervan profiteren, waardoor er weer meer verontreinigde, gesneden of gewoon inferieure cannabis in omloop zou komen. Klanten zouden hierdoor mogelijk ook worden verleid tot hardere drugs. Dit zou aanzienlijke risico’s voor de volksgezondheid met zich meebrengen en des te ironischer zijn, aangezien de Duitse minister van Volksgezondheid hier niets tegen zou ondernemen.
De meeste recreatieve wietgebruikers willen niet naar een arts gaan om een recept voor medicinale cannabis te krijgen, en ondanks de legalisering zijn er nog steeds te weinig artsen die überhaupt bereid zijn cannabis voor te schrijven. Op het platteland zijn zulke artsen bovendien vrijwel afwezig, net als dispensaries waar medicinale cannabis beschikbaar is, waardoor gebruikers daar bijzonder zwaar zouden worden getroffen door een verbod op online recepten en verkoop.
Traditioneel gebruiken mensen op het platteland vaker alcohol dan cannabis, maar na de legalisering is het aantal cannabisgebruikers daar waarschijnlijk licht gestegen. Ook ernstig zieke en immobiele patiënten zouden sterk worden benadeeld door een verbod op postorderverkoop van medicinale wiet. Daarnaast zou een dergelijk verbod leiden tot verlies van nieuw gecreëerde banen, gemiste belastinginkomsten en een aanzienlijke stijging van de prijzen van medicinale cannabis.
Hoe groot is de kans dat de MedCanG wordt aangescherpt?
In december werd het wetsvoorstel van de minister voor het eerst besproken in de Bondsdag, het Duitse federale parlement. Een tweede en derde lezing staan gepland voor het voorjaar van 2026, waarna de parlementsleden naar verwachting over het voorstel zullen stemmen. Als het een meerderheid in de Bondsdag behaalt, moet het later dit jaar nog worden goedgekeurd door de Bondsraad, de Duitse Tweede Kamer. Maar hoe groot is de kans nu eigenlijk dat de MedCanG daadwerkelijk zo ingrijpend wordt aangescherpt?
De hoop van de Duitse cannabisindustrie is vooral gevestigd op coalitiepartner SPD. Sociaal-democratische gezondheidswoordvoerders en meerdere parlementsleden hebben al aangekondigd dat ze het wetsvoorstel in de huidige vorm niet zullen steunen. Ze verzetten zich tegen de verplichting van een persoonlijk consult bij een arts en pleiten in plaats daarvan voor de mogelijkheid om een recept voor medicinale wiet via een videogesprek met een arts te verkrijgen.
Volgens hen zijn telegeneeskundige recepten en postorderlevering van medicinale cannabis onvermijdelijk, vooral voor patiënten in rurale gebieden. De kans is groot dat het uiteindelijk zal neerkomen op een beperktere hervorming van de MedCanG, mede omdat De Groenen en Die Linke, beiden vertegenwoordigd in Bondsdag en Bondsraad, fel gekant zijn tegen het rigoureuze plan van de CDU, dat alleen door de extreemrechtse AfD wordt geprezen.
Gerelateerd artikel
Blokkering van proefprojecten voor erkende recreatieve cannabiswinkels
Om een landelijke voorziening te waarborgen, had de vorige SPD-regering plannen om de verkoop van recreatieve cannabis via erkende winkels mogelijk maken. Dit mislukte echter, omdat het concept (nog) niet verenigbaar bleek met de EU-wetgeving. In plaats daarvan werd besloten tot proefprojecten in enkele grote Duitse steden, zoals Frankfurt am Main, Keulen en Hannover.
Onder de nieuwe CDU-regering lijkt dit plan echter volledig vast te lopen: het Bondsbureau voor Landbouw en Voeding (BLE), de verantwoordelijke instantie, heeft alle 60 tot nu toe ingediende aanvragen voor dergelijke wetenschappelijk begeleide pilotprojecten afgewezen. Ironisch genoeg zijn in Zwitserland, een land zonder volledige legalisering, juist meerdere soortgelijke proefprojecten goedgekeurd en lopen deze sinds 2023 in Zürich, Bern, Bazel en Lausanne.
