Waar |Zwitserland

Hoofdstad |Bern

Inwoners |8211700

Legaal |illegal

Medicinale cannabis |no

by Seshata on 28/11/2014 | Legaal & Politiek

Cannabis in Zwitserland

Zwitserland Zwitserland, officieel de Zwitserse Bondsstaat, kent een eeuwenoude traditie van hennepgebruik als bron van vezel, voedsel en medicijnen. Hoewel Zwitserland soms in overeenstemming met internationale wetgeving zijn cannabiswetgeving enigszins heeft moeten aanscherpen, is de aanpak van het land van oudsher tolerant en mild. Lees er meer over, in dit artikel.


Geschiedenis van cannabis in Zwitserland

1_cannabis_present_in_Switzerland
Cannabis is waarschijnlijk al minstens 6500 jaar aanwezig in Zwitserland (© Tambako the Jaguar)

Volgens het baanbrekende werk Cannabis Evolution and Ethnobotany van R.C. Clarke werd cannabis in het grootste deel van Europa tussen 10.000 en 2000 jaar geleden geïntroduceerd. We hebben hier wat bewijs van in de vorm van oude overblijfselen die tijdens archeologische opgravingen zijn ontdekt. Deze monsters staan echter vaak ter discussie, omdat hennepvezels moeilijk van die van vlas en netels te onderscheiden zijn. Binnen de grenzen van het hedendaagse Zwitserland zijn maar weinig van dergelijke vindplaatsen, maar er zijn meer dan genoeg vindplaatsen die ruim binnen de historische culturele zone van het land liggen. Daarnaast is het aannemelijk dat mensen in heel Centraal-Europa, dat door de eeuwen heen door uiteenlopende Keltische, Romeinse en Germaanse volkeren bewoond is, cannabis duizenden jaren lang veel voor vezels en voedsel gebruikten.

Uit een stuifmeelanalyse uit 1996 bleek dat Cannabaceae-soorten vanaf ongeveer 6500 jaar geleden in de lager gelegen delen van de Zwitserse Alpen voorkwamen. Sterker nog, de aanwezigheid van Cannabaceae en granen (vanaf ongeveer 4000 jaar geleden) wordt door de onderzoekers als een teken van beschaving gezien. Het is algemeen aanvaard dat de bewuste teelt van cannabis meestal snel begint nadat de inheemse bevolking de plant voor het eerst is tegengekomen. De hoeveelheid Cannabaceae bleef tot ongeveer 200 jaar geleden constant hoog. Op dat moment namen Cannabaceae en andere landbouwgewassen aanmerkelijk af. Dit komt overeen met het hoogtepunt van de industriële revolutie en geeft het punt aan waarop veel intensieve landbouw door grazend vee werd vervangen.

Vorig jaar ontdekte men macroresten van cannabis, dus de resten die, in tegenstelling tot stuifmeel, met het blote oog te zien zijn. De resten stamden uit de vijfde tot de zevende eeuw na Chr. en werden gevonden op de Merovingische opgraving in Develier-Courtételle in het kanton Jura in het noordwesten van Zwitserland. De aanwezigheid van vlas (Linum usitatissimum) en verschillende gewassen die bij verven en kaarden gebruikt werden, zijn een aanwijzing dat zich op dat moment al een ontwikkelde textielindustrie begon te vormen. Bij kaarden worden plantenvezels gekamd om ze te ontwarren en vervlechten. Planten met stekelige bloemen zoals de weverskaardenbol (Dipsicacum fullonum) en de stekelnoot (Xanthium strumarium) leverden een uitstekende natuurlijke ‘kam’.

Cannabis in middeleeuws Zwitserland

Uit al het beschikbare bewijs blijkt dat tegen de veertiende en vijftiende eeuw in een groot deel van Europa een levendige cannabisindustrie was ontstaan, waarbij belangrijke teelt- en gebruikslocaties in Zwitserland, Noord-Italië en veel delen van Frankrijk en Duitsland lagen. Deze industrie was economisch zeer belangrijk en dit bleef dat tot het hoogtepunt van de industriële revolutie, die aan het eind van de achttiende eeuw door Europa raasde. Op dat moment lag de industrie echter wel al eeuwen onder vuur van de vijandigheid van de rooms-katholieke kerk, die het gebruik van cannabis en andere mogelijk bedwelmende planten met hekserij associeerde.

