by Seshata on 31/10/2016 | Medicinaal

10 zeldzame aandoeningen die met cannabis behandeld zouden kunnen worden

Aandoeningen Er zijn duizenden aandoeningen waarnaar vanwege hun zeldzaamheid en complexiteit weinig onderzoek gedaan is. Cannabis en cannabinoïde stoffen kunnen complexe oplossingen bieden voor deze complexe aandoeningen. Medicinale cannabisprogramma's helpen deze oplossingen te ontdekken en te zorgen dat ze bij de patiënten terechtkomen die ze broodnodig hebben.


10 zeldzame aandoeningen die met cannabis behandeld zouden kunnen worden

Tubereuze sclerose

  • Een zeldzame genetische aandoening die tumoren veroorzaakt in de hersenen, ogen en andere vitale organen.
  • De wereldwijde prevalentie is 10-16 op 100.000.
  • De aandoening wordt doorgaans gediagnosticeerd tijdens de kleutertijd of kindertijd.

TS kan autisme, epilepsie, ontwikkelingsachterstanden, gedragsproblemen en diverse andere symptomen veroorzaken, hoewel de symptomen van patiënt tot patiënt enorm kunnen verschillen.

Bij TS veranderen genetische mutaties de expressie van twee eiwitten, hamartine en tuberine. Bij gezonde mensen werken deze twee eiwitten samen om de verschillende aspecten van celgroei, -deling en -dood te reguleren, en fungeren ze als onderdrukkers van tumorgroei. Bij TS worden de twee eiwitten onderdrukt, hetgeen ongeremde celgroei mogelijk maakt en uiteindelijk de vorming van tumoren.

Het endocannabinoïdesysteem is zeer nauw betrokken bij gevallen van TS. Onderzoek doet vermoeden dat kinderen met TS een abnormaal hoge expressie van CB?-receptoren tentoonspreiden tijdens de vroege ontwikkeling van de hersenen. Het is algemeen bekend dat het EC-systeem een cruciale rol speelt bij processen die betrekking hebben op celdeling en -dood. Bovendien is CBD een belangrijk anti-epilepsiegeneesmiddel om epileptische aanvallen bij TS te beheersen.

Keegan Streetman gebruikt al jaren cannabis om TS te bestrijden (© Keegan’s Story)
Keegan Streetman gebruikt al jaren cannabis om TS te bestrijden (© Keegan’s Story)

De makers van Charlotte’s Web lieten een jonge patiënt met TS, Keegan Streetman, meedoen met hun vroegste tests, en met goede resultaten. Inmiddels is GW Pharmaceuticals bezig met fase III klinisch onderzoek naar de werkzaamheid van hun middel Epidiolex, een op CBD gebaseerde spray voor de behandeling van epilepsie die wordt veroorzaakt door TS.

Mitochondriële ziekte (energiestofwisselingsziekte)

  • Een groep genetische aandoeningen die de mitochondriën aantasten, de energie producerende “motoren” van cellen.
  • De wereldwijde prevalentie is 11-12 op 100.000.
  • Kinderen die worden geboren met MZ beginnen de symptomen doorgaans te vertonen wanneer ze ongeveer 10 jaar oud zijn.

MZ veroorzaakt neurologische schade, epileptische aanvallen, chronische pijn, spierzwakte, slecht gehoor en gezichtsvermogen, leermoeilijkheden, multiorgaanfalen en ademhalingsaandoeningen.

De symptomen van MZ kunnen verband houden met oxidatieve stress, de opbouw van reactieve zuurstofverbindingen binnen de cel. Tot dusver bestaan de (beperkte) behandelingen uit antioxidanten die in staat zijn door het celmembraan te dringen.

Het besef dat cannabis in staat is de symptomen van MZ te behandelen is voornamelijk afkomstig van patiëntengroepen. Patiënten verklaren dat cannabisolie de beheersing van epileptische aanvallen aanzienlijk verbetert en chronische pijn vermindert. In de Amerikaanse staat Georgia staat MZ nu op de lijst van goedgekeurde aandoeningen voor medicinale cannabispatiënten.

Mitochondriële ziekte tast diverse systemen tegelijk aan (© mitoresearch.org)
Mitochondriële ziekte tast diverse systemen tegelijk aan (© mitoresearch.org)

 

Men vermoedt dat de antioxidantele eigenschappen van sommige cannabinoïden rechtstreeks de mitochondriale functie verbeteren. Diverse studies hebben dit verband onderzocht, maar het onderzoek staat nog in de kinderschoenen. De bestaande studies worden bediscussieerd in een paper getiteld Cannabinoid receptor agonists are mitochondrial inhibitors (A. Athanasiou et al., 2007).