Andere positieve ontwikkelingen als gevolg van de legalisering
De legalisering in Duitsland heeft ook een gunstig effect op de arbeidsmarkt. Volgens een onderzoek van het Düsseldorf Institute for Competition Economics zouden er in de sector van legale cannabis ongeveer 27.000 nieuwe banen kunnen ontstaan, met name in de detailhandel, teelt, distributie, logistiek, marketing en consultancy. Tot op heden zijn er naar schatting al enkele duizenden banen gecreëerd in de legale Duitse wietindustrie.
Het is een opvallend detail dat het voorspelde aantal van 27.000 nieuwe banen bijna gelijk is aan het aantal werknemers in Duitse bierbrouwerijen, waar in 2022 zo’n 27.900 mensen werkzaam waren. Ter vergelijking: in de Duitse wijnbouwsector werken ongeveer 17.000 mensen fulltime, en in de tabaksindustrie circa 7.500.
Niet alleen de online handel in medicinale cannabis floreert, ook groothandels in kweekbenodigdheden melden steeds vaker een omzetstijging met een factor 5 tot 6. In veel steden zijn bovendien nieuwe growshops geopend. Ook cannabisbeurzen in Duitsland maken een sterke groei door: na de legalisering trokken evenementen in onder meer Berlijn, Dortmund, Hamburg, Düsseldorf en Ilsede recordaantallen
bezoekers.
Veel voordelen voor de cannabiszadenbranche
Ook Nederlandse en Spaanse zadenproducenten hebben duidelijk geprofiteerd van de Duitse legalisering. In de maanden na de inwerkingtreding van de KCanG kregen veel bedrijven al snel te maken met leveringsproblemen: populaire cannabiszaden waren snel uitverkocht en de productie moest worden opgeschaald.
Ook Sensi Seeds werd overrompeld door de sterke toename in bestellingen, maar probeerde deze zo goed mogelijk op te vangen en was uiteraard blij met de vele nieuwe klanten.
Gerelateerd artikel
Een bloeiende markt voor medicinale cannabis
De jaarlijkse vraag naar recreatieve cannabis in Duitsland wordt geschat op maximaal 800 ton. Experts gaan ervan uit dat ongeveer 12 tot 14% daarvan momenteel wordt gedekt via online recepten en de verkoop van medicinale cannabis, een aandeel dat de laatste tijd flink is toegenomen: de import van medicinale wiet is gestegen van 32 ton in 2023 naar 192 ton in 2025. Deze forse stijging kan niet worden verklaard door een sterk groeiend aantal door zorgverzekeraars vergoede recepten, maar wijst eerder op een toename van particuliere online recepten.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat het aantal apotheken dat zich specialiseert in cannabis is vervijfvoudigd: van 50 in april 2024 tot 250 een jaar later. Daarvan zijn er tot 150 actief in de online postorderhandel. In verschillende grote Duitse steden bieden sommige bedrijven zelfs levering op dezelfde dag aan, en kunnen klanten hun cannabis binnen 60 tot 90 minuten, of soms nog sneller, per koerier laten bezorgen.
Canada en enkele Europese landen, waaronder Portugal, zijn de belangrijkste leveranciers van medicinale cannabis op de Duitse markt. Grote Canadese spelers zoals Aurora en Tilray beschikken bovendien over vergunningen voor de teelt van medicinale cannabis in Duitsland. Dankzij de legalisering is het productievolume niet langer aan een maximum gebonden, waardoor het aandeel van de productie bestemd voor het binnenland naar verwachting aanzienlijk zal toenemen, aangevuld door Duitse producenten zoals Demecan.
Door de sterke toename van de import van medicinale wietproducten kampt de Duitse markt zelfs met een overaanbod, wat sinds de legalisering heeft geleid tot een prijsverlaging van ongeveer 10%. In juni 2025 lag de gemiddelde prijs voor één gram medicinale cannabis op € 8,77, met prijzen variërend van € 3,99 tot € 12,50 per gram. De trend wijst op een verdere afname in de toekomst.
