by Seshata on 20/12/2017 | Medicinaal

Wat is klinisch endocannabinoïdegebrek?

endocannabinoïdegebrek Klinisch endocannabinoïdegebrek (CEDC) is een nieuwe spectrumstoornis die in verband wordt gebracht met een reeks van ziekten, zoals fibromyalgie, migraine en prikkelbaredarmsyndroom. Tot nu toe is deze stoornis nauwelijks onderzocht, maar als hij blijkt te bestaan, zou hij verantwoordelijk kunnen zijn voor de genoemde aandoeningen en verwante ziekten.


Migraine, serotonine en de bloedplasmaplaatjes

Deze drie aandoeningen hebben gemeenschappelijke klinische en biochemische patronen die mogelijk wijzen op een onderliggend klinisch endocannabinoïdegebrek. Men denkt dat migraine wordt beïnvloed door het functioneren van het endocannabinoïdesysteem, want gebieden die vermoedelijk betrokken zijn bij het ontstaan van migraines, worden ook beïnvloed door de werking van cannabinoïden. Bovendien wordt vermoed dat de endocannabinoïde anandamide, die een rol speelt bij verzachting van pijn en overdracht van serotonine, een positief effect heeft op mensen met de aandoening.

Wat is klinisch endocannabinoïdegebrek?
Migraine is een slopende en veelvoorkomende aandoening die wereldwijd miljoenen mensen treft

De biochemie van migraine is zeer ingewikkeld en er is weinig over bekend, maar men weet wel dat het gehalte serotonine tijdens een aanval hoog is. Het is aangetoond dat een hoge dosis THC en anandamide, de endogene ligand, serotonine remmen, met name bij de bloedplaatjes van het bloedplasma. Bij een lage dosis kan de productie van serotonine echter toenemen. De bloedplaatjes bevatten de grootste lichaamsvoorraad serotonine, die ook in het EZS en de hersenen voorkomt. De afgifte van serotonine door de bloedplaatjes is vermoedelijk essentieel voor het ontstaan van een migraine en om deze reden wordt vaak gedacht dat migraine een bloedziekte is.

Fibromyalgie en serotoninegebrek

Fibromyalgie, een pijnstoornis die algemeen wordt beschouwd als neuropsychiatrisch, wordt bij ongeveer 10% van de patiënten in de VS met cannabis behandeld (als zelfmedicatie of op recept). Het is gebleken dat de ziekte goed reageert op de synthetische THC-kopie nabilone. In een onderzoek waarin het effect van nabilone op fibromyalgiepatiënten werd onderzocht, merkten de proefpersonen een aanzienlijke verbetering van de symptomen als ze de cannabinoïde toegediend kregen. In een ander onderzoek bleken fibromyalgiepatiënten die zichzelf cannabis toedienden, door het te eten of te roken, een duidelijk verbeterde kwaliteit van leven te hebben.

Wat is klinisch endocannabinoïdegebrek?
Punten van hypergevoeligheid bij fibromyalgie

Men weet ook dat bij fibromyalgie het serotoninegehalte in de bloedplaatjes wordt beïnvloed, hoewel vermoedelijk een gebrek aan serotonine, in plaats van een overvloed, verantwoordelijk is voor de afwijkende pijnwaarneming door de patiënt. Men begrijpt deze discrepantie nog niet helemaal en hij is ook enigszins verrassend, gezien de hoge mate van comorbiditeit tussen de ziektes. In een bepaald onderzoek maakte 63% van de primaire fibromyalgiepatiënten tevens melding van migrainesymptomen en in een ander onderzoek bleek 22,2% van de primaire migrainepatiënten ook fibromyalgie te hebben. Dit verschil kan deels worden verklaard door sekseverschillen, want geen van de mannelijke migrainepatiënten maakte melding van fibromyalgiesymptomen. Deze laatste ziekte treft dan ook overwegend vrouwen, die 90% van de patiënten uitmaken.

Prikkelbaredarmsyndroom en het verband tussen de hersenen en de darmen

Prikkelbaredarmsyndroom is een veel voorkomende maag-darmaandoening die zich uit in een opgeblazen gevoel, buikkrampen en diarree. Men vermoedt al heel lang dat er een verband is tussen prikkelbaredarmsyndroom en neuropsychiatrische stoornissen, want de aandoening komt vaak gelijktijdig voor met psychiatrische aandoeningen als angststoornissen, depressie en PTSS. Bij mentale problemen steken vaak acute symptomen de kop op. Aangezien endocannabinoïden echter tot uitdrukking komen in zowel het enterisch zenuwstelsel (EZS) als de delen van de hersenen die door dergelijke psychiatrische aandoeningen worden aangetast, is hun effect mogelijk ongerelateerd.