Ziekte van Behçet

  • Een aandoening van het autoimmuunsysteem waarbij het immuunsysteem de gezonde bloedvaten aanvalt en ontstekingen veroorzaakt.
  • De aandoening is zeldzaam in Noord-Amerika en Noord-Europa (1 op 15.000 tot 1 op 500.000).
  • De aandoening komt vaker voor in bepaalde regio’s van Azië en Afrika (80-300 op 100.000 in Turkije, het land waar de aandoening het meest voorkomt).

De ziekte van Behçet (BZ) kan beschadiging van de huid en genitaliën veroorzaken, zwelling van gewrichten, chronische pijn, zwelling in de hersenen, bloedproppen en slagaderzwellingen. Men denkt dat een combinatie van tot dusver niet vastgestelde genetische en milieufactoren BZ veroorzaken. Er is geen behandeling bekend voor de aandoening, maar ontstekingsremmende geneesmiddelen kunnen verlichting brengen. Ook worden immunosuppressiva gebruikt.

Diverse cannabinoïden, waaronder THC en CBD, staan bekend om hun ontstekingsremmende effecten en sommige BZ-patiënten in de Verenigde Staten hebben bij het gebruik van cannabis subjectieve verlichting van de symptomen gerapporteerd. De staat Illinois heeft BZ aan de lijst met goedgekeurde aandoeningen toegevoegd.

Neuromyelitis optica (syndroom van Devic)

  • Een zeldzame autoimmuunaandoening die terugkerende ontsteking en demyelinisatie van de oogzenuw en de ruggengraat veroorzaakt.
  • De wereldwijde prevalentie is 1-2 op 100.000.
  • Deze aandoening wordt dikwijls verward met multiple sclerose (MS), hetgeen het vaststellen van de prevalentie bemoeilijkt.

Neuromyelitis optica (NMO) veroorzaakt progressief verlies van gezichtsvermogen en functionaliteit van het ruggenmerg. Dat laatste kan leiden tot spierzwakte, gebrek aan coördinatie en controle over blaas en darmen, evenals verlies van zintuiglijke gewaarwording.

NMO lijkt erg op MS, in die zin dat MS ook gekenmerkt wordt door ontsteking en demyelinisatie van zenuwweefsel. Er is echter sprake van een andere autoimmuunreactie. NMO kan een veel snellere fysieke aftakeling veroorzaken en circa 30% van de patiënten sterft binnen vijf jaar na de diagnose. De meerderheid van MS-patiënten daarentegen heeft een levensverwachting die normaal is of enigszins gereduceerd. Net als bij MS bestaat er geen behandeling voor NMO maar sommige medicatie verlicht de symptomen.

Bij een onderzoek naar neuropathische pijn en hypergevoeligheid ten gevolge van NMO bleken de niveaus van de endocannabinoïden 2-AG en anandamide beide verhoogd te zijn vergeleken met een gezonde controlegroep. De onderzoekers concludeerden dat deze endocannabinoïden bij NMO-lijders in hogere niveaus worden vrijgegeven om pijn en gevoeligheid te verminderen en hyperalgesie te voorkomen.

Myasthenia gravis

  • Een aandoening van het autoimmuunsysteem die progressieve verzwakking van de spieren veroorzaakt.
  • De wereldwijde prevalentie is 5-20 op 100.000.

De belangrijkste tekenen en symptomen van myasthenia gravis (MG) zijn hangende oogleden en andere gelaatstrekken, moeilijkheden met kauwen, slikken en spreken, en ademhalingsmoeilijkheden. MG wordt veroorzaakt door antilichamen die de normale transmissie van acetylcholine blokkeren, de neurotransmitter die verantwoordelijk is voor de coördinatie tussen zenuwimpulsen en spierbeweging. Er bestaat geen behandeling voor MG, maar sommige anticholinesterase geneesmiddelen kunnen wellicht effect sorteren.

Acetylcholinesterase is het enzym dat acetylcholine afbreekt. Dus door de eerstgenoemde te remmen kan het niveau van de laatstgenoemde effectief verhoogd worden bij het presynaptische zenuwuiteinde, de plek waar zenuw en spier samenkomen. Een hoger acetylcholineniveau maakt het mogelijk dat meer zenuwsignalen doorgelaten worden en verbetert de spierreactie.

Myasthenia gravis tast het presynaptische zenuwuiteinde aan (© US National Institute of Health)
Myasthenia gravis tast het presynaptische zenuwuiteinde aan (© US National Institute of Health)

Diverse onderzoeken hebben aangetoond dat THC, CBD en andere cannabinoïden in staat zijn acetylcholinesterase te remmen en het afbraaktempo van acetylcholine te vertragen. De staat Illinois in de Verenigde Staten heeft MG op de lijst van goedgekeurde aandoeningen gezet en dokter Allan Frankel uit California behandelt MG-patiënten met een combinatie van THC, CBD en THC-A, naar het schijnt met goede resultaten.

