by Seshata on 03/06/2016 | Consumptie

Kan cannabis een prestatiebevorderende drug zijn?

Prestatie Cannabis wordt gewoonlijk in verband gebracht met lethargie, een vertraagde reactietijd en verminderde concentratie en zeker niet met bijzondere sportprestaties. Er is echter steeds meer bewijs waaruit blijkt dat cannabis bij training en inspanning zelfs aanzienlijke positieve effecten kan hebben.


Cannabis wordt gewoonlijk in verband gebracht met lethargie, een vertraagde reactietijd en verminderde concentratie en zeker niet met bijzondere sportprestaties. Er is echter steeds meer bewijs waaruit blijkt dat cannabis tijdens sporten en bij inspanning zelfs aanzienlijke positieve effecten kan hebben.

Kan cannabis een prestatiebevorderende drug zijn?

Het gebruik van cannabis voor sport door de eeuwen heen

Cannabis wordt al eeuwenlang door culturen uit de hele wereld gebruikt om krijgers een kalm, zelfverzekerd en onverschrokken gevoel te geven.

In veel culturen uit het verleden was er geen duidelijke scheidslijn tussen krijgers en atleten. Sterker nog, atletiek was lange tijd een belangrijke manier om iemands vermogen of bekwaamheid als soldaat te bewijzen en om de mannelijke bevolking getraind, verenigd en fit voor militaire dienst te houden. In het oude Griekenland, de thuishaven van de oorspronkelijke Olympische Spelen, waren zowel atletiek als militaire dienst verplicht voor jonge mannelijke inwoners.

In een cultuur waarin cannabis werd gebruikt voor oorlogsvoering kan het goed mogelijk zijn dat atleten het ook mochten gebruiken. Hoewel er geen bewijs is dat cannabis in het oude Griekenland voor de oorlogsvoering werd gebruikt, is er zeker wel bewijs dat zowel soldaten als atleten wijn, hallucinogene drankjes en kruiden gebruikten om prestaties te verbeteren.

In India wordt al eeuwenlang bhang (traditionele cannabispasta) gebruikt door zowel strijders als atleten en tot op de dag van vandaag wordt het nauw in verband gebracht met de worstelaars- en bodybuildingkasten. Daarnaast gebruikten waarschijnlijk verschillende Afrikaanse stammen ten zuiden van de Sahara, waarvan bekend is dat ze in de negentiende eeuw cannabis voor de oorlogsvoering gebruikten, de plant tijdens hun vele sportwedstrijden, bijvoorbeeld de Zoeloes.

Er is geen direct bewijs voor dit feit, maar er zijn aanwijzingen dat de Zoeloes veel andere prestatiebevorderende middelen tijdens de strijd en het sporten gebruikten. Sterker nog, de term ‘doping’ is mogelijk afgeleid van het Zoeloewoord dop. Hiermee werd een brouwsel van druivenvelletjes aangeduid, waarvan men dacht dat het de soldaten kracht gaf tijdens de strijd.

Steeds meer atleten grijpen om meerdere redenen naar cannabis (© Pexels.com)
Steeds meer atleten grijpen om meerdere redenen naar cannabis (© Pexels.com)

Cannabisgebruik door hedendaagse atleten

In de afgelopen jaren is cannabisgebruik om de prestaties te bevorderen steeds populairder geworden onder atleten en fitnessliefhebbers. Daarnaast wordt in onderzoek ook intrigerende informatie blootgelegd over het endocannabinoïdesysteem en zijn fundamentele rol bij fysiologische processen die met beweging en conditie te maken hebben.

In een artikel in The Guardian uit mei 2016 wordt het geval van Avery Collins beschreven, een 25-jarige ultramarathonloper die veel eetbare cannabis tijdens de training gebruikt, omdat hij gelooft dat hij hiermee ‘in het heden kan blijven en de gebeurtenissen van dat moment kan omarmen’. Hoewel hij tijdens wedstrijden nooit cannabis gebruikt en niet vindt dat zijn succes aan cannabis moet worden toegeschreven, gelooft hij dat het gebruik tijdens de training zijn ervaring aanzienlijk verbetert.

In een uitstekend artikel in Men’s Journal uit 2014 werd het geval van meervoudig triathlonwinnaar Clifford Drusinsky besproken. Drusinsky is een sportschoolhouder uit Colorado, die niet alleen tijdens zijn eigen training veel cannabis gebruikt, maar ook groepssessies leidt waarin tot wel vierentwintig deelnemers onder invloed van cannabis trainen!

Aldus Drusinsky: “Door marihuana kan ik me ontspannen en naar een gecontroleerde, meditatieve staat gaan… Wanneer ik high ben, train ik slimmer en concentreer ik me op de vorm.”

Zijn klanten lijken het helemaal eens te zijn met Drusinsky’s benadering van fysieke training. Een klant verklaart: “Ik train langer als ik high ben”. Een ander zegt: “Als ik voor een zware training een beetje neem, ben ik helemaal gefocust.”