Er is dikwijls melding gemaakt van een pauselijke bul uit 1484, getiteld Summis desiderantes affectibus, waarin het gebruik van hennep als medicijn uitdrukkelijk verboden werd. Deze verordening werd ook als voorwoord bij de Malleus Maleficarum (Heksenhamer) uit 1487 opgenomen, de beruchtste handleiding voor de heksenjacht uit de tijd van de Inquisitie. Het is echter onduidelijk waarop deze aanname is gebaseerd, want bij het doornemen van de tekst komen geen vermeldingen naar voren van hennep, cannabis of een stof die cannabis zou kunnen zijn.

2_distinguish_hemp_from_nettle_fibre
Door allerlei overeenkomsten tussen hennep en netelvezel kan het bij archeologische vondsten lastig zijn ze van elkaar te onderscheiden (© J. Curtis)

Het is echter wel afdoende bewezen dat traditionele en kruidengenezers een favoriet doelwit van de inquisiteurs waren en dat hennep een enorm belangrijk deel van hun geneeskunde uitmaakte, zelfs toen het gebruik ervan sociaal niet meer aanvaard werd. Zwitserland heeft van oudsher zeer nauwe culturele en economische banden met Duitsland en een groot deel van de middeleeuwse geneeskunde werd door wetenschappers van de vooraanstaande universiteiten van Frankfurt, Heidelberg en Bazel vastgelegd. In 1539 publiceerde de Duitse arts Hiëronymus Bock de eerste editie van zijn gezaghebbende Kreuterbuch, dat onder andere een geïllustreerde beschrijving van cannabis en zijn medicinale toepassingen bevatte. In 1625 werd in Bazel door zijn leerling Tabernaemontanus een latere editie gedrukt.

Traditionele cannabisrituelen in Zwitserland

Men heeft gesuggereerd dat cannabisgebruik in de Zwitserse folklore in traditionele vruchtbaarheidsriten was opgenomen, die mogelijk bij de Germaanse godin Freya hoorden. De verering van Freya en andere Germaanse godinnen is wellicht door twee stammen naar de huidige Zwitserse Hoogvlakte gebracht. Dit waren de Alemannen in het noorden en oosten en de Bourgondiërs in het westen, die tijdens de vijfde eeuw na Chr., na de ineenstorting van het Romeinse Rijk, migreerden.

We kennen de Germaanse tradities relatief goed, doordat een aantal belangrijke teksten, geschreven in Scandinavië tijdens de vroege middeleeuwen, bewaard zijn gebleven. Deze teksten worden de Edda genoemd en bevatten meerdere mogelijke verwijzingen naar hennep en een connectie met Freya, de machtige godin van liefde en vruchtbaarheid. De tradities van de Helvetii, een Gallo-Keltische stam die vóór de Romeinse expansie de Zwitserse Hoogvlakte beheerste, zijn niet in dezelfde mate bewaard gebleven, wat voornamelijk komt door het gebrek aan een geschreven taal. Verschillende Keltische godinnen vertonen echter overeenkomsten met Freya en het is mogelijk dat lang voor de komst van de Germaanse godin zelf vergelijkbare riten in het gebied werden uitgevoerd.

Volgens verschillende bronnen hield in de Germaanse wereld het gebruik van hennep bij seizoensriten tot de negentiende eeuw stand, in het bijzonder op sommige delen van het Zwitserse platteland, waar hennepstelen naar het schijnt met de lente werden geassocieerd en werden gebruikt om de komst van de winter ‘af te weren’. In die tijd had de doorgaande kerstening van Europa alleen de hardnekkigste heidense mythen nog niet vernietigd of afgezwakt. Sterker nog, hoewel sommige hennepgerelateerde tradities in sommige delen van Europa tot op de dag van vandaag standhouden, is het verband met hun diep religieuze wortels grotendeels verloren gegaan en bestaan ze meer als plaatselijke rariteit of buitenissigheid.

Cannabiswetgeving in Zwitserland in de twintigste en eenentwintigste eeuw

3_5th-7th_centuries
Tussen de 5de en de 7de eeuw begon in Zwitserland een henneptextielindustrie te ontstaan (© Hanfparade)

In 1924 werd cannabis na de aanname van de wet op verdovende middelen voor het eerst verboden in Zwitserland. Deze wetgeving werd ingevoerd om aan de verplichtingen te voldoen die het gevolg waren van de ondertekening van het verdrag van de Volkenbond, het Internationaal Opiumverdrag uit 1912. In 1951 en 1970 werd de wet aangepast en met deze laatste aanpassing zorgde men ervoor dat het land aan de bepalingen uit het Enkelvoudige Verdrag over Narcotische Middelen van de VN uit 1961 voldeed.