Syndroom van Ehlers-Danlos

  • Een groep genetische aandoeningen die de huid en het bindweefsel van de gewrichten aantast.
  • De wereldwijde prevalentie is 20 op 100.000.

Het syndroom van Ehlers-Danlos (EDS) kan hypermobiele, instabiele gewrichten veroorzaken, alsmede hyperelastische huid, chronische pijn, spierkramp, misvormde gewrichten en ruggengraat en cardiovasculaire complicaties. EDS wordt veroorzaakt door mutaties in bepaalde essentiële genen die de expressie van eiwitten regelen die essentieel zijn voor de collageenproductie.

EDS-lijders hebben anekdotisch gerapporteerd dat ze subjectief verlichting ondervinden van neuropathische pijn en kramp wanneer ze cannabis en op cannabinoïden gebaseerde behandelingen toepassen. De stof palmitoylethanolamide (PEA) wordt ook gebruikt om neuropathische pijn bij EDS onder controle te houden en is in sommige landen beschikbaar onder de merknaam PeaPure.

Het syndroom van Ehlers-Danlos veroorzaakt hypermobiliteit van de gewrichten (© Wikipedia.org)
Het syndroom van Ehlers-Danlos veroorzaakt hypermobiliteit van de gewrichten (© Wikipedia.org)

Hoewel PEA geen klassieke cannabinoïde is, staat het erom bekend affiniteit te hebben met de GPR55- en GPR119-receptoren, die deel uitmaken van het endocannabinoïdesysteem. Het is eveneens bekend dat PEA de effecten van anandamide vergroot.

Pemphigus vulgaris

  • Een zeldzame groep aandoeningen van het autoimmuunsysteem die de huid en de slijmvliezen aantasten, met name van de mond.
  • De wereldwijde prevalentie is 10-50 op 100.000.
  • Bij sommige etnische groepen, met name Asjkenazische joden, komt de aandoening meer voor dan bij andere.

Pemphigus veroorzaakt jeukende, vaak pijnlijke blaren en zweren die zich over vrijwel het hele lichaam kunnen verspreiden. Indien de aandoening niet wordt behandeld, kunnen infecties ontstaan die zich snel verspreiden en dodelijk kunnen zijn. Behandeling met zeer krachtige steroïden, zoals prednison, behoort tot de gangbare behandelmethoden. Deze middelen hebben echter ernstige bijwerkingen, waaronder darmperforatie.

Pemphigus wordt veroorzaakt door pathogene antilichamen die een eiwit genaamd epitheliaal celadhesiemolecuul (EpCAM) aanvallen. Zonder dit eiwit kunnen cellen niet normaal samenbinden en vervelt de buitenste laag van de huid en slijmvliezen langzaam maar zeker.

Het blijkt dat behandelingen op basis van cannabis effectief kunnen zijn tegen diverse aandoeningen van het autoimmuunsysteem die de huid aantasten, waaronder psoriasis en epidermolysis bullosa. Het zijn over het algemeen de CB2-receptoren die de immunologische en ontstekingsremmende effecten van cannabinoïden tot stand brengen en deze receptoren zijn zeer geconcentreerd aanwezig in de opperhuid.

Bovendien hebben behandelingen met cannabinoïden (met name lokale crèmes en zalfjes) een belangrijke antibacteriële, antivirale en antischimmelwerking, die bijdragen om secundaire infecties te voorkomen. Er zijn al diverse patentaanvragen ingediend voor plaatselijke crèmes en zalfjes tegen pemphigus op basis van cannabis en er bestaan diverse anekdotische verslagen van patiënten die verlichting van de symptomen ervaren.

Myoclonus

  • Een extreem zeldzame aandoening die snelle reflexkrampen van het middenrif veroorzaakt.
  • Wereldwijd zijn er tot dusver slechts 50 mensen mee gediagnosticeerd.
  • De aandoening staat ook bekend als buikdanssyndroom.

Myoclonus (MDF) zorgt ervoor dat het middenrif tussen de 35 en 480 keer per minuut samentrekt. Dit veroorzaakt een spasmodisch rimpeleffect dat enigszins lijkt op een buikdans. Deze extreem zeldzame aandoening wordt wellicht veroorzaakt door voedingstekorten, disfunctie van het centrale of perifere zenuwsysteem, geneesmiddelen of misschien zelfs wel angst.