Gordy Megroz, journalist en skiliefhebber, biedt een interessant standpunt in een uitgave van Outside Online uit februari 2015. Megroz verklaarde dat hij geen regelmatige gebruiker van cannabis was, maar zo veel positieve verslagen van andere bevriende sportliefhebbers had gehoord dat hij op een dag besloot om het uit te proberen.

Nadat hij een behandeld gummisnoepje had gegeten, ervoer Megroz een ‘zeer geringe, maar zeer functionele high’. Hij ‘voelde zich onoverwinnelijk en begon zonder angst aan de steilste pistes’. Deze ‘onverschrokkenheid’ zou verwant kunnen zijn met de reactie die werd nagestreefd door archaïsche stammenmaatschappijen die cannabisgebruik voorafgaand aan de strijd tot een ritueel maakten.

Indiase worstelaars gebruiken al eeuwenlang cannabis (© Wiki Commons)
Indiase worstelaars gebruiken al eeuwenlang cannabis (© Wiki Commons)

Agressie, onverschrokkenheid, angst – welke rol speelt cannabis?

Voor zijn artikel nam Megroz contact op met Keith Humphreys, een professor aan de Stanford Medical School, om erachter te komen waarom dit zo is. Humphreys antwoordde: “We hebben overal in onze hersenen cannabinoïdereceptoren en wanneer de THC deze receptoren bereikt, zet het een systeem in gang dat angst vermindert. Dus dat je agressiever bent is een natuurlijke reactie op de drug.”

Je kunt erover twisten of agressie een natuurlijke reactie op een vermindering van angst is. Cannabis staat wereldwijd bekend als een angstverminderende stof, maar niet als een opwekker van agressie. In plaats daarvan staat de plant veel beter bekend om het opwekken van een staat van beschouwende ontspanning.

Waarom bestaat er dan zo’n verschil tussen de traditionele stereotype stoner en deze subgroep van door cannabis aangedreven superatleten, die, het moet gezegd, geen nieuw fenomeen zijn, maar eerder een Westerse versie van Indiase bodybuilders die bhang gebruiken of Afrikaanse stammenkrijgers?

Cannabis kan de gebruiker een ontspannen gevoel vrij van angst geven (© Pexels.com)
Cannabis kan de gebruiker een ontspannen gevoel vrij van angst geven (© Pexels.com)

Zoals altijd is de waarheid ingewikkeld

Het antwoord ligt vrijwel zeker in de ingewikkelde factoren van cannabinoïdedosis en -verhouding, samen met persoonlijke variabelen, zoals individuele genen, de gezondheidstoestand en verschillende andere factoren. Bij verschillende cannabinoïden heeft men gezien dat ze bij een lage dosis het ene effect geven, terwijl ze bij een hogere dosis het tegenovergestelde effect geven. Wanneer ze met andere cannabinoïden worden gecombineerd, is de mogelijke psychologische uitkomst nog wisselender, zoals dit onderzoek uit 2013 naar cannabinoïden en angst laat zien.

Naast de dosis is ook het effect van de tolerantie van groot belang in de cannabinoïdenwetenschap, omdat een stof als THC hierdoor een opvallend ander effect kan hebben op mensen met verschillende tolerantie. Verder kunnen bepaalde genetische eigenschappen ervoor zorgen dat bepaalde mensen op totaal verschillende manieren op een identieke dosis cannabinoïden reageren. Het kan zelfs zo zijn dat iemand met een uitstekende fysieke conditie, die een atleet meestal heeft, anders reageert dan de ‘gemiddelde’ of zieke mens.

Een ander probleem dat aan het verhaal kan worden toegevoegd is de vraag wat een stof ‘prestatiebevorderend’ maakt en op welke manieren cannabis deze rol vervult, vooral aangezien de plant op verschillende mensen uiteenlopende en vaak tegengestelde effecten heeft. Zelfs bij één bepaald persoon kan het effect van cannabis inconsistent zijn en zelfs veranderen door variabelen als vermoeidheid en honger.

Iemand kan ook merken dat sommige effecten nuttig zijn, terwijl andere, tegelijk optredende effecten nadelig zijn. In zijn artikel voor Outside Online merkte Mergoz op dat cannabis een ‘vloeiend en snel’ gevoel gaf, waardoor zijn zelfvertrouwen toenam en hij langer kon volhouden, maar het veroorzaakte ook een subjectief verminderd vermogen om snelheid en afstand in te schatten.

Cannabisgebruik tijdens het sporten kan de kans op ontstekingen en spierblessures verminderen (© Wiki Commons)
Cannabisgebruik tijdens het sporten kan de kans op ontstekingen en spierblessures verminderen (© Wiki Commons)

Wat zegt de wetenschap hierover?

Zoals zo vaak het geval is, moeten we veel meer onderzoek doen naar het effect van cannabis op fysieke inspanning bij mensen voordat we volledig kunnen begrijpen wat er gebeurt. Het bestaande onderzoek naar cannabis wordt vaak bij knaagdieren gedaan en is wellicht niet altijd van toepassing op mensen, gezien de vele verschillen tussen de expressie en rol van het endocannabinoïdesysteem bij verschillende diersoorten.