Ondanks deze verbiedende wetgeving heeft een levendige industrie van cannabisteelt en -gebruik tot op de dag van vandaag standgehouden in Zwitserland, net als in veel andere landen in Europa en daarbuiten. Bij de Zwitserse federale diensten voor volksgezondheid, politie en landbouw realiseerde men zich dit en in 1995 bepaalde men dat cannabis zonder speciale toestemming mocht worden geteeld, mits het niet voor drugsdoeleinden was. De onduidelijke formulering creëerde echter een maas in de wet voor telers van drugscannabis, doordat in de wet werd verklaard dat alle cannabisplanten, zelfs hennep, THC bevatten. Hierdoor kon een cannabisteler bij een arrestatie betogen dat zijn gewassen hennep waren en niet voor drugs bedoeld waren, zelfs als de planten een aanzienlijke concentratie cannabinoïden bevatten.

Op 1 januari 2012 werd het Concordat latin sur la culture et le commerce du chanvre (Latijns verdrag over hennepteelt en -handel) van kracht, waardoor privépersonen in zeven kantons, waaronder Genève en Bazel, voor persoonlijk gebruik maximaal vier hennepplanten met minder dan 1% THC mochten telen. In oktober 2012 bepaalde de federale rechtbank van Zwitserland echter dat het Concordat onwettig was, omdat het de federale wetgeving over verdovende middelen schendt. Daarnaast werd in oktober 2012 de Zwitserse wetgeving over verdovende middelen enigszins aangepast, zodat deze nu bepaalt dat het bezit van tien gram of minder niet meer als criminele overtreding wordt beschouwd, maar nog steeds met een boete van CHF 100 (EUR 83) wordt bestraft. Deze aanpassing werd in oktober 2013 van kracht.

Cannabis in hedendaags Zwitserland

In 1997 schatte men dat ongeveer 500.000 Zwitsers regelmatig of af en toe cannabis gebruikten. 7% van de mensen tussen 15 en 39 jaar verklaarden dat ze op dat moment wel eens cannabis gebruikten. De handhaving van het wettelijke verbod op cannabis verschilt van kanton tot kanton en is in sommige gebieden uitermate soepel. Een kanton is een van de 26 administratieve afdelingen van Zwitserland. De mate van handhaving kan ook verschillen door de veelvuldige veranderingen in de cannabiswetgeving in de afgelopen twintig jaar.

4_The_Inquisitions_and_persecutions
De Inquisitie en de vervolgingen in het middeleeuwse Europa hebben veel van de traditionele kennis van hennep verloren doen gaan (© CircaSassy)

Tijdens de jaren negentig kende Zwitserland een “cannabisopleving”. In het hele land werden meer dan tweehonderd hennepwinkels geopend, waarbij er in Zürich alleen al vijftig winkels bijkwamen. Deze winkels verkochten hoofdzakelijk kleding, voedsel en huidverzorgingsproducten van hennep, maar werden al snel berucht omdat ze kleine pakjes cannabis verkochten, die volgens het etiket potpourri of luchtverfrisser waren en een waarschuwing bevatten dat ze niet voor consumptie bedoeld waren.

In 2005 werd James Blond, de eigenaar van een hennepwinkel, gearresteerd wegens de verkoop van potpourripakjes met cannabis in Zürich, het eerste dergelijke geval in het land. Hij werd schuldig bevonden aan illegale toelevering en kreeg een boete en een voorwaardelijke gevangenisstraf van veertien maanden. Als gevolg hiervan sloten in het jaar erna tientallen hennepwinkels en de alomtegenwoordigheid van cannabis verminderde aanmerkelijk.

Cannabisteelt in Zwitserland

5_the_Germanic_world
Bij de oude Germanen werd de godin Freya vaak geassocieerd met de verering van hennep

De uitspraak uit 2005 was een flinke tegenslag voor de duizenden cannabistelers in Zwitserland. Sommigen van hen waren vanuit Nederland en de VS naar het land gekomen om te profiteren van de soepele wetgeving en zaden voor commerciële zaadbedrijven te telen. Zelfs voor 1995 waren er al tekenen dat er een einde aan de gedoogperiode was gekomen. De befaamde teler Shantibaba, wiens echte naam Scott Blakey is, werd in 2003 in Italië gearresteerd en aan Zwitserland uitgeleverd wegens zijn betrokkenheid bij grootschalige teelt.