Minder sociale stigmatisering van cannabis
De status van cannabis in de Duitse samenleving is sinds de legalisering merkbaar verbeterd, iets wat ik ook persoonlijk heb ervaren. In het verleden, wanneer ik nieuwe mensen ontmoette en vertelde dat ik als cannabisjournalist werk, varieerden de reacties van ongeloof, verbazing of scepsis tot afwijzing en spottend gelach.
Door de legalisering is dat veranderd: het onderwerp cannabis is voor mensen begrijpelijker, transparanter, toegankelijker en legitiemer geworden. Dankzij de bevrijding uit de illegaliteit is ook duidelijk geworden dat het mogelijk is om op vele manieren professioneel, serieus en succesvol in de cannabisbranche te werken, net zoals in andere traditionele sectoren.
Het sociale stigma waarmee wietgebruikers en mensen die beroepsmatig met cannabis werken vroeger te maken hadden, was in de jaren voorafgaand aan de legalisering al tot op zekere hoogte afgenomen, mede dankzij objectievere en soms zelfs positieve berichtgeving in de media, bijvoorbeeld over de medicinale voordelen van cannabis. Door de legalisering is de negatieve beeldvorming nog verder verminderd, wat het maatschappelijke imago van cannabis aanzienlijk heeft verbeterd.
Gerelateerd artikel
Positievere berichtgeving over cannabis in Duitsland
Er zijn nog steeds enkele ultraconservatieve media, zoals de krant Bild, die proberen campagne te voeren tegen cannabis en daarbij vaak gekleurde of bevooroordeelde berichtgeving gebruiken. Tegelijkertijd behandelt een ruime meerderheid van de gedrukte en online media en tv-zenders dit onderwerp op een objectieve, soms zelfs positieve manier.
Vooral op sociale media zoals Facebook, Instagram en YouTube circuleren veel positieve berichten over cannabis, geplaatst door cannabisvriendelijke gebruikers en influencers. Dat is niet verrassend, aangezien deze platforms vooral populair zijn onder jongeren. Dankzij de legalisering hoeven mensen zich bovendien niet langer te verstoppen en kunnen ze openlijk hun persoonlijke interesse in wiet tonen, bijvoorbeeld door hun ervaringen met thuis kweken of hun favoriete soorten te delen, al dan niet met foto’s.
Bedrijven die medicinale cannabis online verkopen zijn eveneens actief op Instagram, bijvoorbeeld door betaalde advertenties te plaatsen om hun diensten te promoten. Dit is echter verboden volgens de KCanG en zelfs volgens de eigen richtlijnen van de platforms. Toch lijkt dit verbod weinig effect te hebben: noch de autoriteiten, noch de platformbeheerders grijpen consequent in tegen de promotie van sterke cannabisproducten.
De publieke opinie over cannabis in Duitsland blijft verdeeld
Ondanks de vele positieve effecten is de Duitse bevolking nog steeds verdeeld over de legalisering. Uit een enquête, uitgevoerd een jaar na de legalisering door YouGov in opdracht van het Deutsche Presse-Agentur, bleek dat 38% voorstander was, terwijl eveneens 38% tegen was. Nog eens 11% gaf aan voorstander te zijn van een volledig gedereguleerde legalisering, en 13% onthield zich van een mening. Deze cijfers laten zien dat een meerderheid van de Duitsers zich, nu legalisering de realiteit is, er in ieder geval mee instemt, wat natuurlijk positief nieuws is.
We zijn benieuwd naar jouw ervaringen en mening over de KCanG! Vind je de nieuwe wet een verbetering? Wat is er voor jou persoonlijk veranderd? Laat het ons weten in de comments!
- Disclaimer:Hoewel alle moeite is gedaan om ervoor te zorgen dat dit artikel accuraat is, is het niet bedoeld om wettelijk advies te verzorgen. Individuele situaties zullen altijd verschillen en moeten worden besproken met een expert en/of advocaat.