MDF is over het algemeen niet dodelijk, maar kan ongemak en problemen met ademhalen en eten veroorzaken. Er bestaat geen farmaceutische standaardbehandeling, maar de symptomen kunnen onmiddellijk worden verlicht door tijdelijk de middenrifzenuw te blokkeren die langs de longen naar het middenrif loopt.

Er bestaat een beroemd geval van een jongeman genaamd Chaz Moore die aan MDF leed. Hij meldde dat medicinale cannabis de enige effectieve behandeling voor zijn symptomen was. Vanwege haar extreme zeldzaamheid is er weinig onderzoek gedaan naar de aandoening. Van belang daarvoor zijn waarschijnlijk cannabinoïden met krampverminderende en anti-epileptische eigenschappen, zoals CBD.

Familiaire mediterrane koorts

  • Een erfelijke ontstekingsaandoening die met name de borstkas, de buik en de gewrichten aantast.
  • De wereldwijde prevalentie is 10-50 op 100.000. In gebieden waar de aandoening het meest voorkomt, kan de prevalentie 500 op 100.000 bedragen (1 op 200).
  • De aandoening komt het meest voor bij mediterrane populaties, met name Armeniërs, Grieken, Italianen en Sefardische joden.

Familiaire mediterrane koorts (FMF) veroorzaakt aanvallen van pijn, koorts en ontsteking in de borstkas, buikstreek en gewrichten. Deze kunnen diverse uren duren en periodiek terugkeren. Bij 99% van de patiënten vindt de eerste aanval plaats op 18-jarige leeftijd.

Men denkt dat FMF wordt veroorzaakt door mutaties in genen die de expressie van het eiwit pyrine reguleren. Dit is nauw betrokken bij de regulering van ontstekingsprocessen. Pijnstillers, NSAID’s (niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen) en bepaalde andere geneesmiddelen zoals colchicine kunnen effect sorteren.

Cannabis werd voor het eerst in 1997 beschreven als een mogelijke behandeling voor FMF. Uit een dubbelblind, placebogecontroleerd cross-overonderzoek dat werd uitgevoerd op een enkele patiënt met FMF, kwam naar voren dat THC de behoefte aan op opiaten gebaseerde pijnstillers aanmerkelijk verminderde. Het lijkt er echter op dat er sindsdien geen verder onderzoek heeft plaatsgevonden.

CDKL5-epilepsie

  • Dit is een buitengewoon zeldzame genetische aandoening die verband houdt met het X-chromosoom en epileptische aanvallen en ontwikkelingsachterstanden veroorzaakt.
  • Er zijn tot dusver wereldwijd 167 gevallen geregistreerd.
  • De aandoening komt voornamelijk bij meisjes voor.

Deze zeldzame, recent ontdekte aandoening veroorzaakt ernstige epileptische aanvallen, ontwikkelingsachterstanden, scoliose, microcefalie, slechte motoriek, beperking van het spraakvermogen en diverse andere abnormaliteiten. De aandoening wordt in verband gebracht met mutaties in het CDKL5-gen, dat zich op het X-chromosoom bevindt.

Er is tot nu toe slechts weinig bekend over deze aandoening en er hebben geen officiële studies plaatsgevonden naar de mogelijkheden van cannabis als behandeling. Diverse families van kinderen die deze aandoening hebben, zouden echter aanzienlijke verbeteringen waargenomen hebben na gebruik van CBD. In 2014 zouden bij een 11 maanden oud meisje verbeteringen te zien zijn geweest op het gebied van spierbeheersing, oogcontact, alertheid en algehele voortgang nadat ze CBD had gebruikt.

In 2016 verloor de zes jaar oude Harper Elle Howard helaas haar gevecht tegen CDKL5. Toen ze nog maar twee weken oud was kreeg ze levensbedreigende epileptische aanvallen die niet reageerden op conventionele behandelingen.

Harper Elle Howard stierf ondanks CBD-behandelingen aan de gevolgen van CDKL5 (© hope4harper.com)
Harper Elle Howard stierf ondanks CBD-behandelingen aan de gevolgen van CDKL5 (© hope4harper.com)

Door behandeling met CBD namen de epileptische aanvallen snel en aanzienlijk af. Daardoor kon Harper diverse jaren een vrijwel normale ontwikkeling doormaken. Het gevecht om normaal te kunnen leven bleek uiteindelijk te veel voor Harper, maar haar verhaal heeft wel rechtstreeks geresulteerd in veranderingen in de medicinale cannabiswetgeving in een zestal landen.

Reageren

Heb je een standpunt? Deel hem dan hieronder.

Leave a Comment

Please enter a name
Oops, looks like you forgot something?