Ondanks de herziening van de Zwitserse wetgeving over verdovende middelen in 2007, heeft Zwitserland nog steeds een grote en actieve groep cannabistelers en zijn er nog steeds ruim honderd hennepwinkels open.

Cannabiswetten, -arrestaties en -straffen in Zwitserland

De huidige situatie is als volgt. Cannabis met meer dan 1,0% THC is tegenwoordig illegaal in Zwitserland. De productie en verkoop van meer dan vier kilo cannabis wordt aangemerkt als een criminele activiteit en wordt bestraft met een maximale gevangenisstraf van drie jaar, mogelijk aangevuld met een boete. De productie en verkoop van minder dan vier kilo cannabis wordt ook als een overtreding aangemerkt, maar alleen bestraft met een boete.

In september 2012 werd de regelgeving uit 2007 aangepast, zodat het bezit van maximaal tien gram cannabis niet langer als criminele overtreding wordt beschouwd, zoals voorheen het geval was. Hoewel het niet als een misdrijf wordt aangemerkt, kan het nog steeds met een boete van CHF 100 (EUR 83) bestraft worden.

Wat gaat er nu gebeuren met cannabis in Zwitserland?

Zwitserland heeft een krachtige legaliseringsbeweging en over het algemeen hebben de meeste Zwitsers een ambivalente houding tegenover de goedkeuring van cannabis. Decriminalisering zelf blijft echter omstreden en tegenstanders beweren dat het gebruikspercentage onder kinderen de pan uit zou rijzen als cannabis overal verkrijgbaar zou zijn. Men schat nu al dat 24% van de Zwitserse kinderen tussen 11 en 15 in 2009/2010 cannabis heeft gebruikt. Daarnaast halen tegenstanders de stijgende misdaad- en immigratiecijfers aan als andere redenen om de toegang tot cannabis te blokkeren.

Dit zijn klaarblijkelijk sterke argumenten. Ondanks dat de Zwitserse cannabiscultuur alomtegenwoordig en over het algemeen niet aanstootgevend is, zijn meerdere pogingen om de plant te decriminaliseren mislukt. In 2004 slaagde een parlementair initiatief net niet en als reactie daarop werd later dat jaar een volksbeweging opgericht. In 2008 hield men een referendum over de kwestie en van alle stemmers was slechts 36,7% voor decriminalisering.

Cannabis kopen en gebruiken in Zwitserland

7_January2012
In januari 2012 werd in Zwitserland een wet aangenomen die het toestaat dat burgers maximaal vier planten met minder dan 1% THC verbouwen (© Centvues)

In de meeste steden in Zwitserland kan cannabis van goede kwaliteit gemakkelijk gekocht worden, maar dit hangt wel van het kanton af. In Bern, Bazel, Genève en Zürich is er heel gemakkelijk aan te komen. Over het algemeen is het aan te raden alleen thuis te gebruiken, maar in veel gebieden kan je ook onopvallend in een openbaar park roken. Als je in het openbaar rookt, is het verstandig niet de aandacht van de ordehandhavers te trekken, hoewel de politie volgens alle verslagen veel meer geïnteresseerd is in het aanhouden van dealers dan van rokers.

Net als in andere landen is het altijd een goed idee een betrouwbare, reguliere leverancier te zoeken in plaats van bij een straatdealer te kopen, maar het lijkt er wel op dat je in Zwitserland wellicht meer geluk kan hebben bij het kopen op straat dan in de meeste landen. Zoals overal kunnen prijs en kwaliteit echter wel wat minder goed zijn. Genève heeft verschillende plekken waar vaak dealers rondhangen. Het Parc du St Jean en de Jardin Anglais zijn twee van die plekken, maar men heeft gemeld dat hier steeds meer politie aanwezig is.

Cannabis wordt vaak in zakjes van CHF 50 (EUR 41) verkocht, waarin, als je geluk hebt, vier tot vijf gram cannabis van goede kwaliteit zit. Als je pech hebt kan er echter aanzienlijk minder inzitten. Gewoonlijk is de prijs per gram, afhankelijk van de kwaliteit, locatie en leverancier, CHF 8-12 (EUR 6,60-9,90).

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?

Waar |Zwitserland

Hoofdstad |Bern

Inwoners |8211700

Legaal |illegal

Medicinale cannabis |no

Read More
Read More