We hebben echter wel verschillende relevante onderzoeken, waaruit blijkt dat cannabis inderdaad een gunstig effect op sportprestaties bij mensen kan hebben. We weten bijvoorbeeld al jaren dat cannabis zeker invloed kan hebben op het angstniveau. Dit effect kan, afhankelijk van allerlei factoren, positief of negatief zijn, maar er zijn genoeg mensen die cannabis gebruiken vanwege het angstverminderende effect en het is waarschijnlijk een belangrijke factor bij het verbeteren van de prestaties van veel atleten die voor cannabis zijn.

Het is ook bekend dat verschillende cannabinoïden, waaronder zowel CBD als THC, krachtige ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen hebben. Dit betekent niet alleen dat een atleet die cannabis gebruikt, de dag na de training minder pijn kan verwachten, maar het kan ook betekenen dat ook tijdens de training pijn en spierverkramping tot een minimum kunnen worden teruggebracht. Veel spelers in de NFL hebben zelfs toegegeven dat ze cannabis gebruiken en er is een sterk argument dat het voor pijn en blessures door rugby beter werkt en veiliger is dan veel bestaande pijnstillers.

We weten ook dat cannabis luchtwegverwijdend kan werken en de luchtstroom naar de longen kan vergroten. Om deze reden zijn de astmabestrijdende eigenschappen van cannabis onderzocht, en het is nog een reden waarom het een atleet kan helpen om zijn prestaties te verbeteren. Het hart, de hersenen en de spieren hebben allemaal een continue aanvoer van zuurstof nodig om te kunnen werken en als de zuurstoftoevoer kan worden bevorderd, kan daardoor het maximale vermogen van het hele lichaam worden versterkt.

Uit een ander onderzoeksgebied blijkt de intrigerende mogelijkheid dat endocannabinoïden die van nature door het lichaam worden geproduceerd, betrokken zijn bij de ‘natuurlijke high’ die door sporten wordt opgewekt, een fenomeen waarbij ook endorfinen betrokken zijn. Net zoals endocannabinoïden natuurlijke, cannabinoïde-achtige stoffen zijn, zijn endorfinen natuurlijke morfine-achtige stoffen. Door cannabis te gebruiken kan die ’natuurlijke high’ dus versterkt worden en de training nog effectiever en krachtiger aanvoelen.

Wat herhaaldelijk naar voren komt is het idee dat cannabis iemand in staat stelt ‘zich te focussen’ en zich makkelijk en uitsluitend op de betreffende training te richten. Dit is een herhaling van het idee van de ‘hyperfocus’, die elders op het Sensi-blog is besproken met betrekking tot cannabis, en het suggereert dat het prestatiebevorderende effect van cannabis een psychologisch element heeft dat veel verder gaat dan de bekende fysieke effecten.

Cannabis kan de fijne motoriek hinderen... (© bill85704)
Cannabis kan de fijne motoriek hinderen… (© bill85704)

Hoe zit het met de negatieve effecten?

Hoewel het erop lijkt dat cannabis de prestaties tijdens het sporten op verschillende manieren kan verbeteren, bestaan er ook mogelijke bijwerkingen die iemands prestaties kunnen verslechteren en die in zeer zeldzame gevallen zelfs gevaarlijk kunnen zijn.

Cannabis wordt al lang in verband gebracht met een verminderde reactietijd en motorische controle en het lijkt erop dat er bewijs voor dit verband bestaat. Ook hierbij lijkt het weer om een dosisafhankelijk effect te gaan: hoe groter de dosis, des te erger is de vermindering. Anekdotische verslagen van atleten als Gordy Mergoz tonen echter wel aan dat dit effect door sommige mensen wordt ervaren. Bij sporten waarbij de fijne motoriek nodig is, zoals fietsen en skiën, zou cannabis dus wel eens eerder een belemmering dan een hulp kunnen blijken te zijn.

Bovendien kan cannabisgebruik bij sommige mensen leiden tot een verhoogde hartslag en bij een kleine groep vatbare mensen zelfs de kans op een hartaanval verhogen. Ook hierbij geldt weer dat dit effect niet altijd optreedt en onderzoeken ernaar niet consistent zijn. Een atleet waarvan bekend is dat hij een hartaandoening heeft, moet dus zeer voorzichtig zijn als hij wil sporten onder invloed van cannabis.

Zoals altijd is het bijna onmogelijk om een simpel ja/nee-antwoord te geven op de vraag ‘kan cannabis een prestatiebevorderende drug zijn?’ Op dit moment zijn de effecten te variabel om te generaliseren, maar wellicht komt cannabis juist door deze specifieke, niet-algemene effecten volledig tot zijn recht.

In zeldzame gevallen kan cannabis het risico op een hartaanval verhogen (© Wiki Commons)
In zeldzame gevallen kan cannabis het risico op een hartaanval verhogen (© Wiki Commons)

Elke sport en elke sporter is anders en de mogelijkheden om een cannabismiddel op een specifieke toepassing af te stemmen zijn eindeloos. Voordat we dat echter kunnen doen, moeten we vooruitgang boeken op het gebied van legalisering en onderzoek, zodat de kans dat we alle feiten kennen zo groot mogelijk is.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More
Read More
Read More