Serotonine speelt ook een rol bij prikkelbaredarmsyndroom (PDS). Deze stof beïnvloedt de beweeglijkheid van de darm (de peristaltische beweging van de darm, die ‘spastisch’ of ongecontroleerd wordt bij een aanval van prikkelbaredarmsyndroom), de gevoeligheid en de vloeistofafscheiding. Interessant genoeg is aangetoond dat patiënten met PDS-D, dat zich kenmerkt door diarree, een verhoogd gehalte serotonine hebben, terwijl patiënten met PDS-C, dat zich kenmerkt door constipatie, een verlaagd gehalte serotonine hebben.

Cannabinoïdereceptoren in het enterisch zenuwstelsel

Men heeft aangetoond dat activering van de cannabinoïdereceptoren in het EZS de hypergevoeligheid van de darm, de beweeglijkheid van de darm en ontstekingen vermindert. Veel mensen met prikkelbaredarmsyndroom gebruiken cannabis om hun symptomen te verlichten, hoewel sommigen melden dat de symptomen na gebruik verergerden. Sommige mensen veronderstellen zelfs dat cannabis bij bepaalde mensen het prikkelbaredarmsyndroom opwekt.

De overlapping tussen gevallen van deze aandoeningen heeft geleid tot de hypothese dat ze allemaal uitingen zijn van dezelfde onderliggende lichamelijke aandoening. Veel mensen met prikkelbaredarmsyndroom melden ook symptomen van migraine en 70% van de fibromyalgiepatiënten heeft ook symptomen van het prikkelbaredarmsyndroom. Velen hebben alle drie de ziektes, maar ze hoeven niet per se alle drie aanwezig te zijn om een onderliggende aandoening als oorzaak aan te wijzen. Veel spectrumstoornissen vertonen namelijk per patiënt totaal verschillende symptomen en er kan sprake zijn van andere, verwante aandoeningen.

Is een onderliggende aandoening de oorzaak?

Wat is klinisch endocannabinoïdegebrek?
Een diagram met de hypothetische oorzaken van prikkelbaredarmsyndroom

Het idee dat een slecht functionerend endocannabinoïdesysteem de oorzaak is van deze veronderstelde lichamelijke aandoening, is pas in de afgelopen paar jaar ontstaan. De aandoening klinisch cannabinoïdengebrek werd voor het eerst voorgesteld in 2004. Onderzoekers suggereerden dat de hoge mate van comorbiditeit en het gemeenschappelijke kenmerk, de ongewone activiteit van de cannabinoïdereceptor, wezen op een onderliggende aandoening van het endocannabinoïdesysteem. Veel bekende aandoeningen kunnen worden toegeschreven aan een verstoring van bepaalde neurotransmittersystemen. Zo wordt Alzheimer veroorzaakt door een gebrek aan de neurotransmitter acetylcholine en Parkinson door een ouderdomsgebrek aan dopamine. Het is dus logisch om aan te nemen dat ook een gebrek aan cannabinoïdeneurotransmitters een bepaalde aandoening of een reeks verwante aandoeningen veroorzaakt.

Bij het onderzoek naar het mogelijke bestaan van klinisch cannabinoïdengebrek kan het verband met het serotoninesignaleringssysteem niet worden genegeerd. Gedragsstudies suggereren dat de effecten van endocannabinoïdesignalering worden gematigd door regulering van het serotoninesysteem. Men heeft aangetoond dat THC bij migrainepatiënten de serotonineafgifte van de bloedplaatjes remt en daarnaast de synthese van serotonine in de hersenen vergroot. 2-AG en cannabidiol vertonen een vergelijkbaar effect. Vermoedelijk zijn echter de afzonderlijke effecten van cannabinoïden op de cannabinoïdereceptoren de onderliggende oorzaak van klinisch cannabinoïdengebrek, ondanks dit mogelijk fundamentele verband met serotoninesignalering.

Als wordt bewezen dat klinisch cannabinoïdengebrek bestaat, kunnen gerichte behandelingen worden onderzocht, waardoor de exacte aard van het gebrek is vast te stellen en de juiste dosering van aanvullende exogene cannabinoïden kan worden bepaald. Momenteel worden deze aandoeningen meestal behandeld door inname van een onbewerkt cannabisextract of door roken, waarbij het gehalte cannabinoïden per cannabissoort zeer kan verschillen. Door het dosisafhankelijke effect van veel cannabinoïden worden de symptomen met sommige soorten mogelijk niet goed verlicht.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?
Read More
Read More
Read More
Read More